Вага өзені: географиясы, салалары және маңызы

Кіріспе

Вага – Ресейдегі Вологда облысының Тотемский, Сыамженский және Верховажский аудандарында, сондай-ақ Архангельск облысының Велский, Шенкурский және Виноградовский аудандарында ағатын өзен. Ол Солтүстік Двинаның сол жақтан құятын ең ірі саласы болып табылады. Өзеннің ұзындығы – , ал алабының ауданы – . Ваганың негізгі салалары – Пежма (сол жақта), Кулой (оң жақта), Вел (сол жақта), Устья (оң жақта), Пуя (сол жақта) және Лед (сол жақта). Верховажский, Велский және Шенкурский аудандары үшін Вага – маңызды өзен, оның аңғары тығыз қоныстанған. Аудан орталықтары – Верховажье селосы (Жоғарғы Вагада орналасқан), Вельск және Шенкурск қалалары Ваганың жағасында жатыр. Осы аудандарда Мәскеу мен Архангельск қалаларын байланыстыратын М8 тас жолы Ваганың сол жағалауымен салынған. Ваганың бастауы Тотемский ауданындағы Пахтусово ауылының батысында, Сыамженский ауданымен шекараға жақын жерде орналасқан. Өзен солтүстік-батысқа қарай ағып, Сыамженский ауданына кіріп, оны кесіп өтеді, Верховажский ауданына жетеді және солтүстік-шығысқа бұрылады. Өзеннің барлық ағысы тайгамен өтеді, бірақ Вага аңғарындағы кең аумақтар жайылымдармен жабылған. Верховажье селосы Ваганың сол жағалауында орналасқан. Архангельск облысына кіргеннен кейін, өзен сол жағынан Пежманы, оң жағынан Кулойды және сол жағынан Велді қабылдайды. Вельскіде ол Коношаны Котласпен және одан әрі Воркутамен байланыстыратын теміржол желісін де кесіп өтеді. Ваганың ең ірі саласы – Устья, оның сағасы Власовская ауылында. Устьямен біріккеннен кейін Вага сол жағынан Пуяны қабылдайды, ал оң жағалауда Шенкурск қаласы орналасқан. Шенкурскіде көпір жоқ, сондықтан қала тас жолмен тек паром арқылы байланысады. Шенкурскіден төмен ағыс бойында өзен сол жағынан Ледті қабылдап, Виноградовский ауданына құяды. Ваганың сағасы аудан орталығы – Березник кентінен шамамен қашықтықта орналасқан. Өзен қараша айының ортасында мұз қатып, сәуірдің соңына дейін мұз астында қалады. Су тасқыны кезінде өзеннің көп бөлігі кеме жүруге қолайлы, бірақ тұрақты жолаушылар тасымалы жоқ. Вага 1990 жылдарға дейін ағаш ағызу үшін пайдаланылған.

The Vaga (Вага) is a river in Totemsky, Syamzhensky, and Verkhovazhsky Districts of Vologda Oblast and in Velsky, Shenkursky, and Vinogradovsky Districts of Arkhangelsk Oblast in Russia. It is a left and the biggest tributary of the Northern Dvina. The length of the river is The area of its basin The main tributaries of the Vaga are the Pezhma (left), the Kuloy (right), the Vel (left), the Ustya (right), the Puya (left), and the Led (left). For Verkhovazhsky, Velsky, and Shenkursky Districts the Vaga is the main river, its valley being heavily populated, and the districts centers, the selo of Verkhovazhye (translated as on the Upper Vaga), and the towns of Velsk and Shenkursk, are located on the banks of the Vaga. In these districts, one of the principal highways in Russia, M8 connecting Moscow and Arkhangelsk, has been built on the left bank of the Vaga. The source of the Vaga is located west of the village of Pakhtusovo, in the Totemsky District close to the border with the Syamzhensky District. The river flows north west, enters Syamzhensky District, crosses it, enters Verkhovazhsky District, and turns north east. Whereas the whole course of the river is in taiga, large areas in the valley of the Vaga are occupied by the meadows. The selo of Verkhovazhye is located on the left bank of the Vaga. The river than enters Arkhangelsk oblast, accepts the Pezhma from the left, the Kuloy from the right, and the Vel from the left in the town of Velsk. In Velsk, it also crosses the railway line connecting Konosha with Kotlas and eventually with Vorkuta. The biggest tributary of the Vaga is the Ustya, the mouth of the Ustya is in the village of Vlasovskaya. Downstream from the confluence with the Ustya, Vaga accepts the Puya from the left, and on the right bank there is the town of Shenkursk. There is no bridge in Shenkursk, and the town is connected with the highway only by the ferry crossing. Downstream from Shenkursk, the river accepts the Led from the left and enters Vinogradovsky District. The mouth of the Vaga is about of the district center, the urban type settlement of Bereznik. The river freezes up in mid November and stays under the ice until late April. Most of the river is navigable during the high water season, although there is no regular passenger navigation. The Vaga was used for timber rafting until the 1990s.