Кіріспе

Анри Дека (31 шілде 1915 – 7 наурыз 1987) – француздық оператор, киноиндустрияға дыбыс инженері және дыбыс редакторы ретінде келген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз армиясында фотожурналист болған. Соғыстан кейін ол қысқаметражды деректі фильмдер түсіре бастады, өндірістік және коммерциялық фильмдерді режиссерлік етіп, түсірді. 1947 жылы ол өзінің алғашқы толықметражды фильмін жасады. Дека француз жаңа толқынына күшті әсер еткен немесе оның құрамында болған режиссерлермен тығыз байланысты болды. Олардың ішінде Жан-Пьер Мелвилл, Луи Маль және Клод Шаброл есімдері бар. Дека алғаш рет Мелвиллмен «Теңіздің үнсіздігі» (Le Silence de la Mer, 1949) фильмінде оператор ретінде жұмыс істеді. Дека сонымен қатар дыбысты өңдеп, микстейін жасады. Дека Мелвиллмен «Қорқынышты балалар» (Les enfants terribles) фильмінде де жұмыс істегенімен, Уильямс (1992, 333-бет) атап көрсеткендей, «бұл туындыны талантты режиссердің қолындағы әдеби шығарманың адаптациясының кинематографиялық мүмкіндіктерінің керемет демонстрациясы ретінде қарастыру дұрыс», ал Маридің (88-бет) мәліметінше, «Кайе» сыншыларының назарын аударған – «Боб ле фламбер» фильміндегі оның ерекше камералық жұмысы болды. Мальль оны өзінің алғашқы екі фильміне, ал Шаброл – алғашқы үш фильміне шақырды. Олардың сәтіне орай, Дека сол кезде жұмыс табуда қиындыққа тап болды, себебі ол Корея соғысы туралы сын фильмге қатысқаннан кейін көптеген адамдар тарапынан жасырын түрде қанағаттандырылмады. Дека Франсуа Труффоның «400 соққы» фильмінде жұмыс істеген кезде ол өзінің беделін қалыптастырған болатын, нәтижесінде ол фильмдегі ең көп жалақы алатын адамға айналды. Деканың табиғи жарықты ұнатуы, жылдам жұмыс істеу қабілеті және тамаша фотосуреттік сезімі оны Рене Клеменмен бірнеше фильмде жұмыс істеуге итермеледі, бастапқыда «Күнге толы нұр» (Plein soleil, 1960) фильмінен бастап. «Дека – камераны үш аяқтан босатып, еркін қозғалысқа мүмкіндік берген адам. Ол жаңа толқынды мүмкін етті, Мелвилл, Маль, Шаброл және Труффоға қолдау көрсетті» (Мари, 2003, 89-бет). Библиографиялық сілтемелер үшін Франция киносы бойынша библиографияға қараңыз.