"Өлім Басы Кернеуі" – "Сумерек аймағы" сериалының эпизоды. 2-ші дүйнөлүк соғыстан кейін наци офицері Дахау концлагеріне оралады. Тарих, қорқыныш, Германия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Deaths Head Revisited" – американдық "The Twilight Zone" телесериалының 74-ші бөлімі. Бұл эпизод Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін он бес жыл өткен соң Дахау концлагеріне оралатын бұрынғы СС офицері туралы. Атауы Эвелин Воның "Brideshead Revisited" романымен және лагерьлерді басқарған СС-тің "Өлім бас" бөлімшелерімен байланысты ойын есептеледі. Германияда бұл эпизод телеарналарда көрсетілген емес.
"Deaths Head Revisited" is episode 74 of the American television anthology series The Twilight Zone. The story is about a former SS officer revisiting the Dachau concentration camp a decade and a half after World War II. The title is a play on the Evelyn Waugh novel Brideshead Revisited, and the SS "Death's Head" units who administered the camps. In Germany this episode was never brought to TV.
Сюжет
Гюнтер Лютце, бұрынғы СС капитаны, Бавариядағы Дахау қаласындағы қонақ үйге "Шмидт" деген атпен тіркеледі. Ресепшн қызметкері оны танитын сияқты, бірақ ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шығыс майданында танк дивизиясында қызмет еткенін айтып, күдіктің ойын алшақтатады. Ол жақын жердегі лагерь түрме ме деп сұрайды. Ресепшн қызметкері бұл жер түрме ретінде пайдаланылғанын айтқанда, ол одан толыққанды түсіндіруді талап етеді, тіпті лагердің нақты мақсатын білетіні анық болғанмен де. Ол енді тасталып кеткен Дахау концлагеріне барады, соғыс кезінде оның командирі болған кезін еске түсіру үшін. Лагерь аумағында серуендеп жүргенде, ол тұтқындарға келтірген азаптарының естеліктеріне ләззаттанады. Ол лагерьдің бұрынғы тұтқындарының бірі, Лютценің қатыгездігінің құрбаны болған Альфред Беккерді көріп таңғалады, сондай-ақ Беккердің арадағы 17 жылда еш өзгермегеніне қайран қалады. Лютце Беккердің қазір лагерьтің күзетшісі болуы мүмкін деп ойлайды, Беккер бұл туралы "бір қандай да бір деңгейде" растайды. Олар сөйлескенде Беккер Лютцеге оның жасаған әрекеттерінің қаншалықты адамдық емес екенін көрсетіп, Лютце оның тек бұйрықтарды орындағанын айтады. Лютце соғыс аяқталғанын және ол өмірмен жалғаса бергенін айтып, Беккердің қатыгездік туралы айтқандарын жоққа шығаруға тырысады. Лютце кетпек болады, бірақ қақпаның жабық екенін көреді. Бекер оның Оңтүстік Америкаға қашқаннан кейін неге оралғанын сұрайды. Лютце уақыт өте келе әлемнің өзгеріп, адамдардың оның "өткендегі шағын қателіктерін" ұмытуға дайын болады деп үміттенгенін айтады. Бекер Лютце жасаған әрекеттер қателік емес, адамзатқа қарсы қылмыс екенін жауап береді. Бекер және басқа он шақты тұтқындар Лютцеге сот процесін өткізеді, оның ішінде сотсыз немесе заңды сот процесіз 1700-ден астам бейкүнә адамды өлімге кесуге бұйрық беру, мыңдаған адамдарды қинау және жарақаттау, әйелдер мен балаларға қатысты қылмыстық тәжірибелер жүргізу, кем дегенде 14 адамды өзінің қолымен өлтіру, және миллион адамды газбен улау және өртеу туралы бұйрықтарға қол қою. Лютце айқайлап, есінен таяды. Оянғаннан кейін Лютце Беккерге сот процесін елестегенін айтады. Беккер оған қарсы шығып, оның кінәлі екенін жариялайды. Бекер сот үкімін оқуға кіріскенде, Лютце оны ақылсыз деп мазақтайды, бірақ 17 жыл бұрын американдық әскерлер Дахауға жақындаған түні ол Беккерді және басқа бірнеше тұтқындарды жеке өзі өлтіргенін және лагерьді өртеп жіберуге тырысқанын есіне түсіреді. Жаза ретінде Лютце тұтқындарға келтірген қорқынышты сезімдерді, соның ішінде қақпада автоматтан оққа ұшу, дарға асылу және қамауда ұстау ғимаратында азаптау сезімін басынан өткізеді. Ол иллюзиялардан қатты ауырып, құлап түседі. Кету алдында Беккердің көлігі оған: "Бұл жек көрушілік емес. Бұл - жаза. Бұл кек алу емес. Бұл әділдік. Бірақ бұл тек бастамасы ғана, капитан. Тек бастамасы. Сенің соңғы үкіміңді Құдай береді". Лютце жергілікті билік өкілдері табады, дәрігер оны тыныштандырып, психиатриялық ауруханаға апарады, өйткені ол иллюзиялық азаптарын сезінуді және оларға ден қоюын жалғастырады. Оны тапқандар екі сағат бұрын тыныш болған адамның қалайша осылайша ақылдан адасқанын таңғалады. Дәрігер айналасына қарап: "Дахау. Ол неге әлі де тұр? Неге біз оны тұрғызып жатырмыз?" дейді.
