Кіріспе

2006 жылы Вернер Герцогтың түсірген фильмі

"Құтқару таңғысы" – Вернер Герцогтың 2006 жылы жазылған, 1997 жылғы "Дитерге ұшу керек" деректі фильмінен бейімделген сценарий негізінде түсірілген эпикалық соғыс драмасы. Фильмде Кристиан Бейл басты рөлде ойнайды және Вьетнам соғысы кезіндегі американдық әскери операцияда Патет Лаоға көңіл білдірген ауыл тұрғындары құлатқан және тұтқынға алған неміс-американдық ұшқыш Дитер Денглердің шын оқиғасына негізделген. Стив Зан, Джереми Дэвис, Пэт Хили және Тоби Хасс та маңызды рөлдерді ойнайды. 2004 жылы бастау алған фильм жобасы 2005 жылдың тамызында Таиландта түсірілімге кірісті. Фильм сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, бірақ кассада табысқа жете алмады.

Сюжет

1966 жылдың ақпан айында, ұрыс міндетін орындау барысында, VA 145 эскадрильясының АҚШ Әскери-теңіз күштерінің пилоты, лейтенант Дитер Денглер, USS Ranger әуе кемесінен ұшып келе жатқанда, Лаос үстіндегі Douglas A-1 Skyraider ұшағы атып түсіріледі. Ол апаттан аман қалғанмен, Патет Лао тарапынан тұтқынға алынады. Денглерге Американы айыптаған құжатқа қол қойса, провинция губернаторы тарапынан кешірім ұсынылады, бірақ ол бас тартады. Денглерге азаптау жасайды және тұтқын лагеріне жеткізеді. Онда ол американдық ұшқыштар Джин ДеБруин мен Дуэйн В. Мартин, гонконгтық қытай радио операторы Ю. Си. То, Просет және Тай Эйр Америка тасымалдау қызметкері Писидхи Инраддат сияқты тұтқындармен танысады, олардың кейбіреулері жылдар бойы тұтқында болған. Денглер дереу қашу жоспарлайды, бірақ қалғандарынан тек тартымды мақұлдау алады. Барлығының денсаулығы нашар, гигиеналық жағдайлар нашар және күзетшілердің қатыгездігіне ұшырайды. Бірнеше айдан кейін азық-түлік жағдайы одан да нашарлайды, аштықтан өлген күзетшілер оларды өлтіріп, ауылдарына қайтуды жоспарлап отырғанын біледі, сондықтан тұтқындар ұзақ дайындалған жоспарды іске асыруға келіседі. Бұл периметрлік қоршаудың әлсіз жерінен қашуды, екі топқа бөлінуді, периметрлік қоршауды қарама-қарсы бағытта айналып өтуді, күзетшілерді басып алу үшін түскі ас кезінде күзетшілер үйіне шабуыл жасауды және американдық күштермен байланысқа түсуді қамтиды. Бірақ тұтқындардың бірі Денглердің бұйрығына бағынбағандықтан, қашу жоспар бойынша жүрмейді және күзетшілердің көбісі атып өлтіріледі. Жеткіліксіз жабдықтармен және көлік құралдарымен тұтқындар джунглиге тарап кетеді. Денглер мен Мартин бір топ құрайды, ал Джин мен То белгісіз тағдырға қарай бірге кетеді. Денглер мен Мартин Меконг өзенінен Таиландқа шикі сал жасап өтуді жоспарлайды, бірақ олар қалың тоқтар мен сарқырамаға тап болады. Салдарынан салдары жоғалғаннан кейін, Денглер мен Мартин ашуланған ауыл тұрғындарының тобын кездестіреді, олар Мартинды өлтіреді. Денглер қашып, ауыл тұрғындарынан жасырынып, джунглиге қайта қашып кетеді. Бірнеше күннен кейін ол американдық тікұшақпен құтқарылып, АҚШ әскери базасындағы ауруханаға жеткізіледі, бірақ оның миссиясы құпия болғандықтан оқшауланған күйде ұсталады. Ақырында, оның эскадрильясының мүшелеріне оны көруге рұқсат беріледі, және олар оның кемеге қашуын ұйымдастырады, онда бүкіл экипаж оны батыр ретінде қарсы алады.

