Жак Татидің "Трафик" фильмі: Саяхат пен оқиғалар шақыруы
Trafic
«Trafic» (1971) – Жак Татидің соңғы фильмі, «Мсье Юло» кейіпкерінің комедиясы. Қазіргі қоғамды сатиралайды, автокөлік тақырыбын қамтиды. Renault Trafic автокөлігіне әсер еткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Trafic) — Жак Татидің 1971 жылы түсірген итальяндық-француздық комедиялық фильмі. Trafic — Татидің әйгілі Месье Гуло кейіпкері соңғы рет пайда болған фильмі, бұл фильмде де бұрынғы Тати фильмдеріндегідей қазіргі қоғамды сатиралық тұрғыдан бейнелеу жалғасты. Татидің көлік трафигін білдіретін француз тіліндегі әдеттегі сөз (la circulation) орнына "trafic" сөзін қолдануы, бұрынғы фильмін Playtime деп атағанда қолданған жасанды ағылшын-француз тілінің (franglais) стилін сақтау ниетінен туындауы мүмкін. "Trafic" сөзінің негізгі мағынасы "тауар алмасу", ал "трафик" сөзі емес. Кейіннен 1981 жылдан бастап Renault компаниясы "Trafic" деген атпен жеңіл жүк көлігін шығарды.
Trafic (Traffic) is a 1971 Italian French comedy film directed by Jacques Tati. Trafic was the last film to feature Tati's famous character of Monsieur Hulot, and followed the vein of earlier Tati films that lampooned modern society. Tati's use of the word "trafic" instead of the usual French word for car traffic (la circulation) may derive from a desire to use the same franglais he used when he called his previous film Playtime, and the primary meaning of trafic is "exchange of goods", rather than "traffic" per se. The word "Trafic" was subsequently used for a light utility vehicle model manufactured by Renault starting in 1981.
Сюжет
Мсье Гулот – Париждегі «Альтра» автозауытында жұмыс істейтін, автомобильдерді жобалаумен айналысатын инженер. Оған Амстердамдағы халықаралық автошоуда өзі жасаған жаңа кемперді жеткізу тапсырылады. Оған жүк көлігінің жүргізушісі Марсель мен американдық жарнама агенті Мария серік болады. Жолда жүк көлігінің дөңгелегі тесіліп қалады, Хулот жол жиегінде әлгі дөңгелекті қиындықпен ауыстырады. Біраз уақыттан соң көлікте отын бітіп қалады. Хулот жақын маңдағы жанармай құю стансасынан отын әкеледі. Кейіннен, олардың жүк көлігі Бельгия-Франция шекарасындағы кеденшілердің тексеруінен өтеді, кеденшілер тарихи тұлғалардың бюсттерін таратады. Олар шекарадан өтеді, бірақ жүк көлігінің педалі істен шығып, жөндеуге автошеберханаға апарылады. Темірқасып Мария автошоуға жетеді, бірақ кері қайтады. Көлік жөнделеді, Хулот жол бойы Мариямен кездеседі. Жүк көлігі Бельгия-Нидерланд шекарасын тоқтамай-ақ кесіп өтеді. Кеден қызметкерлері полицияға хабар береді, полиция жүк көлігін тас жолда тоқтатады. Полиция көлікті ұрланған деп күдіктенеді және алып кетеді. Полиция бөлімінде Хулот пен Марсель офицерлерге кемпердің жаңашылдық ерекшеліктерін көрсетеді, соның ішінде артқы жағынан ашылатын шатыр және барбекюге айналатын радиаторлық тор. Полиция әсерлі болғанымен, көлікті босатуға рұқсат бермейді. Ертесіне Хулот, Марсель және Мария қажетті құжаттарды әкеліп, жүк көлігін жіберуге рұқсат алады. Тас жолда жүк көлігі жол айналымындағы тізбекті апатқа ұшырайды. Хулот мас күйде көлік апатына ұшыраған қартқа көмектеседі және оны үйіне, әйеліне жеткізеді. Түнде жүк көлігі ауылдағы гаражға апарылып жөндеуге жіберіледі. Сол жерде бірнеше жасөспірім Марияның пушисті итін ұрлап, оның спорттық машинасының астына шүберек салады, Мария иті өлді деп ойлайды. Хулот олардың әзіл екенін түсінеді, ал Мария нағыз итін табады. Бірнеше күн өткен соң жүк көлігі жөнделіп, қайта жолға шығады. Бірақ олар автошоуға келгенде, шара аяқталғанын біледі. «Альтра» директоры 300 мың франк тұратын электр энергиясы үшін төленгеніне ашуланып, Хулотты жұмыстан шығарады. Хулот Мариямен бірге метро стансасына барады, ажырасып кетпей тұрып, қарсы бағыттан келе жатқан жолаушылар оны кері итеріп жібереді. Ол қайтадан оның құшағына түседі, олар жаңбырлы күні бір-біріне ұқсас шатырларға толы тұраққа бірге кетеді.