Gunther Lutze, a former SS captain, checks into a hotel in Dachau, Bavaria, under the name "Schmidt". The receptionist seems to recognize him, but he deflects suspicion by claiming to have served in the panzer division on the Eastern Front during World War II. He asks if a nearby camp is a prison. When the receptionist says that it was used as a kind of prison, he presses her for a further explanation, even though it soon becomes clear that he knows the exact purpose of the camp. He ventures to the site, the now abandoned Dachau concentration camp, to recall his time as its commandant during the war. As he strolls around the camp, he revels in the memory of the torment he inflicted on the inmates. He is surprised to see Alfred Becker, one of the camp's former inmates and a particular victim of Lutze's cruelty, and equally surprised that Becker seems unchanged by the intervening 17 years. Lutze supposes that Becker is now the caretaker of the camp, which Becker confirms "in a manner of speaking." As they talk, Becker relentlessly confronts Lutze with the reality of his grossly inhumane actions, while Lutze insists that he was only following orders. Lutze tries to dismiss Becker's description of cruelty by saying that the war is over, and that he has moved on. Lutze tries to leave, but finds the gate locked. Becker asks why he came back, given that he had changed his name and fled to South America. Lutze argues that he had hoped that with the passage of enough time, the world would have moved on and people would be willing to forget his "little mistakes of the past". Becker retorts that Lutze's actions were not mistakes, but crimes against humanity. Becker and a dozen other ghostly inmates put Lutze on trial for his actions, which include ordering the deaths of over 1,700 innocent people without trial or due process, maiming and torturing thousands of human beings without provocation, the criminal experimentation on women and children, the murder of at least 14 people by his own hand, and calling and signing into effect orders calling for the gassing and cremating of one million human beings. Lutze screams and passes out. Upon awaking, Lutze tells Becker he imagined the trial. Becker contradicts this, and informs Lutze of the guilty verdict. When Becker is about to pronounce the sentence to the court, Lutze mocks him as mad until he suddenly remembers that on the night American troops came close to Dachau 17 years before, he had personally killed Becker and several other inmates and attempted to burn down the camp. As punishment, Lutze is made to undergo the same horrors he had imposed on the inmates in the form of tactile illusions, including being shot by machine guns at the gate, hanging by the gallows, and torture at the detention building. He screams in agony from the illusions and collapses. Before departing, Becker's ghost informs him, "This is not hatred. This is retribution. This is not revenge. This is justice. But this is only the beginning, Captain. Only the beginning. Your final judgment will come from God." Lutze is found by local authorities, sedated by a doctor, and taken to a mental institution, since he continues to experience and react to his illusory sufferings. His finders wonder how a man who was perfectly calm two hours before could have gone insane so soon. The doctor looks around and says, "Dachau. Why does it still stand? Why do we keep it standing?"
