Кіріспе
Ағылшын тіліндегі суффикс – ағылшын тіліндегі етістіктердің өзгертілген формаларының бірін жасауға қолданылатын жұрнақ. Бұл етістік формасы қазіргі уақыттағы есімше, герундий ретінде, кейде жеке есім немесе сын есім ретінде қолданылады. Бұл жұрнақ сондай-ақ таңертең және төбе сияқты кейбір сөздерде, сонымен қатар Браунинг сияқты есімдерде де кездеседі. Корей фильмі.
the Korean film
ing is a suffix used to make one of the inflected forms of English verbs. This verb form is used as a present participle, as a gerund, and sometimes as an independent noun or adjective. The suffix is also found in certain words like morning and ceiling, and in names such as Browning.
Этимологиясы мен айтылуы
Қазіргі ағылшын тіліндегі -ing жұрнағы, етістіктердің герунд (есім) және қатысу (сын есім) формаларын жасау үшін қолданылады, екі түрлі тарихи жұрнақтың нәтижесінде пайда болған. Герундтік (есімдік) қолданысы орта ағылшын тіліндегі -ing жұрнағынан, ал ол көне ағылшын тіліндегі -ing, -ung (етістіктерден есімдер жасауға арналған жұрнақтар) жұрнақтарынан туындаған. Бұлар өз кезегінде протогерман тіліндегі *inga, *unga, *ingō, *ungō жұрнақтарынан, ал олар протоиндоевропа тілінен алынған. Осылайша, ағылшын тіліндегі -ing жұрнағының қолданысы голланд, батыс фриз және солтүстік герман тілдерінің -ing жұрнағымен, сондай-ақ неміс тіліндегі -ung жұрнағымен теңдес келеді. Ағылшын тіліндегі -ing жұрнағының қатысулық (сын есімдік) қолданысы орта ағылшын тіліндегі -inge, -ynge жұрнақтары арқылы дамыған, бұл ертеректегі -inde, -ende жұрнақтарын ығыстырып, көне ағылшын тіліндегі қатысу формасының соңғы буыны -ende-ге дейін жетеді. Бұл протогерман тіліндегі *andz жұрнағынан, ал ол протоиндоевропа тіліндегі *nt жұрнағынан шыққан. Бұл жұрнақ голланд және неміс тілдерінің -end, швед тілінің -ande, -ende, латын тілінің -ans, -ant, ежелгі грек тілінің -ον (on) және санскрит тілінің -ant жұрнақтарымен байланысты. -inde, -ende жұрнақтары кейіннен есімдік және герунд жұрнағы -ing-мен біріктірілген. Дегенмен, оның іздері досы, жауы және бонды ( "ауыл тұрғыны, вассал" мағынасында) сияқты бірнеше етістік сөздерінде сақталған. Қазіргі ағылшын тіліндегі стандартты айтылуы – [ɪŋ], велярлы мұрындық дауыспен. Нұсқалары [ɪn] (мысалы, Солтүстік Англияда), [ɪŋ] (тараған) және [ən] (негізінен АҚШ-та, сондай-ақ Канадада) болып табылады. [ɪn] нұсқасы жазуда апострофпен көрсетілуі мүмкін: runnin' for running. Бұл құбылыс кейде "g dropping" деп аталады және ағылшын тіліндегі ең көп зерттелген әлеуметтік-лингвистикалық өзгергіштердің бірі болып табылады.
Құрылу
Барлық ағылшын етістіктері (модальді және басқа да толық емес етістіктерден басқа, оларда герунд немесе қатысушы формалары жоқ) -ing жұрнағын қосып, өздерінің иілген формаларын қалыпты түрде жасайды. Яғни, go етістігінен going, read етістігінен reading, fail етістігінен failing және т.б. түзіледі. Кейбір жағдайларда әріптердің екі еселенуі (мысалы, sit → sitting) немесе жазылмаған 'e' әрпінің түсірілуі (мысалы, change → changing) сияқты орфографиялық өзгерістер кездеседі. Алайда, бұл ереже ағылшын тіліндегі бір буынды сөздерге қатысты қолданылмайды, егер олар жазылмаған 'e' әрпін түсірсе (мысалы, age → ageing, бірақ aging да қолданылады). Бұл ережелердің толық мәліметтері үшін ағылшын етістіктеріне қараңыз.
Қолданылуы
Етістіктің -ing формасы есімше және сын сипаттағыш (немесе есімшелік) қызметтерді атқарады. Екі жағдайда да ол шексіз етістік ретінде (мысалы, тікелей толықтықтарды қабылдау арқылы) немесе тозаң есім немесе сын есім ретінде жұмыс істей алады. Егер ол шексіз етістік қызметін атқаратын болса, есімше жағдайында герунд, ал сын сипаттағыш немесе есімшелік жағдайда қазіргі уақыттың қатысушысы деп аталады. Тозаң есім немесе сын есім ретінде қолданылуы девербальді қолдану деп аталады. Осы қолданыстардың арасындағы айырмашылықтар келесі бөлімдерде түсіндіріледі.
