Кіріспе
Француз тарихшысы және жазушысы Роберт Арон (1898–1975) – саясат және Еуропа тарихы бойынша бірнеше кітап жазған француз тарихшысы және жазушысы.
Robert Aron (1898–1975) was a French historian and writer who wrote a number of books on politics and European history.
Ерте өмір және мансап
Роберт Арон 1898 жылдың 25 мамырында Ле-Весинетте, Францияның шығысынан шыққан жоғары топтағы еврей отбасында дүниеге келді. Ол Кондорсе лицейінде оқыды және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз армиясында қызмет етті. 1918 жылы жауынгерлік қимылдарда жарақаттанды.
Соғыс аралығы
1922 жылы университетте Тілдер мен Классика мамандығы бойынша білім алып жатқанда, Арон Халықаралық студенттер орталығының президенті болды. Арон негізінен 1926-1928 жылдар аралығында төрт спектакльді қойған театрдың продюсері болып жұмыс істеді. Арон үшін Théâtre Alfred Jarry жұмысы соңғы екі жылда «суреалистік сипаттағы жалғыз қауіпті және тәртіпсіздіктерді тудырды» және «революциялық тәртіпсіздіктер» болды. Алғашқы француз тіліндегі басылым 700-ден астам беттен тұрды және негізінен куәгерлердің куәліктері мен Жоғарғы соттың тізімдеріне сүйенді. Ол он бес жылдан астам уақыт бойы Виши тақырыбындағы стандартты анықтамалық еңбек болды және 1954 жыл мен 1981 жыл аралығында алғашқы басылымы 53 000 дана сатылды. Арон Филипп Петеннің пікірінше, «атыс тоқтату Францияның Англия мен Осі арасындағы соғыстың нәтижесін күтіп, уақытша өмір сүруіне мүмкіндік беретін, уақытша тынығудан басқа ештеңе болмады және бола алмайды», ал Лаваль үшін атыс тоқтату одақтарды кері қайтарудың жолын ашуға тиіс болды. Сондықтан Арон «екі Виши» – Петендікі және Лавальдікі бар деп дәлелдеді. Ол сондай-ақ Виши үкіметі одақтастармен құпия келіссөздер жүргізе отырып, ресми түрде Осімен ынтымақтастық жасай отырып, «қос ойын» ойнағанын мәлімдеді. Шарль де Голль Аронға осы санды күмәнмен қарап, 10 000-ды нақтырақ бағалау ретінде келтірді. Оның «Азаттық тарихы» (1959, «Histoire de la Libération») ағылшын тіліне «Де Голль Парижге дейін» (ауд. Хамфри Хейр, Путнам, 1962) деп аударылды, сонымен қатар ол «Тазарту тарихы» (1967–1975, «Histoire de l'Epuration») еңбегін де жазды. 1930 жылдары агностик болған Арон 1945 жылдан кейін еврей дініне қайта оралып, ресми еврей-христиандық диалогқа қатысты. Оның «Бастапқылардың Құдайы» (Нью-Йорк: Морроу, 1966) кітабы діннің пайда болуын және оның Ескі Келісім дәстүрлеріндегі дамуын зерттейді (мысалы, Ыбырайым, Мұса, Синай Келісімі). Ол Исаның яһуди екендігі туралы кітаптар да жазды, соның ішінде «Назареттік Иса: жасырылған жылдар» (Нью-Йорк: Морроу, 1962) және «Яһуди Иса» (Нью-Йорк, Мэрикнулл, 1971). 1974 жылы ол Француз академиясының мүшесі болып сайланды (№650), бірақ 1975 жылдың 19 сәуірінде жүрек талмасынан кенеттен қайтыс болды, сондықтан ресми қабылдау рәсіміне қатыса алмады. Оның соңғы еңбегі «Леопольд III немесе мүмкін емес таңдау» (Léopold III ou le choix impossible) Бельгия монархы Леопольд III және 1940 жылдың мамыр айында Бельгияға неміс басқыншылығының тарихын қарастырды және 1977 жылы қайтыс болғаннан кейін жарияланды.