Эпизодтар мен актерлік құрамның жазбалары
Венгрияда туған актер Оскар Береги (SS капитаны Лютце), оның әкесі еврей болған, көптеген экрандық рөлдерді жауыздық пен "қатаңдық" сипаттағы кейіпкерлер ретінде ойнады және ол кездегі американдық теледидар көрермендеріне танымал болған. Ол "The Untouchables" (Тиіспейтіндер) атты танымал детективтік телесериалдағы қайта-қайта келетін тұлға – қарапайым қылмыскер Джо Кулак рөлімен де белгілі болды. Бұл эпизод Берегидің "The Twilight Zone" (Көңілдің аймағы) сериалында екінші рет пайда болуын белгіледі, алғашқысы "Рип Ван Винклдің Хикаясы" атты 2-ші маусымдағы эпизодта қылмыстық топтың басшысы болды. Лютцеге қарсы тұратын мистикалық күштерге ие және судья рөлін атқаратын Альфред Беккерді танымал австриялық актер Джозеф Шилдкраут сомдады. Ол "Эмиль Золаның өмірі" (1937) фильміндегі капитан Альфред Дрейфус рөлін орындағаны үшін "Оскар" сыйлығын жеңіп алды, бірақ қазіргі көрермендерге ол "Анна Франк күнделігінің" Бродвейдегі сахналық және 1959 жылғы фильмдегі Отто Франк рөлімен танымал болды. Эпизодтың басында қонақ үйдің ресепшн қызметкері рөлінде шағын эпизодта ойнаған Каарен Верн ("Карен Верн" деп көрсетілген), 1938 жылы Германиядан қашуға мәжбүр болғанға дейін Берлин мемлекеттік театрында сәтті мансапқа ие болды. Соңынан ол АҚШ-қа қоныстанды және нацистік режимге қарсы белсенді түрде күресті. 1940-жылдардың ортасында ол бірнеше жыл бойы мажар туған еврей актері Питер Лорреге үйленді. Тәжірибелі британдық актер Бен Райт (Доктор), Ида Лупиномен бірге RADA-да оқыды және 1946 жылы АҚШ-қа көшіп кетер алдында Ұлыбританияда сахнада және экранда жұмыс істеді. Голливудта беделді болғаннан кейін, Райттың акценттер мен диалекттерді меңгеру қабілеті оған радиода және экранда түрлі кейіпкерлерді сомдауға мүмкіндік берді. Ол "Қиямет түні" фильмінде де ойнады. Сонымен қатар, ол "Музыканың дыбысы" фильмінде Австрияның гаулейтері Херр Зеллер рөлінде ойнады. Ол сонымен қатар дауыс беру шебері болды және Диснейдің "101 далматин" және "Кішкентай теңіз қызы" фильмдерінде дауыстау рөлдерін орындады, бұл оның өлімінен бұрынғы соңғы жұмысы болды. "The Twilight Zone" DVD жинағына қосымша материал ретінде қоса берілген аудио сұхбатта, сериал продюсері Бак Хоутон осы эпизод үшін өндіріс тобының жақында аталмаған батыс телесериалының пилоты үшін салынған үлкен шекаралық бекініс декорациясында эпизодтың сыртқы көріністерін түсіре алғанын еске алды. Сериал желілердің бірінен қолдау таппағандықтан, бұл өте қымбат декорация – Хоутонның сөзіне сүйенсек, 200 000 АҚШ долларына (2016 жылы шамамен 1,6 миллион АҚШ доллары) бағаланған – MGM студиясының артқы жағында тасталып қалды және эпизодтың түсірілім орны ретінде пайдалану үшін минималды өзгерістер қана қажет болды, яғни Дахау концлагері. Хоутон эпизод режиссері Дон Медфордтың көбінесе "әрекетке" бағытталған режиссер ретінде танылғанын, бірақ оның тиімді "шок" эффектілерін жасау қабілеті және эмоционалды көріністерді қажет болғанша ойнатуға дайындығы үшін таңдалғанын айтты. Хоутонның сөзіне сүйенсек, Медфорд мұқият дайындықпен де танымал болды, бірақ Хоутон сонымен қатар Медфордтың өндіріс кезіндегі жағдайларға (мысалы, актердің күтпеген жерден қол жетімсіз болуы) байланысты өндіріс жоспарларынан ауытқуға мәжбүр болған жағдайда, шаршауы мүмкін екенін еске алды. Хоутон сондай-ақ британдық актер Бен Райттың (эпизодтың соңында Доктор рөлінде шағын эпизодта ойнайды) жұмысын жоғары бағалады, Райттың кез келген акцентті немесе диалектті сенімді түрде меңгеру қабілетіне тоқталып, оның ұзақ экрандық мансабында түрлі ұлттарды сомдауға мүмкіндік бергенін атап өтті. Бұл оқиға кейіннен "The Twilight Zone Radio Dramas" радио драмасы үшін бейімделді, онда Оскар Береги рөлін Х. М. Уайнант сомдады.
