Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирланд чартисі белсендісі және журналисі Джеймс Бронтерре О'Брайен (1804 жылғы ақпан – 1864 жылғы 23 желтоқсан) – ирланд чартисінің жетекшісі, реформатор және журналист.
Irish Chartist activist and journalist
James Bronterre O'Brien (February 1804 – 23 December 1864) was an Irish Chartist leader, reformer and journalist.
Алғашқы жылдар
Джеймс О'Брайен 1804 немесе 1805 жылы Ирландияның Лонгфорд графтығындағы Гранард маңында дүниеге келген. Оның әкесі, Дэниел О'Брайен, Вест-Индияда бизнеспен айналысуға түсудің алдында алкоголь және темекі бизнесін жүргізуге тырысқан, бірақ ол сол жерде аурудан көз жұмған. Ол жергілікті шіркеу мектебінде білім алды, онда оның бір мұғалімі оның зиялы қабілеттерін танып, оны прогрессивті Ловелл Эджворт мектебінде оқытуға мүмкіндік жасады. 1822 жылы ол Дублин қаласындағы Тринити колледжіне қабылданды, онда бірнеше академиялық жүлделерді, соның ішінде Ғылым алтын медалін жеңіп алды. Корольдік құқық мектебінде заңды оқығаннан кейін О'Брайен 1829 жылы Лондонда заңгер болу ниетімен Англияға көшіп келді.
James O'Brien was born near Granard, County Longford, Ireland in 1804 or 1805. His father, Daniel O'Brien, appears to have operated a failing alcohol and tobacco business before he pursued business ventures in the West Indies where he passed away from an illness. He went to a local church school, where one of his teachers recognised his intellectual abilities and arranged for him to be educated at the progressive Lovell Edgeworth School. In 1822 he proceeded to Trinity College, Dublin, where he won several academic prizes including the Science Gold Medal. After studying law at King's Inns, O'Brien moved to England in 1829 with the intention of becoming a lawyer in London.
Саяси ояну және белсенділік
Лондонда ол Радикалды реформа қауымдастығына қосылды, онда Генри Хант, Уильям Коббет, Генри Хетрингтон және жалпы сайлау құқығы үшін күрестің басқа да көшбасшыларымен танысты. 1836 жылы Лондон жұмысшыларының қауымдастығына мүше болды. О'Брайен Генри Хетрингтонның «Кедейдің күзетшісі» журналына мақалалар жаза бастады. Ол осы мақалаларды «Бронтер» деген псевдониммен қол қойды, ал Джеймс О'Брайен кейіннен оны өзінің орта аты ретінде қабылдады. Ол Хетрингтонмен тығыз байланыста жұмыс істеді, ал ол мөрі басылмаған газет шығарғаны үшін түрмеге қамалғанда, О'Брайен «Кедейдің күзетшісі» журналын басқаруды өз міндетіне алды. О'Брайен мен Хетрингтон «The Destructive» және «London Dispatch» сияқты басқа да мөртабансыз газеттерде де бірлесіп жұмыс істеді. 1837 жылы О'Брайен «Бронтердің Ұлттық реформашысы» журналын шығара бастады. Маркалық салықтан қашу үшін журналға «жаңалықтар» емес, эсселер енгізілді. Осы кезеңде Генри Хетрингтон мен О'Брайен мөртабанға қарсы күреске жетекшілік етті және жұмысшы халыққа саяси ақпаратты қамтитын арзан газеттердің қажеттігін тұрақты түрде айтты. О'Брайенге француз революциясы кезінде өлім жазасына кесілген социалистік жазушы Гракх Бабеф үлкен әсер етті. 1836 жылы О'Брайен Бабефтің еңбектерінің аудармаларын «Кедейдің күзетшісі» журналында жариялай бастады. Ол сонымен қатар Филиппо Буонарротидің Бабеф және Теңдердің қастандығы туралы еңбегін де қосты. О'Брайен радикализм тарихына қызығушылық танытып, Робеспьер, француз революциясы және ағылшын басқарушылығы туралы кітаптармен жұмыс істей бастады. Бірақ 1838 жылы билік оның үйін тінту жасап, қолжазбаларын тәркіледі, нәтижесінде жобалар аяқталмай қалды. 