Кіріспе

Кен Мюррей (туған Кеннет Абнер Донкорт, 14 шілде 1903 – 12 қазан 1988) – американдық комедияшы, актер, радио және теледидар жұлдызы, жазушы. Көптеген дереккөздер оның туған есімін Дон Корт деп дұрыс емес көрсетеді. Оның Жүсіп есімді үлкен ағасы болған. Мюррейдің "Пого таяғымен өмір" атты автобиографиясында айтуынша, ол жас кезінде Жүсіптің өзінің әкесі екенін, ал оның ата-анасы деп ойлаған адамдардың іс жүзінде әкесі мен анасы екенін білген. Отбасы Мюррейден бұл шындықты жасырған, себебі Жүсіп, сонымен қатар вадевильде ойнаған актер, өзінің кішкентай ұлы бар екенін жұртқа жария етуді қаламаған. Жүсіп Мюррейдің анасынан ажырасып, оның ата-анасы саяхаттап жүретін артист ретіндегі өмірінен гөрі тұрақты өмір бере алады деп шешкен. Мюррей кейінірек өмірінде анасын іздеу туралы да жазған. Шоу-бизнеске қадам баспас бұрын Мюррей өз есімін өзгертіп, әкесінің жетістігіне сүйенгісі келмеген; ол өзінің есімін қалыптастыруды қалаған.

Водевиль және сахна

Мюррей 1920 жылдары сахнада комедиан ретінде шоу-бизнеске қадам шегіп, өнер көрсетті. Ол комедиялық өнерін водевиль және бурлеск жанрында орындады. 1935 жылы Бродвейдегі Эрл Кэрроллдің «Бейнебастылықтары» спектаклінде ойнағаннан кейін сахналық өнерде сәттілікке жетті. 1940 жылдары Мюррей «Blackouts» атты түрлі сахналық шоуымен танымал болды, онда Мэри Уилсон (басқалармен бірге) Голливудтағы Вайн-стриттегі Эль Капитан театрында өнер көрсетті. «Blackouts» 3844 қойылым көрсетіп, 1949 жылы аяқталды, оның барлық қойылымдарында орындықтар толып тұрды. Сол жылы шоу Бродвейге көшірілді, онда Мэри Уилсонның орнына Мари Виндзор келді. Шоуға сынды пікірлер оқылды (ревю Нью-Йорктің жоғары талғамды көрермендері үшін тым әдепсіз деп есептелді) және алты аптадан кейін жабылды. Мюррей 1956 жылы Лас-Вегаста «Blackouts» шоуын қайта жандандырды. Шоу үлкен сәттілікке ие болып, үш жыл бойы жалғасты. Кейін ол Лос-Анджелесте KTSL (қазір KCBS TV) 2-арнасында бір уақытта эфир берген Mutual Broadcasting System радиошоуында «Queen for a Day» бағдарламасын жүргізушісі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мюррей Голливудтың мәдени ошағында ерікті болып қызмет еткен көптеген атақты тұлғалардың бірі болды. 1947 жылы ол «Билл мен Ку» атты көркем фильмін түсірді, онда актерлер ретінде үйретілген құстар мен басқа жануарлар тартылды. «Билл мен Ку» фильмі «кино өнерін жаңа және көңілді пайдалануы» және «көркемдігі мен шыдамдылығы» үшін арнайы «Оскар» сыйлығына ие болды. Ол сонымен қатар 1950 жылдан 1953 жылға дейін CBS телеарнасындағы «Кен Мюррей шоуы» атты апталық музыка және комедия шоуын жүргізді. Бұл шоу тұңғыш рет «Азаттық қоры» сыйлығын жеңіп алды. 1941 жылдың 4 шілдесінде Мюррей актер Лью Айрстың Голливудтағы үйінде модель Клеатус Колдуэллге үйленді. Эдгар Берген Мюррейдің куәсі болды. Мюррей 1948 жылдың желтоқсан айында үшінші әйелі Бетти Лу Уолтерске үйленді. Олардың Пэм және Джейн есімді екі қызы болды және Мюррей 1988 жылдың 12 қазанында 85 жасқа толғанда Калифорния штатының Бербанк қаласындағы Сент-Джозеф медициналық орталығында қайтыс болғанға дейін некеде болды. Ол республикашыл болды.