Даму

"Құтқарушы таң" фильмі Вьетнам соғысы кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің құпия шабуыл миссиясы барысында Лаоста атып түсірілген харизматикалық ұшқыш Дитер Денглердің шын оқиғасына негізделген. 1966 жылы тұтқынға алынғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, Денглер және басқа да тұтқындалған әскери тұтқындар 4 шілдеде жаппай қашуға тырысуды жоспарлады. Тұтқындар күзетшілердің оларды өлтіріп, ауылдарына қайтуды жоспарлап отырғанын естіді, себебі құрғақшылықтың салдарынан азық-түлік пен су жетіспеушілігі туындаған еді. Олар қашу үшін күте бермейтіндей болды. Денглер мен әріптесі Дуэйн В. Мартин тұтқын лагерінен қалың орманда қашуға шықты. Мартин ашуланған лаос шаруасының қолынан қаза тапты, бірақ Денглер жолына жалғастыра алды. Денглерді құтқару үшін екі құтқару тікұшағы ұшырылды, олар төмендегі адам фигурасына арқан жіберді. Олар оны тікұшаққа көтеріп алды, бірақ ол Вьетконгтың жанкешті бомбалаушысы болуы мүмкін деген қорқынышпен, Айова штатының Лоулер қаласынан келген құтқарушы А1С Майкл Леонард, оны тікұшақтың еденіне бекітіп, тексерді. Денглер Леонардқа өзінің Әскери-теңіз күштерінің ұшқышы екенін, атып түсіріліп, тұтқынға алынғанын және жақында қашып шыққанын айтты. Режиссер Герцогтың адам мен табиғаттың қатыгездігіне деген қызығушылығы оны 1997 жылғы "Кішкентай Дитер ұшу керек" деректі фильміне Денглердің тұтқында болу оқиғалары туралы қызығушылық тудырды. Ол оқиғаны кинотеатрлық форматта қайта қарастыруды шешті, онда Кристиан Бейл Денглер рөлін сомдады. "Кішкентай Дитер ұшу керек" фильмімен салыстырғанда, "Құтқарушы таң" тұтқындардың азаптарын азайтады, соның ішінде Денглер бастан өткерген ең ауыр қиындықтардың кейбірін көрсетпейді, себебі фильм PG-13 рейтингісіне ие.

Түсірілім

Негізгі түсірілім Таиландта 44 күнге созылды. Рөлдерге дайындалу үшін түрмедегілерді сомдайтын актерлер бірнеше ай бойы салмақтан айырылды. Салмақ жинау салмақ жоғалтудан жылдамырақ болғандықтан, фильм кері тәртіппен түсірілді, Бейл түсірілім барысында салмағын толық қалпына келтірді. Бұл фильмде Герцогтың мансабындағы цифрлық визуалды эффекттердің алғашқы маңызды қолданылуы; Денглердің ұшу кезіндегі кадрлары цифрлық түрде жасалды. Дегенмен, апаттың өзі түсірілімде нақты орындалды.

Тарихи ақиқат

Фильмде лагерьде алты тұтқын көрсетілген, ал шын мәнінде жеті адам болған. Герцог жеті кейіпкермен жұмыс істеудің қиын болғанын, ал алты кейіпкермен жұмыс істеудің оңайырақ болғанын айтады. Герцог Де Бруиннің түрмедегі уақытында батыл әрекет еткенін, кейбір науқас тұтқындар қалғанда кетпеуін мойындайды. Герцог фильм аяқталғаннан кейін ғана осы туралы білгенін мәлімдейді; алайда, Писиди Индрадат пен Джерри ДеБруин фильмнің дәлдігін қамтамасыз ету үшін Герцогпен бірнеше рет кездесуге тырысқанын, бірақ бәсекенің нәтижесі болмағанын айтты.

Қабылдау

Rescue Dawn киносын Metro Goldwyn Mayer Америка Құрама Штаттарында, ал Pathé Distribution, Hopscotch Films және Central Film GmbH шетелдік нарықтарда таратты. Ол бастапқыда MGM компаниясының 2006 жылдың желтоқсанында шығаруы жоспарланған еді, бірақ АҚШ-та 2007 жылға дейін шектеулі көрсетілімге шығарылды, ал 27 шілдеде толық көрсетілімге шықты, бұған дейін 4 шілдеде Нью-Йорк, Торонто және Лос-Анджелес қалаларында шектеулі көрсетілім болған еді. Фильмнің музыкасын неміс композиторы Клаус Баделт жазды, ол бұрыннан Герцогпен 2001 жылы шыққан "Жеңілмейтін" фильмінде жұмыс істеген. Саундтрек 2007 жылдың 26 маусымында жарық көрді.

Марапаттар

2007 жылы кинотеатрларда көрсетілгеннен кейін Rescue Dawn бірнеше марапатқа ие болды, оның ішінде Golden Satellite Award және Independent Spirit Award сыйлықтарына ұсынылды. Басқа номинациялардың қатарында, Rescue Dawn "Алтын спутник" сыйлығының "Ең үздік қосалқы актер", "Ең үздік ер адам" және "Драмалық фильмдегі ең үздік актер" номинацияларында қарастырылды. Актер Кристиан Бейл Сан-Диего киносыншылары қоғамынан "Тұтас шығармашылығы үшін" санатында жеңіс алды.

Кассалық жинақ

Rescue Dawn 17 апталық театрлық көрсетілім кезінде АҚШ-та билет сатылымынан $5,490,423 жинады, ал АҚШ-тан тыс елдерде $1,686,720 жинады, жалпы кірісі $7,177,143 құрады. $10 миллиондық бюджетіне байланысты фильм қаржылық сәтсіздікке ұшырады деп есептелді. Бірақ фильм DVD жалға алу және сатудан түскен $24,747,717 арқасында шығындарын өтеді. Rescue Dawn-ның кірісі екінші аптасында 66%-ға төмендеп, $560,903 табыс әкелді және 18-орынға түсті.

Үй медиасы

Фильм DVD және Blu-ray форматтарында 2007 жылдың 20 қарашасында шықты. The Numbers веб-сайтының мәліметінше, АҚШ-та DVD сатылымынан түскен кіріс 24 747 717 АҚШ долларын құрады.