1838 жылы О'Брайен Лондон демократиялық қауымдастығы арқылы Фейргус О'Коннор мен Джордж Джулиан Харни қолдаған дауыс беру құқығын жеңудің одан да белсенді жолына қолдау көрсетті. Алайда О'Брайен, О'Коннордан айырмашылығы, жалпы сайлау құқығын алу үшін зорлық-зомбылықты қолдаудан бас тартты. О'Брайен чартистердің Уильям Ловетттің қолдауымен петиция беру және «адамгершілік күш чартистері» арасындағы, сондай-ақ О'Коннордың «физикалық күш» тобының зорлық-зомбылықпен қорқытуы арасындағы орташа саясатты қабылдауы керек деп мәлімдеді. «Бронтердің Ұлттық реформашысы» журналы жабылып қалғаннан кейін О'Брайен О'Коннордың «Солтүстік жұлдызы» газетінде жұмыс істеді. Оның мақалалары радикалды газеттердің ең ірісіне айналған газеттің таралымын арттыруда маңызды рөл атқарды. «Солтүстік жұлдызы» газетіне жазудан басқа, Джеймс О'Брайен өзінің «Оператив» газетін шығаруға да уақыт тапты.
In London he joined the Radical Reform Association where he met Henry Hunt, William Cobbett, Henry Hetherington and other leaders of the struggle for universal suffrage. In 1836 he joined the London Working Men's Association. O'Brien began contributing articles to Henry Hetherington's Poor Man's Guardian. He signed these articles with the pseudonym 'Bronterre' and James O'Brien eventually adopted it as his middle name. He worked very closely with Hetherington and when he was imprisoned for publishing an unstamped newspaper, O'Brien took over the editorship of The Poor Man's Guardian. O'Brien and Hetherington also collaborated on other unstamped newspapers such as The Destructive and the London Dispatch. In 1837 O'Brien began publishing Bronterre's National Reformer. In an attempt to avoid paying stamp duty, the journal included essays rather than 'news items'. During this period, Henry Hetherington and O'Brien led the struggle against the stamp duty and were consistent in their arguments that working people needed cheap newspapers that contained political information. O'Brien was influenced by the socialist writer, Gracchus Babeuf, who had been executed during the French Revolution. In 1836 O'Brien began publishing translations of Babeuf's work in the Poor Man's Guardian. He also included Filippo Buonarroti's account of Babeuf and the Conspiracy of Equals. O'Brien became fascinated with the history of radicalism and began work on books on Robespierre, the French Revolution and the English Commonwealth. However, the authorities raided his house in 1838 and seized his manuscripts and the projects were never completed. In 1838 O'Brien added his support for a more militant approach to winning the vote that was being advocated by Feargus O'Connor and George Julian Harney through the London Democratic Association. However, O'Brien, unlike O'Connor, refused to support the use of violence to achieving universal suffrage. O'Brien argued that the Chartists should adopt a policy that was midway between the petitioning supported by William Lovett and the 'moral force chartists', and the violence being threatened by O'Connor's 'physical force' group. After Bronterre's National Reformer ceased publication, O'Brien worked for O'Connor's Northern Star. His articles played an important role in increasing the circulation of what had become the most important of the radical newspapers. As well as writing for the Northern Star, James O'Brien also found time to publish his own newspaper The Operative.