Hungarian born actor Oscar Beregi Jr (SS Captain Lutze), whose father was Jewish, had many screen roles as villains and 'heavies', and would have been familiar to American TV audiences of the time for his work in the popular TV detective series The Untouchables, where he had a recurring role as thuggish mobster Joe Kulak. This episode also marked Beregi's second appearance in The Twilight Zone—his first was as the leader of the criminal gang in the Season 2 episode "The Rip Van Winkle Caper". Alfred Becker, Lutze's supernatural adversary and judge, was played by distinguished Austrian born character actor Joseph Schildkraut. He won the Academy Award for Best Supporting Actor for his performance as Captain Alfred Dreyfus in The Life of Emile Zola (1937), although he would have been best known to contemporary audiences for his role as the father Otto Frank in both the Broadway stage version and the 1959 film version of The Diary of Anne Frank. Kaaren Verne, who makes a brief appearance as the hotel receptionist in the episode's opening scene (credited as "Karen Verne"), had enjoyed a flourishing career in the Berlin State Theatre before she and her first husband were forced to flee Germany in 1938. She eventually settled in the US, where she soon became an outspoken opponent of the Nazi regime. In the mid 1940s, she was married for several years to renowned expatriate Hungarian born Jewish actor Peter Lorre. Veteran British born character actor Ben Wright (The Doctor) trained at RADA with Ida Lupino and worked on stage and screen in the UK before emigrating to the US in 1946. After becoming established in Hollywood, Wright's much admired facility with accents and dialects saw him play a wide range of character parts in radio and on screen, portraying English, German, French, Australian, and even Chinese characters. He was also in "Judgment Night". Additionally, he played the Gauleiter of Austria Herr Zeller in The Sound of Music. He was also a noted voice actor, and performed featured voice parts in Disney's 101 Dalmatians and The Little Mermaid, which was his final screen credit before his death. In an archival audio interview, attached as a special feature to the episode in the Twilight Zone DVD boxed set, series producer Buck Houghton recalled that for this episode, the production was able to shoot the episode's exterior scenes in a large frontier fort set that had recently been built for the pilot for an unnamed Western TV series. Because that series had not been picked up by any of the networks, this very expensive set—which, according to Houghton, had cost US$200,000 (around US$1.6 million in 2016)—was then sitting abandoned on the MGM backlot, and only required minimal redressing to serve as the episode's setting, the Dachau concentration camp. Houghton recalled that episode director Don Medford was mainly known as an "action" director, but that he was chosen both for his ability to create effective "shock" moments, and for his willingness to allow emotional scenes to play out as long as he felt necessary. According to Houghton, Medford was also known for his meticulous preparation, although Houghton also recalled that Medford could become flustered if events during production (such as the unexpected unavailability of an actor) forced him to deviate from his production plans. Houghton also heaped praise on the work of British born actor Ben Wright (who appears briefly as The Doctor at the end of the episode), noting that Wright had the ability to master any kind of accent or dialect convincingly, and this allowed him to play a wide range of nationalities during his long screen career. The story was later adapted for The Twilight Zone Radio Dramas starring H. M. Wynant in the Oscar Beregi role.
Сыни жауап
Гордон Ф. Сандер, «Серлинг: Теледидардың соңғы ашулы адамының өрлеуі мен құлдырауы» кітабынан үзінді:
Серлинг «Өлім басы қайта қарастырылды» (режиссері Дон Медфорд) эпизодында қорқынышты әділеттілікті одан да жаман түрде көрсетті. Бұл Серлингтің Холокостқа қатысты пікірі, сол кездегі Эйхман сот процесіне жауап ретінде жазылған. Эпизодта бұрынғы нацист, Оскар Береги сомдаған, Дахауға ностальгиялық сапарға барған адам, соғыс кезінде ол жерде өлтірген тұтқындардың көріністерімен қиналып, ақырында ақыл-есінен айырылады.
Gordon F. Sander, excerpt from Serling: The Rise and Twilight of Television's Last Angry Man:
Serling meted out nightmarish justice of a worse kind in "Deaths Head Revisited" (directed by Don Medford), Serling's statement on the Holocaust, written in reaction to the then ongoing Eichmann trial, in which a former Nazi, played by Oscar Beregi, on a nostalgic visit to Dachau, is haunted and ultimately driven insane by the ghosts of inmates he had killed there during the war.
Танымал мәдениетте
1990 жылы ауыр металл тобы Anthrax-тың "Persistence of Time" альбомындағы "Intro to Reality" атты аспаптық әннің кіріспесінде Альфред Беккер кейіпкері "Бізге не істеу керегін айтты, соны істедік" деп, содан кейін Лютцеге қарата: "Олар сіздің қазіргі заманның барлық құбыжықтары үшін кешірім сұрағаныңызды естіді" деген сөздерді айтады. Бұл аспаптық бөлім келесі әнге, "Жануардың ішегіне" жалғасады, ол Беккердің көзқарасынан оқиғаның өзіне арналған құрмет.
The introduction to the instrumental song "Intro to Reality" from the 1990 album Persistence of Time by the heavy metal band Anthrax featured dialogue spoken by the character Alfred Becker quoting, "We did as we were told." & "They just heard you offer the apology for all the monsters of our times." spoken to Lutze from this episode. The instrumental segues into the next song, "Belly of The Beast" which is a tribute to the story itself from Becker's Point of View.