Кіріспе

Стюарт Спрингер (5 маусым 1906 – 23 тамыз 1991) – американдық ихтиолог және герпетолог. Ол акулалардың мінез-құлқы, жіктелуі (таксиномиясы) және таралу аймағы бойынша әлемдік деңгейдегі сарапшы болды. 35-тен астам акула, шағалақай, кездік және басқа да жануарлар түрлері оның жұмысымен жіктелген немесе оның құрметіне аталған.

Білім

Спрингер – көбінесе өздігінен білім алған далалық натуралист. 1964 жылы, Батлер университетінен түсіп кеткеннен кейін 35 жыл өткен соң, Спрингер Джордж Вашингтон университетінен бакалавр дәрежесін алды, бұл оның таңдаған ихтиология саласында жетістікке жеткеннен кейін болды. Көптеген әріптестері мен студенттері оны доктор деп атады, оның биология немесе оған ұқсас сала бойынша Ph.D. дәрежесі болуы керек деген қате пікірге ие болды, оның ихтиологтардың әлемдік қауымдастығындағы мәртебесіне байланысты. Оның жануарлардың мінез-құлқына деген ерекше қызығушылығы өмірінің басында-ақ байқалды, 22 жасында ол жаңа кекіректің түрін – Cnemidophorus velox, платолық жолақты камшыққұйрықты (қамшыққұйрық) анықтап, сипаттады. Оның айтуынша, 1928 жылы Аризонадағы "Cottonwood Gulch" қорымен ұйымдастырылған саяхат кезінде оның осы кекіретке деген қызығушылығы оянды. Оның жас бойскауттар тобы аймақтағы қоянды және басқа да кекірткелерді ұстай алды, бірақ осы кекіректі ұстай алмады. Ол зерттеу үшін үлгілерін өзінің туысы, АҚШ армиясының қару-жарақ маманы Макс Барнстың арнайы жасаған "тозаң оғы" патронымен зарядталған .22 калибрлі мылтықтан атып алды. Спрингердің жануарлардың мінез-құлқын жіктеудегі ерекшелік ретінде қарастырған кәсіби бағыты акулалардан емес, кекіректен басталды. C. velox – нағыз түр ме, жоқ па деген мәселе бойынша қызықты талқылау үшін Эверетттің мақаласын қараңыз (төменде қараңыз).

Акулаларға байланысты алғашқы іс-шаралар

Спрингердің герпетологияға деген қызығушылығы көп ұзамай, бірақ толыққанды жойылмай, акулаларға деген өмір бойына сақталған құштарлықпен ығыстырылды. 1929 жылы колледждің екінші курсын бітірмей, досымен бірге оңтүстікке, Миссисипи штатының Билокси қаласына барып, колледждерде зоологиялық зерттеулер үшін жануарлардың үлгілерін жинап, сақтап қалуды жоспарлады. Олар итті балық аулап сатуға ниеттенді, бірақ Білокси суларында итті балық жоқ екенін тез білді. Олар Squalus сияқты шамасы бар басқа акула түрін тапты, оны қабықты мұрынды акула деп атады. Жергілікті балықшылар оларды "көпек акулалар" деп атады. Олар шамамен 1 метрлік көптеген қабықты мұрынды акулаларды ұстады, олардың барлығы еркек болды, сондықтан олар тапсырыстағы еркек және әйел акулалардың тең санын орындай алмады. Келесі жылдары Спрингер зерттеген акулалардың көпшілігінде ересек еркектер мен ересек әйелдер бірге өмір сүрмейтінін анықтады. Әдетте, еркектер сәл салқын суда мекендейді немесе оларды жұптасу уақытынан басқа әйелдерден бөліп ұстайтын бөлек көші-қон жолдарына ие.

Жарияланымдар

Стюарт Спрингер акулалар, скаттар және шағалалар туралы 80-нен астам мақала жариялады. Бұл мақалалар American Midland Naturalist, Copeia, Nature, Proceedings of the Indiana Academy of Science, Florida Academy of Science, Science, Texas Journal of Science, ЮНЕСКО және АҚШ, Жаңа Зеландия және Оңтүстік Африкадағы түрлі мемлекеттік органдарда жарық көрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін, ол Стратегиялық қызметтер кеңсесінде жұмыс істемегенде, "Акула қууышы" деп аталған акулаларды қорғауға арналған препарат немесе АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін аман қалу нұсқаулықтарын жасаумен қатар коммерциялық акула аулаумен де айналысты.