Герундтер мен қазіргі қатысушылар арасындағы айырмашылық
Герундтер мен қазіргі кездегі қатысушылар – бұл шекті емес етістіктің екі түрі; айырмашылық – герундтер есімдік тіркестерді, ал қатысушылар сын есімдік немесе есімдікше тіркестерді жасау үшін қолданылады. Мұны келесі мысалдар көрсетеді: Мен торт жеуді жақсы көремін. Мұнда жеу – герунд; «торт жеу» етістік тіркесі зат есім ретінде қызмет етеді, яғни «жақсы көру» етістігінің толықтырылысы. Мен оның торт жеп жатқанын көрдім. Мұнда жеп жату – қазіргі кездегі қатысушы; «торт жеп жату» етістік тіркесі «оның» сөзін анықтайтын сын есім ретінде жұмыс істейді. Сәттілікке жетуге тырысу сәттілікке жету мүмкіндігін арттырады. Мұнда тырысу – герунд; «сәттілікке жетуге тырысу» етістік тіркесі зат есім ретінде қызмет етеді, «арттырады» етістігінің жолдасы. Ол қоршаудан өтуге тырысып жатып, тізесін жарақаттады. Мұнда тырысып жату – қазіргі кездегі қатысушы; «қоршаудан өтуге тырысып жату» етістік тіркесі басты сөйлемде есімдікше қызметін атқарады. Шатасу жиі етістіктен кейін «-ing» жұрнағы қосылған сөз келгенде туындайды, онда ол предикаттық сын есім болуы мүмкін, демек қатысушы, немесе тікелей толықтырылыс (немесе предикаттық атау) болуы мүмкін, демек герунд. Осы екі жағдайды ажыратуға көмектесетін бірнеше түрлендірулер бар. Төмендегі кестеде түрлендірулер герунд қолданылған сөйлемдерге қолданылғанда ұқсас мағыналы грамматикалық сөйлемдерді тудырады (өйткені түрлендірулер «-ing» жұрнағы бар тіркес – зат есім тіркесі деген болжамға негізделген). Ал қатысушы қолданылған сөйлемдерге қолданылғанда, грамматикалық емес сөйлемдер немесе мүлдем басқа мағыналы сөйлемдер пайда болады. (Бұл жағдайлар жұлдызшамен белгіленген.)
I like eating cakes. Here eating is a gerund; the verb phrase eating cakes serves as a noun, being the object of the main verb like. I saw him eating a cake. Here eating is a present participle; the verb phrase eating a cake serves as an adjective, modifying him. Trying to succeed makes success more likely. Here trying is a gerund; the verb phrase trying to succeed serves as a noun, the subject of the main verb makes. He hurt his knee trying to get over the fence. Here trying is a present participle; the verb phrase trying to get over the fence has the function of an adverb in the main clause. Confusion is most likely to arise when the ing word follows a verb, in which case it may be a predicate adjective and hence a participle, or a direct object (or predicate nominative) and hence a gerund. There are certain transformations that can help distinguish these two cases. In the table that follows, the transformations produce grammatical sentences with similar meanings when applied to sentences with gerunds (since the transformations are based on the assumption that the phrase with the ing word is a noun phrase). When applied to sentences with participles, they produce ungrammatical sentences or sentences with completely different meanings. (These cases are marked with asterisks.) Transformation Gerund use Participle use(none) John suggested asking Bill. John kept asking Bill. Passivization Asking Bill was suggested. *Asking Bill was kept. Pronoun substitution John suggested it. *John kept it. Substitution of pure noun John suggested the asking of Bill. *John kept the asking of Bill. Replacement with finite clause John suggested that Bill be asked. *John kept that Bill be asked. Subject marking with possessive John suggested our asking Bill. *John kept his asking Bill. Clefting Asking Bill is what John suggested. *Asking Bill is what John kept. Left dislocation Asking Bill John suggested. *Asking Bill John kept. For more details of the usage of English gerunds and present participles, see Uses of non finite verbs in English.
Түрлендіру | Герунд қолданылуы | Қатысушы қолданылуы
------- | -------- | --------
Джон Биллді сұрауға кеңес берді. | Джон Биллді сұрай берді. |
Пассивтеу | Биллді сұрау ұсынылды. | *Биллді сұрау сақталды.
Дейістік алмастыру | Джон оны ұсынды. | *Джон оны сақтап қалды.
Зат есімнің орнына қою | Джон Биллді сұрауды ұсынды. | *Джон Биллді сұрағанды сақтап қалды.
Толық сөйлеммен алмастыру | Джон Биллді сұрау керектігін айтты. | *Джон Биллді сұрау керектігін сақтап қалды.
