Кіріспе

Sils im Engadin/Segl (Sils im Engadin; романш тілінде), көбінесе Sils i. E./Segl деп аталады, Швейцарияның Гризон кантонындағы Малоя аймағындағы Жоғарғы Энгадин муниципалитеті мен ауылы. Ол екі ауылдан – Segl Maria (романш тілінде Sils Maria; Seglias Segl Maria құрамында) және Segl Baselgia (неміс тілінде Sils Baselgia; Baselgia романш тілінде «шіркеу» деген мағынаны білдіреді); Val Fex (неміс тілінде Fextal); және үш Maiensässe (көктемгі мал жаюға дәстүрлі түрде пайдаланылатын альпілік жайылымдар): Grevasalvas, Blaunca және Buaira – Plaun da Lej-дің үстінде, аңғардың сол жағында орналасқан.

Атауы мен елтаңбасы

Муниципалитеттің ресми таңбасында оның атауының неміс және романш тілдеріндегі нұсқалары қолданылады: Segl – романш тіліндегі атауы, ал Sils im Engadin – неміс тіліндегі атауы. Энгадин романш тілінде "Инн өзенінің аңғары" деген мағынаны білдіреді, бұл өзен Малоядан басталып, Сильс-Базельгия арқылы солтүстік-шығысқа қарай ағып, ақырында Германияның Пасау қаласында Дунайға құяды, бұл Германия мен Австрия шекарасының жанында орналасқан. Sils i. E. Швейцарияның басқа су алабындағы Sils im Domleschg-ден ерекшеленеді. Сильс бастапқыда Сегль Базельгия, Сегль Мария және Сеглиас деген үш кішкентай елді мекенге бөлінген. Герб – Per fess Azure күн сәулесінен сәулеленген Or және Or нүктелі Gules Trout. Онда жоғарғы жартысы көк түсті, алтыннан жасалған күн бейнеленген, ал төменгі бөлігі сары түсті, көк түсті форель суреті бар. Бұл муниципалитеттің тарихи ауылдық гербтарының үйлесімі болып табылады және муниципалитеттің күнге толы, биік орналасқан жерін және балыққа толы Сильс көлін көрсетеді.

Тарих

Sils im Engadin/Segl алғаш рет 800–850 жылдары Silles деп еске алынады. 1131 жылы Sillis деп тілге алынған. Сегль-Базельгияда табылған римдік дәуірге тән төрт кішкентай құрбандық алабы Малоя және Юлиер өткелдері арқылы өтетін римдік сауда жолында ғибадатхана болғанын көрсетеді. Орта ғасырларда Sils/Segl осы жол бойындағы тауар жеткізу пункті болды. Сильс көліндегі Шасте түбегінде ортағасырлық қамалдың қирандылары сақталған. Кейінгі орта ғасырларда балық аулау маңызды табыс көзіне айналды: тұздалған және ысталған форель Италияға экспортталды. 19 ғасырда Sils/Segl тұрғындарының көптегені эмиграцияға кетті, ал кейбіреулері байып оралды және елді мекенге гүлдену әкелді. 19 ғасырдың екінші жартысында және 20 ғасырда туризм Sils/Segl үшін маңыздырақ бола бастады. Фридрих Ницше 1881 жылдан 1888 жылға дейін осы жерде жаздарды өткізді. Ол тұрған үй 1960 жылдан бері музей болып табылады: Ницше үйі. Уолдхаус қонақ үйі 1908 жылы ашылды, оның қонақтарының арасында көптеген суретшілер, музыканттар, жазушылар және философтар болды. 1972 жылы Фуртшелласқа аспалы жол ашылғаннан кейін Sils/Segl қысқы курортқа да айналды.

География

Жоғарғы Энгадин аңғарында орналасқан Сильс i. E./Segl, Сильс көлі мен Сильваплана көлі арасында, Пиз Корвач пен Пиз да ла Маргнаның етегінде және оңтүстіктегі Вал Фекс аңғарының төменгі жағында жатыр. Бұл муниципалитет Малоя округіне қарасты. Sils im Engadin/Segl ауданының (2004/09 жылғы мәліметтер бойынша) 25,9%-ы шаруашылыққа пайдаланылатын жер, ал 11,1%-ы орманды. Қалған бөлігінің 1,2%-ы құрылыстар (ғимараттар немесе жолдар) және 61,7%-ы өнімсіз жерлерді құрайды. 2004/09 жылғы мәліметтерге сәйкес, аумақтың 0,6%-ы, яғни 1985 жылдан бері 0,5%-ға өскен құрылыстармен жабылған. Осы кезеңде демалыс аймақтарының көлемі де өсіп, жалпы аумақтың 0,16%-ын құрады. Шаруашылыққа пайдаланылатын жерлердің ішінде егістік және шалғындық алқаптар, ал таулы жайылымдар бар. 1985 жылдан бері шаруашылық жерлерінің көлемі азайса, орманды жерлер көбейді. Өзендер мен көлдер жазықты шөппен, ал тік беткейлер тығыз орманмен жабылған.