Бұрылыс нүктесі
О'Брайен чартист қозғалысындағы белсенділігін жалғастырды және 1840 жылы Манчестерде бүлік тудыратын сөз сөйлегені үшін тұтқындалды. Ол мемлекетке қарсы қозғау үшін айыпталып, Ланкастер түрмесінде он сегіз айға сотталды. О'Брайен түрмеден босатылғаннан кейін Фейргус О'Коннормен бірлесіп жұмыс істеу қиын болды. Екеуі физикалық күш мәселесінде келіспеді. Даудың тағы бір себебі парламент сайлауларына қатысты болды. О'Брайен чартист кандидаттарын тікелей ұсынуды жақтады, ал О'Коннор виг үкіметіне тори кандидаттарына дауыс беру арқылы қысым жасау тактикасын ұсынды. О'Брайен маңызды округтерде, әсіресе Тивертонда Лорд Палмерстонға қарсы чартист кандидаттарын тікелей сайлауға қатысты. О'Брайен Генри Винсент пен Роберт Гаммеджбен бірге Толық сайлау құқығы одағына қосылғанда О'Коннормен толық ажырасып кетті. О'Брайен газет шығаруды жалғастырды. Ол ескі досы Генри Хетрингтонмен бірге 1843 жылы «Кедейлердің қорғаушысын» қайта жандандырды, ал 1844 жылы «Ұлттық реформатор» газеті жарық көрді. Бұл газеттер қаржылық жағынан сәтті болмады және 1847 жылдың мамыр айына қарай екеуі де жабылды. Осы екі газеттің сәтсіздігінен кейін О'Брайен «Рейнольдс Уикли» және «Глазго Сентинель» сияқты басқа басылымдарға материалдар жазуға көшті. Ол сондай-ақ қоғамдық лекциялар оқыды және 1851 жылы Лондонның Сохо ауданындағы Дания көшесінде «Эклетикалық институтты» ашты, онда ересектерге ағылшын, француз, ғылым және математика пәндерінен білім беру сабақтары ұсынылды.
O'Brien continued to be active in the Chartist movement and in 1840 he was arrested and charged with making a seditious speech in Manchester. He was convicted of sedition and sentenced to eighteen months in Lancaster Prison. When O'Brien was released from prison he found it difficult to continue working with Feargus O'Connor. The two men disagreed over the issue of Physical Force. Another source of dispute concerned parliamentary elections. O'Brien favoured the idea of putting up Chartist candidates whereas O'Connor preferred the tactic of putting pressure on the Whig government by threatening to vote for Tory candidates. O'Brien was involved in standing Chartist candidates against Government Ministers in key seats, particularly in standing against Lord Palmerston in Tiverton. O'Brien finally broke with O'Connor when along with Henry Vincent and Robert Gammage he joined the Complete Suffrage Union. O'Brien continued to publish newspapers. He joined with his old friend Henry Hetherington to revive the Poor Man's Guardian in 1843 and this was followed by the National Reformer in 1844. These newspapers were not a financial success and by May 1847, both papers had ceased publication. After the failure of these two newspapers O'Brien concentrated on writing for other publications such as Reynold's Weekly and the Glasgow Sentinel. He also gave public lectures and in 1851 he opened the Eclectic Institute in Denmark Street, Soho, London, where adult education classes were offered in English, French, science and mathematics.
Қиындық пен жойылу
1850 жылдары О'Брайеннің кедейлігі денсаулығына зиян келтіре бастады. Ол бронхиттен зардап шекті, ал оның чартист достары жалпы сайлау құқығы мен баспасөз бостандығы үшін күресте жасаған зор құрбандықтарын еске алып, оған көмектесу үшін ақша жинауға тырысты. Бірақ денсаулығына келген зиян соншалықты ауыр болды, оның соңғы жылдары төсекте өтті. Джеймс Бронтер О'Брайен 1864 жылғы 23 желтоқсанда қайтыс болды және Абни Парк зиратында жерленді.
By the 1850s O'Brien's poverty began to damage his health. He suffered from bronchitis and his Chartist friends attempted to raise money in recognition of the great sacrifices that he had made in the struggle to win universal suffrage and the freedom of the press. However, the damage to his health was so bad that he spent his last years bed ridden. James Bronterre O'Brien died on 23 December 1864, and is buried in Abney Park Cemetery.