Monsieur Hulot is a bumbling automobile designer who works for Altra, a Paris auto plant. He is tasked to transport a new camper car of his design to an international auto show in Amsterdam. He is accompanied by Marcel, a truck driver, and Maria, an American publicity agent. On the way there, the transport truck has a flat tire and Hulot humorously replaces one near the edge of the road. Shortly after, the truck runs out of fuel. Hulot retrieves fuel from a nearby gas station. Sometime later, their truck is inspected by customs guards on the Belgium–France border, who hand out busts of historical figures. They pass but the truck pedal stops functioning and it is taken inside an auto shop for repair. Meanwhile, Maria arrives at the auto show but drives back. The truck is fixed, and Hulot meets Maria along the way. The truck drives through customs along the Belgium–Netherlands border without stopping. Customs agents alert the police, and the truck is stopped by police along a freeway. The truck is impounded by the police who are suspicious that it has been stolen. At the police station, Hulot and Marcel display the innovative features of the camper car to the officers, including a pullout tent in the back and a grille that becomes a barbecue grill. While they are impressed, the police do not allow the truck to leave. The next morning, Hulot, Marcel and Maria retrieve the correct paperwork and the transport truck is allowed to leave. Back on the freeway, the truck is involved in a traffic circle chain reaction accident. Hulot helps a drunk elderly man who crashed his car and returns him home to his wife. By nighttime, the truck is taken to a garage on the countryside for repair. There, some teenaged pranksters steal Maria's fluffy dog and place a mophead underneath her sports car, making her think her pet has been killed. Hulot realizes the joke and Maria locates her real dog. Days pass and the truck is fixed and back on the road. However, when they arrive at the auto show, they learn the event is over. Despite the camper car not arriving on time, the Altra director is enraged he has been charged an electric bill for 300,000 francs. After playing around with a DAF 55, Hulot is fired by the director. Hulot walks with Maria to the subway station and before they can part, he is forced back upwards by commuters heading in the opposite direction. He ends up back in her arms, where they walk off together in a parking lot full of identical umbrellas on a rainy day.
Қабылдау
Нью-Йорк журналының журналисі Джудит Крис шолуында былай деп жазды: "Жак Татидің "Трафик" фильмі, шын мәнінде, бүгінгі көрермен үшін керемет емдік болып табылады, өткеннен келген жұмсақ қол сияқты, бізге балалардың күлкісін және ересектердің қанағатпен күлімсіреуін еске түсіреді, осы комедия олардың күлкісін тудырғандағы алғашқы әсерін қайтадан сезіндіреді". The New York Times газетінің Винсент Канби "Трафик" фильмі туралы: "Бұл өте көңілді фильм, бірақ біз бөлісетін қуаныш Татидікі, Гулоттікі емес, және бұл факт әрбір он күлкіге екі тамшы көз жасын араластыруға талап ететіндерге суық және мазасыздық тудыруы мүмкін", - деп жазды. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үш жарым жұлдызын берді, Татиді "сипаттауға тіпті мүмкін емес, бірақ Гулот жақсы көңілмен шеше алатын және философиялық тепе-теңдігін жоғалтпайтын" күлкілі оқиғаларды жасағаны үшін мақтады. Фильм теориясының маманы Мишель Чион: "Трафик, "Play Time" таза және тұрақты болғандай, өте лас, жиынтық жұмыс сияқты көрінеді. Дегенмен, бұл фильмнің өзгеше себептері бар: бізді Парижден Амстердамға автокөлік көрмесіне қатысу үшін сапарға шыққан, бірақ қатысуға тым кеш келген адамның ертегідей саяхатына шақырады". Джонатан Ромни Criterion Collection жинағындағы эссесінде: "Тати, әрине, "Play Time" фильміндегідей үлкен, үйлесімді балеттегіден гөрі азырақ бақылауда көрінеді. Көбінесе "Трафик" фильміндегі әзілдер шаршаған, тіпті бейжай хаос сезімін тудырады (Альтра шеберханасындағы алаңдаған жұмысшыларды еске алыңыз), әзілдерге мағына беру үшін әдеттегідей сыйлықтар болмайды". Тағы бір шолуда "Трафик" фильмі "баяу дамып жатыр, тіпті адал жанкүйерлер де олардың мақсатына жеткеніне күмәнданады" делінген.
Judith Crist of New York magazine wrote in her review: "Jacques Tati's Traffic is so non blockbuster, in fact, that it is absolutely therapeutic for today's moviegoer, a velvet gloved healing hand from the past to remind us of children's laughter and adults' smiles of satisfaction at the comedy that had indeed evoked their laughter at first sight." Vincent Canby of The New York Times wrote Trafic "is a very merry sort of film, but the amusement we share is Tati's, not Hulot's, a fact that may seem cold and unsettling to those who insist on mixing two parts of tears with every 10 parts of laughter." Roger Ebert gave the film 3 1/2 stars out of four praising Tati for creating humorous incidents that "are so involved they're almost impossible to describe, but Hulot copes with them with good nature and never loses his philosophical equilibrium." Film theorist Michel Chion wrote: "Trafic turns out to be as impure a patchwork as Play Time was pure and intransigent. Nonetheless, it is an endearing film for different reasons: we are invited to a picaresque journey of a man who leaves Paris to go to Amsterdam for a car show, but arrives much too late to participate." Jonathan Romney, in his Criterion Collection essay, felt "Tati certainly appears less in control than in the vast coordinated ballet of Play Time. For the most part, the jokes in Trafic drum up a sense of languid, almost apathetic chaos (note the distracted workers at the Altra workshop), without there always being conventional payoffs to give the comic business a sense of purpose." Another review felt Trafic was "slow going, and even devoted fans will wonder whether they're there yet."
Үй медиасы
Фильм 2008 жылдың 15 шілдесінде The Criterion Collection компаниясы арнайы екі дискілік жинақта DVD форматында, ал 2014 жылдың 28 қазанында The Complete Jacques Tati жинағының бір бөлігі ретінде Blu-ray форматында шықты.
The film was released on DVD by The Criterion Collection on 15 July 2008, in a special edition double disc set, and on Blu ray on 28 October 2014 as a part of The Complete Jacques Tati.