Иелік жалғаумен белгілеу | Джон біздің Биллді сұрауымызды ұсынды. | *Джон оның Биллді сұрауын сақтап қалды.
Бөлшеу | Биллді сұрау – Джон ұсынған нәрсе. | *Биллді сұрау – Джон сақтаған нәрсе.
Солдан орын ауыстыру | Биллді сұрау Джон ұсынды. | *Биллді сұрау Джон сақтады.
I like eating cakes. Here eating is a gerund; the verb phrase eating cakes serves as a noun, being the object of the main verb like. I saw him eating a cake. Here eating is a present participle; the verb phrase eating a cake serves as an adjective, modifying him. Trying to succeed makes success more likely. Here trying is a gerund; the verb phrase trying to succeed serves as a noun, the subject of the main verb makes. He hurt his knee trying to get over the fence. Here trying is a present participle; the verb phrase trying to get over the fence has the function of an adverb in the main clause. Confusion is most likely to arise when the ing word follows a verb, in which case it may be a predicate adjective and hence a participle, or a direct object (or predicate nominative) and hence a gerund. There are certain transformations that can help distinguish these two cases. In the table that follows, the transformations produce grammatical sentences with similar meanings when applied to sentences with gerunds (since the transformations are based on the assumption that the phrase with the ing word is a noun phrase). When applied to sentences with participles, they produce ungrammatical sentences or sentences with completely different meanings. (These cases are marked with asterisks.) Transformation Gerund use Participle use(none) John suggested asking Bill. John kept asking Bill. Passivization Asking Bill was suggested. *Asking Bill was kept. Pronoun substitution John suggested it. *John kept it. Substitution of pure noun John suggested the asking of Bill. *John kept the asking of Bill. Replacement with finite clause John suggested that Bill be asked. *John kept that Bill be asked. Subject marking with possessive John suggested our asking Bill. *John kept his asking Bill. Clefting Asking Bill is what John suggested. *Asking Bill is what John kept. Left dislocation Asking Bill John suggested. *Asking Bill John kept. For more details of the usage of English gerunds and present participles, see Uses of non finite verbs in English.
Ағылшын тіліндегі герундтер мен қазіргі кездегі қатысушылардың қолданылуы туралы толық ақпарат алу үшін «Ағылшын тіліндегі шекті емес етістіктердің қолданылуы» деген мақаланы қараңыз.
I like eating cakes. Here eating is a gerund; the verb phrase eating cakes serves as a noun, being the object of the main verb like. I saw him eating a cake. Here eating is a present participle; the verb phrase eating a cake serves as an adjective, modifying him. Trying to succeed makes success more likely. Here trying is a gerund; the verb phrase trying to succeed serves as a noun, the subject of the main verb makes. He hurt his knee trying to get over the fence. Here trying is a present participle; the verb phrase trying to get over the fence has the function of an adverb in the main clause. Confusion is most likely to arise when the ing word follows a verb, in which case it may be a predicate adjective and hence a participle, or a direct object (or predicate nominative) and hence a gerund. There are certain transformations that can help distinguish these two cases. In the table that follows, the transformations produce grammatical sentences with similar meanings when applied to sentences with gerunds (since the transformations are based on the assumption that the phrase with the ing word is a noun phrase). When applied to sentences with participles, they produce ungrammatical sentences or sentences with completely different meanings. (These cases are marked with asterisks.) Transformation Gerund use Participle use(none) John suggested asking Bill. John kept asking Bill. Passivization Asking Bill was suggested. *Asking Bill was kept. Pronoun substitution John suggested it. *John kept it. Substitution of pure noun John suggested the asking of Bill. *John kept the asking of Bill. Replacement with finite clause John suggested that Bill be asked. *John kept that Bill be asked. Subject marking with possessive John suggested our asking Bill. *John kept his asking Bill. Clefting Asking Bill is what John suggested. *Asking Bill is what John kept. Left dislocation Asking Bill John suggested. *Asking Bill John kept. For more details of the usage of English gerunds and present participles, see Uses of non finite verbs in English.
Тақырыбының басқа мағыналары
Ing жұрнағы ағылшын тілінде тағы да басқа қолданыстарға ие, бірақ олар сирек кездеседі. Ол "ұлы" немесе "тегі" мағынасындағы туынды есімдерді жасау үшін қолданылуы мүмкін, бұл есімдер әкесінің атымен атау немесе кішітетім ретінде қолданылады. Мұндай қолданысқа мысалдар: Браунинг, Ченнинг және Юинг сияқты тегіс есімдер, сондай-ақ бантинг, шиллинг және фартинг сияқты жалпы есімдер. Сондай-ақ, бұл жұрнақ "белгілі бір қасиетке ие" дегенді білдіруі мүмкін, мысалы, sweeting, whiting және gelding сөздерінде. Толық мәлімет алу үшін Wiktionary-дегі ing жазбасын қараңыз.