Ральф Шейпи: Американдық композитор және дирижер өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық композитор және дирижер Ральф Шейпи (12 наурыз 1921 – 13 маусым 2002) – американдық композитор және дирижер болған.

Өмірбаян

Шейпи Филадельфияда, Пенсильвания штатында дүниеге келген. Ол Чикаго университетінде композиция профессоры ретінде танымал, онда 1964 жылдан 1991 жылға дейін оқытты және қазіргі заманғы камералық ансамблін құрып, басқарды. Шейпи скрипканы Эммануэль Цайтлиннен, ал композицияны Стефан Вольпеден оқыды. Нью-Йорк қаласына көшіп барғанға дейін ол Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ армиясында қызмет етті, онда ол скрипкашы, композитор, дирижер және педагог ретінде жұмыс істеді. 1963 жылы Чикагодағы қызметін қабылдамас бұрын Пенсильвания университетінің оркестрі мен хорын дирижерлік етті. 1982 жылы Шейпи МакАртур стипендиясын иеленді. Телефон арқылы жаңалықты естігеннен кейін, ол күмәнмен қарап: «Менің достарымның немесе жауымның қайсысы сізді осыған итермеледі?» – деп сұрады және телефон тұтқасын қоя салды. 1992 жылы Джордж Перл, Роджер Рейнольдс және Харви Соллбергерден құралған Пулитцер музыка сыйлығының төрешілер алқасы Шейпидің «Concerto Fantastique» шығармасын сыйлыққа иегер деп таңдады. Бірақ Пулитцер кеңесі бұл шешіммен келіспеді және сыйлықты төрешілер алқасының екінші таңдауына, Уэйн Петерсонның «Түннің беті, қараңғылықтың жүрегі» шығармасына берді. Төрешілер алқасы бұл шешім туралы олармен кеңеспегенін және кеңестің оны қабылдауға құқығы жоқ екенін мәлімдеді. Кеңес «Пулитцер сыйлықтары кәсіби сарапшылардың пікірімен қатар, қарапайым адамның немесе тұтынушының көзқарасын ескере отырып, одан да бағалырақ болады» деп жауап берді және өз шешімін өзгертуден бас тартты. Шейпи 200-ден астам шығарма жазды, олардың көпшілігі Прессер баспасында жарияланды. Прессер сонымен қатар 50 жылдан астам оқыту тәжірибесінен кейін жазылған «Музыкалық композицияның негіздері» атты оқулығын ұсынады. Шейпидің музыкалық туындылары CRI, Opus One және New World лейблдерінде қолжетімді. Шейпидің шығармаларының толық каталогы Патрик Д. Финлидің «Ральф Шейпидің шығармаларының каталогы» еңбегінде жарияланды, ол Pendragon Press баспасынан шықты. Оның шәкірттерінің арасында Джеральд Левинсон, Роберт Карл, Гордон Марш, Майкл Эккерт, Филип Фрид, Мэтт Малски, Лоуренс Фриттс, Джеймс Энтони Уокер, Фрэнк Ретцель, Хорхе Лидерман, Джонатан Эллиотт, Терри Винтер Оуэнс, Дебора Драттелл, Урсула Мамлок, Шуламит Ран және Мелинда Вагнер бар. 1990 жылы Ран Пулитцер сыйлығын алған Симфониясын Шейпиге арнады. Композитор Роберт Блэк оның ықпалында болды, ал дирижер ретінде ол Шейпидің «Үштік алтыға» шығармасын тұңғыш рет орындады.

Shapey was born in Philadelphia, Pennsylvania. He is known for his work as a composition professor at the University of Chicago, where he taught from 1964 to 1991 and where he founded and directed the Contemporary Chamber Players. Shapey studied violin with Emanuel Zeitlin and composition with Stefan Wolpe. He served in the United States Army in World War II before moving to New York City, where he worked as a violinist, composer, conductor, and pedagogue. In 1963, he conducted the orchestra and chorus at the University of Pennsylvania before accepting his position in Chicago. Shapey was made a MacArthur Fellow in 1982. Upon hearing the news via a telephone call, he was skeptical, reportedly asking, "Which of my friends or enemies put you up to this?" and slamming down the receiver. In 1992 the Pulitzer Prize for Music jury, which that year consisted of George Perle, Roger Reynolds, and Harvey Sollberger, selected Shapey's Concerto Fantastique for the award. The Pulitzer Board rejected the decision and gave the prize to the jury's second choice, Wayne Peterson's The Face of the Night, the Heart of the Dark. The jury responded with a public statement that they had not been consulted on that decision and that the board was not qualified to make it. The board responded that the "Pulitzers are enhanced by having, in addition to the professional's point of view, the layman's or consumer's point of view", and did not rescind its decision. Shapey wrote over 200 works, many published by Presser. Presser also offers his textbook A Basic Course in Music Composition, written after over 50 years of teaching the subject. Recordings of Shapey's music are available on the CRI, Opus One, and New World labels. Shapey's works have been catalogued by Patrick D. Finley in A Catalogue of the Works of Ralph Shapey, published by Pendragon Press. His students include Gerald Levinson, Robert Carl, Gordon Marsh, Michael Eckert, Philip Fried, Matt Malsky, Lawrence Fritts, James Anthony Walker, Frank Retzel, Jorge Liderman, Jonathan Elliott, Terry Winter Owens, Deborah Drattell, Ursula Mamlok, Shulamit Ran, and Melinda Wagner. Ran dedicated her Pulitzer Prize winning Symphony to Shapey in 1990. The composer Robert Black was particularly influenced by him, and as a conductor he premiered Shapey's Three for Six.