Демография

2014 жылы Sils im Engadin/Segl халқының 38,5%-ын шетелдік азаматтар құрады. 2015 жылы 144 адам, яғни халықтың 18,9%-ы Португалияда, 42 адам, яғни 5,5%-ы Германияда, ал 63 адам, яғни 8,3%-ы Италияда туған. Соңғы 4 жылда (2010–2014 жылдары) халық саны 2,13% өсті. 2014 жылы муниципалитетте туу көрсеткіші 15,7 болса, өлім көрсеткіші мың тұрғынға шаққанда 1,3 құрады. 2014 жылы Sils im Engadin/Segl-де 401 жеке тұрғын үй тіркелді, олардың орташа құрамы 1,91 адамды құрады. 2000 жылы муниципалитеттегі 253 тұрғын ғимараттың 34,8%-ы жеке үйлер, ал 36,0%-ы көппәтерлі үйлер болды. Бұған қоса, ғимараттардың шамамен 32,0%-ы 1919 жылға дейін, ал 7,5%-ы 1991 мен 2000 жылдар аралығында салынған. 2013 жылы 1000 тұрғынға шаққандағы жаңа тұрғын үйлердің құрылыс деңгейі 26,46 құрады. 2015 жылы муниципалитеттегі бос тұрғын үйлердің үлесі 1,2% болды.

Тілдер

Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) неміс тілінде сөйлейді (59,4%), екінші ең көп таралған тіл – итальян тілі (15,4%), ал үшінші орында – романш тілі (12,0%) тұр. 2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған SVP партиясы болды, ол дауыстардың 34,6%-ын алды. Келесі үш ең танымал партиялар: SP (29,3%), FDP (26,6%) және CVP (7,2%).

Білім

Sils im Engadin/Segl аймағында халықтың шамамен 70,6%-ы (25–64 жас аралығындағылар) міндетті емес жоғары орта білім немесе жоғары білім (университет немесе Fachhochschule) алған. 2014 жылы муниципалитетте барлығы 955 адам жұмыс істеді. Олардың ішінде 24 адам 8 кәсіпорында алғашқы экономикалық секторда жұмыс істеді. Екінші секторда 18 жеке кәсіпорында 132 жұмысшы жұмыс істеді, оның ішінде 5 шағын кәсіпорын, барлығы 94 қызметкермен. Ал үшінші секторда 85 кәсіпорында 799 жұмыс орны құрылды. Оның ішінде 338 қызметкері бар 14 шағын және 201 қызметкері бар 2 орта кәсіпорын болды. 2014 жылы халықтың 26,5%-ы әлеуметтік жәрдем алды. 2015 жылы жергілікті қонақүйлерде барлығы 196 257 түнделу тіркелді, оның 37,6%-ы шетелдік қонақтарды құрады.

Көлік

Фекс аңғарында тек аңғар тұрғындарына ғана көлік жүруге рұқсат етілген. Фуртшеллас канат жолы ауылдың жанынан басталып, көптеген шаңғы жолдарына, ал жазда – ағаш шебінен жоғары жатқан жолдарға жетелейді.

Климат

Sils Segl Maria Кёппен классификациясы бойынша суық субарктикалық климатқа (Dfc) жатады.

Белгілі тұрғындар мен қонақтар

Философ Фридрих Ницше 1881 жылы және 1883-1888 жылдар аралығында Сильсте жазды өткізді, ал ол тұрған үйі – Ницше Хаус – қазір шағын мұражай болып сақталған. Анна Франк бірнеше рет демалысқа Сильске келді, ал Герман Гессе де Сильске сапар шекті. Аннемари Шварценбах 1935 жылдан бастап Сильсте тұрды және 1942 жылы велосипед апатынан қаза тапты.

Танымал мәдениетте

Бұл аймақ Оливье Ассаяс жазған және түсірген, Джульетта Бинош, Кристен Стюарт және Хлоя Грейс Морецтің басты рөлдерде ойнаған "Силс Марияның бұлттары" (2014) фильмінің көп бөлігінің түсірілім алаңы болды. Патрик Стюарттың қатысуымен түсірілген "Кода" (2019) фильмінің кейбір сахналары да осы аймақта, ауыл жанында және Вальдхаус Сильс қонақ үйінде түсірілді.