Кіріспе

Грейм Маккей (23 қыркүйек 1968 жылы туған) – «Hamilton Spectator» газетінің штатты редакциялық карикатурисі. 1968 жылы туған, Онтарио штатының Дандас қаласында өскен. Грейм Дандастағы Парксайд орта мектебін бітіргеннен кейін Оттава университетінде тарих және саясаттану мамандықтарын оқыды. Ол студенттік газет «The Fulcrum»-ға карикатураларын жіберіп тұрды, ал газет қызметкерлері оны графикалық редактор етіп сайлады. 1989-1991 жылдары суретші ретінде жұмыс істеп, жазушы Пол Николспен бірлесіп «Алас және Алак» атты апталық комикстің авторы болды. Бұл комикс ортағасырлық стильде бейнеленген қазіргі қоғам қайраткерлерінің пародиязы еді. Еуропа мен Солтүстік Африка бойынша екі жылдық саядан кейін 1994 жылы Канадаға оралды және «The Toronto Star», «The Ottawa Citizen», «The Chicago Tribune», «Canadian Forum» сияқты әртүрлі газеттер мен журналдарда тәуелсіз суретші ретінде жұмыс істей бастады. Сондай-ақ, оның суреттері Қоғамдық саясатты зерттеу институты басып шығарған «Policy Options» журналында жарияланды. 1995-1997 жылдары «Хэм» псевдонимімен «Ancaster News» және басқа Brabant газеттерінде (қазір Metroland Media Group иелігінде) жергілікті редакциялық карикатураларын жариялады. Оның жұмысын «The Hamilton Spectator» газеті байқап, 1997 жылы оны штатты редакциялық карикатурист ретінде жұмысқа қабылдады.

«Spectator» газеті үшін аптасына бес редакциялық карикатура жасаумен қатар, Греймнің туындылары Artizans арқылы бүкіл елге таралды. Оның карикатуралары интернетте де, Канаданың түрлі газеттерінде де, кейде АҚШ-та да пайда болады. 1999-2003 жылдары Грейм «Hamilton Spectator» газеті үшін «Gridlock» атты комикстің суретшісі болды. Комиксте «Hammercab» деп аталатын ойдан шығарылған жергілікті такси компаниянда жұмыс істейтін бес кейіпкер бейнеленген. «Gridlock» комиксінің тууына «Hamilton Spectator» газетінің жазушысы Уэйд Хемсвортпен жасалған серіктестік себеп болды, ол комикс үшін сценарийлер жазды. 2008-2010 жылдары Грейм Канадалық редакциялық карикатуристер қауымдастығының президенті болды және 2010 жылдың қыркүйегінде Гамильтон қаласында оның екі жылдық жиыны өтті. Грейм Гамильтон, Оттава, Торонто және 18 ай бойы (1994 жылы) Лондон (Ұлыбритания) қалаларында тұрды. Ол Лондонның Найтсбридж ауданындағы Харродс сауда орталығындағы азық-түлік бөлімінде сатушы болып жұмыс істеді. Қазір ол әйелі Венди және қыздары Джиллиан мен Жаклинмен бірге Гамильтон қаласында тұрады.

Дау

2017 жылдың 22 тамызында «Гамильтон Спектатор» газетінде МакКейдің редакциялық карикатурасы жарық көрді. Онда нацистік форма киген және қолында тики факел ұстаған адамды, бейбітшілік тақырыбындағы плакаттар ұстаған төрт хиппи ұрып-соғып жатыр. BentQ, Hamilton's LGBTQ2SI+ Медиа және қоғамдық орталығы, осы карикатураға жауап ретінде мақала жариялады, онда карикатураның нацистік көзқарасты қолдайтындығы және, тікелей болмаса да, нео-нацистік пропагандамен ұқсастығы айтылды. Карикатура МакКейдің Facebook парақшасындағы пікірлерге қарлық тудырды, нәтижесінде МакКей карикатураны алып тастады. 2018 жылдың 22 наурызында «Гамильтон Спектатор» газетінде МакКейдің тағы бір редакциялық карикатурасы жарық көрді. Онда әйел ретінде ұсынылған адамнан Service Canada кеңсесінің қызметкері қалай аталуын сұрайды. Адам өзін «ұлы тәртіптің тыныш билігі және ерекше серігі» деп жауап береді және осы сияқты жалғастырып, «Чатсворттың дарынды сыныбында мен Фил деп танылдым» деп аяқтайды. Карикатура Service Canada компаниясының жақындағы директивасына сілтеме жасайды, онда қызметкерлерге «мырза», «ханым», «әке» және «ана» сияқты сөздерді қолданбау және «гендерлік бейтарап немесе гендерлік инклюзивті тілді қолдану» тапсырылған. МакКейдің карикатурасы трансфобиялық мәселеге байланысты сынға ұшырады. 2018 жылдың 24 тамызында «Гамильтон Спектатор» газетінде МакКейдің редакторы жариялаған карикатурасы шықты, онда Онтарио премьері Дуг Форд «Қауыншақ» деп аталатын еркек жамбас аймағының анатомиялық кескінін көрсететін проектордың жарығына тікелей қарайды. Фордтың бетіне проекцияланған еркек жыныс мүшелерінің бөлігі көрсетілген, ал суреттің астында «Секс-білім туралы ақпарат беру желісі құрылды, кез келген күлкілі жағдайды хабарлау үшін» деген жазу бар. Бұл карикатура прогрессивті консервативтік үкіметтің 2015 жылғы Онтарио сексуалдық білім беру бағдарламасын жоюына және 1992 мен 2015 жылдар аралығында қолданылған ескі бағдарламаны оқытпаған мұғалімдер туралы хабарламаларды іздеу туралы шешіміне жауап ретінде жасалды. Карикатура сынға ұшырады, нәтижесінде «Гамильтон Спектатор» газетінде редакторға хаттар жарияланды, сондай-ақ газеттің бас редакторы Пол Бертон карикатураны қорғап жазған мақаласы жарық көрді. 2021 жылдың 20 тамызында МакКейдің Талибанды Канаданың Консервативтік партиясымен салыстырған редакторы жариялаған карикатурасы «Гамильтон Спектатор» газетіне әділетсіз және бейтараптықпен жабылғандығы туралы бірнеше шағымдар мен хаттарға әкелді. Карикатура 2021 жылғы Канада федералды сайлау кампаниясының алғашқы аптасында жарық көрді және екіге бөлінген экран түрінде жасалған. Жоғарғы бөлігінде қарулы жасақтармен қоршалған Талибан жетекшісі «Біз бұрынғы Талибан емеспіз» деген мәлімдеме жасады, Афғанстанды бақылауға алғаннан кейін; төменгі бөлігінде Консервативтік партия жетекшісі Эрин О'Тул «Біз бұрынғы Консервативтік партия емеспіз» деген сөздерін айтқан консервативтік жақтастар отырған. Хат жазғандар мұндай салыстыруға наразылық білдірді, ал басқалары редакциялық карикатураға болған жағымсыз реакцияны сатирамен күтілетін нәрсе деп түсіндірді.