Балық шаруашылығындағы жұмыстар

1940 жылдары акулалар негізінен акула бауырының майы үшін коммерциялық мақсатта ауланды, ол ретинолдың бай табиғи көзі, А витаминінің тағамдық түрі болатын. Сондай-ақ, акула қанаты шұпасын дайындау үшін олардың қанаттары да қолданылды. Кейбір акула түрлерінің терісі де бағалы саналды, одан өте берік және төзімді былғары жасауға болатын. 1947 жылдан 1949 жылға дейін Спрингер Shark Industries, Inc. компаниясында өндіріс жөніндегі менеджердің көмекшісі болып жұмыс істеді. 1949 жылы Borden Milk Co. компаниясы сатып алған бұл компания, 1947 жылы А витамині алғаш синтезделгеннен кейін көп ұзамай қызметін тоқтатты. Сонымен қатар, компанияның Флорида штатының Порт-Салерно қаласындағы акула бауырын өңдеу зауытының жанындағы суларда ең ізделісті акула түрлері «толық ауланды». 1950 жылдан 1971 жылға дейін Спрингер АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметінің Коммерциялық балық аулау бюросында, Ішкі істер департаментінде балық аулау әдістері мен жабдықтары жөніндегі маман ретінде жұмыс істеді, сонымен бірге акулалардың өмір салты мен мінез-құлқын зерттеуді жалғастырды. 1950 жылдан 1954 жылға дейін ол Миссисипи штатының Паскагула қаласындағы бюро үшін барлау балық аулау және жабдықтарды әзірлеу бағдарламасының жоба менеджері болды. Ол қызмет еткен кезеңде жоба кеңейтіліп, Мексика шығанағында шабақ пен тунецті тиімді балық аулау әдістерін әзірлеуде маңызды прогресс жасалды. 1955 жылдан 1962 жылға дейін ол Вашингтондағы Коммерциялық балық шаруашылығы бюросының Барлау балық аулау бөлімінің бастығы болып қызмет етті.

Бакалавр дәрежесі

1961 жылы Спрингер Стэнфорд университетінің кампусында акулаларды зерттеуді академиялық ортада жалғастыруға мүмкіндік беретін бюродағы мүмкіндікке қызығушылық танытты. Балық шаруашылығы биологы ретінде бәсекеге қабілетті мемлекеттік қызмет лауазымына ілігу үшін оған биология ғылымдары бойынша кем дегенде бакалавр дәрежесі қажет болды. 55 жасында "доктор" Спрингер Джордж Вашингтон университетінде бакалавр дәрежесін алу үшін қайта оқуға түсті. 1963 жылдан 1967 жылға дейін Спрингер Стэнфордтағы АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметінде балық шаруашылығы биологы (зерттеуші) болып қызмет етті, онда ол акулаларды таңбалау бағдарламасын басқарды. 1968 жылдан 1971 жылға дейін ол Вашингтондағы Ұлттық музейде Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметінде балық шаруашылығы биологы болып жұмыс істеді. Бұл оған таксономист ретінде, бұрын акула аулаушысы, кейін зерттеуші ретінде жеке жинаған және сақтаған үлгілерді зерттеуге ерекше мүмкіндік берді. Стюарт Спрингер 1971 жылы мемлекеттік қызметтен зейнеткерлікке шықты, бірақ Флорида штатының Сарасота қаласындағы Моте теңіз зертханасында жұмыс істеген кезде зерттеулерін жалғастырды. 1979 жылдың сәуір айында ол өзінің соңғы ірі зерттеу жобасын аяқтады, нәтижесінде Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметі "Сцилиорхинидтер тұқымдасына жататын акулалардың қайта қаралуы" деген мақаланы жариялады. Бұл мақалада 1979 жылы 86 түрі мен 17 туысы бар акулалар тұқымдасы қарастырылды. Бұл жарияланымда алты жаңа түр және бір жаңа қосымша түр сипатталды.

Арнайы тапсырмалар

Спрингер 1960 жылы теңіздегі өмір қауіпсіздігі жөніндегі халықаралық конференцияға жол ережелері делегациясының үкіметтік кеңесшісі ретінде қызмет етті. 1958 жылдан 1970 жылға дейін ол Америка биологиялық ғылымдар институтының акулаларды зерттеу тобының мүшесі болды. Ол қазір Флорида табиғи тарих мұражайында Джордж Х. Берджесс басқаратын акула шабуылдары туралы мәліметтер жинағының (файл) құрылуына бірлесіп бастама көтерді. 1964 жылы Спрингер «Антон Брун» зерттеу кемесімен жүргізілген Халықаралық Үнді мұхиты экспедициясының 8-ші круизінің бас ғалымы болды. 1978-1980 жылдары ол Мексика шығанағы Балық шаруашылығын басқару кеңесінің акулалар жөніндегі тобының мүшесі болды.

Мұра

Оның құрметіне кең мұрынды кене балығы Rhynchobatus springeri деп аталды.