Кіріспе

Ливан елді мекені

1994 жылы Ливан парламентінің спикері және діни емес шииттік Амал қозғалысының жетекшісі Набих Берри туристер мен қажыларды тарту мақсатында Қанадағы үңгірде христиан қасиетті орнын құруды жоспарлады.

Тарих

Ауылдың маңында көптеген ежелгі қираған орындар бар. 1596 жылы Сафад ливасы (ауданы) құрамындағы Тибнин нахиясында (кіші аудан) Қана ауылы деп аталды, онда 47 шаңырақ және бес жалғыз ер адам бар еді, барлығы мұсылман. Ауыл тұрғындары ешкілер мен ара ұялары сияқты ауыл шаруашылығы өнімдеріне салық төледі, сондай-ақ "қосымша кірістер", зәйтүн майы немесе жүзім сиропын сығуға арналған қондырғы және белгілі бір сома төледі; барлығы 3916 акче. 1875 жылы Виктор Герин келді: "Бұл үлкен ауылдың халқы кем дегенде мың адамды құрайды, ол үш кварталға бөлінген. Ең биік жерде орналасқан Қана-эль-Фока кварталы ең ежелгісі саналады. Қазір ол толығымен тасталып кеткен, тек шамамен отыз Метавиле тұрып жатыр, ал оның қираған үйлерінің тастары басқа екі кварталда жаңа үйлер салу үшін үнемі алынып жүреді. Екінші кварталда шамамен 600 Метавиле, үшінші кварталда 400 біріккен грек тұрады." 1881 жылы PEF-тің Батыс Палестинаны зерттеуі (SWP) оны былай сипаттады: "Жақсы салынған үйлері бар үлкен ауыл, тұрғындарының бір бөлігі христиан, бір бөлігі мұсылман. Шамамен 400 христиан және 500 мұсылман бар. Жер өңделген, зәйтүн мен инжір ағаштары отырғызылған. Ауыл екі бөлікке бөлінген, олардың арасында бір су қоймасы бар. Христиан шіркеуі бар. Ол биік жерде орналасқан және екі бұлақтан – ‘Айн әл-Гарбие’ және ‘Айн әл-Куссис’ сумен жақсы қамтамасыз етілген."

Қазіргі заман

Қана Израиль қорғаныс күштерінің Ливандағы әскери операциялары барысында азаматтық тұрғындар қаза табуымен байланысты екі оқиғасымен халықаралық деңгейде белгілі. 1996 жылғы Қана қаласын обстрелдеу: 1996 жылдың 18 сәуірінде Израиль қорғаныс күштері мен Хезболла жасақтары арасындағы қызу шайқас кезінде, «Қасқыр жүзімі» операциясы аясында Фиджилік UNIFIL бекінісіне израильдік артиллериядан оқ жаудырылып, 106 азамат қаза тауып, шайқастан қашу үшін оған паналаған 116-ға жуық адам жарақаттанды. Сонымен қатар, UNIFIL-дің төрт сарбазы да ауыр жарақат алды. 2006 жылғы Қанаға жасалған әуе шабуылы: 2006 жылдың 30 шілдесінде Израиль-Ливан қақтығысы кезінде израильдік әуе шабуылы тұрғын үйге тиді. Ливандық Қызыл Крест алғашқыда кем дегенде 56 адам қаза тапқанын, оның 32-сі бала екенін мәлімдеді. Кейін Human Rights Watch кем дегенде 22 адам жер астынан қашып шыққанын, ал 28 адамның қаза болғаны расталды, оның 16-сы бала, ал 13-і әлі із-түссіз жоғалып кеткенін хабарлады. Екі шабуылдан кейін Қана тұрғындары қаза болғандарды еске алу үшін ескерткіштер орнатты.

Орналасқан жері

Қана Оңтүстік Ливанның Мохафаза провинциясындағы Тир ауданында орналасқан. Ол Тир ауданының орталығынан және Ливанның астанасы Бейруттен шамамен алыс жатыр. Қананың теңіз деңгейінен биіктігі 780 метрді құрайды, ал қаланың ауданы шамамен 780 шаршы метрді алады. Қананы қоршаған ауылдардың ішінде Ханавей, Дейр Каноун, Рмадиях, Дейр Амес және Сиддикин бар.

Жергілікті билік органдары

Қанадағы жергілікті басқаруды 15 мүшеден тұратын және доктор Салах Салами басқаратын муниципалдық кеңес жүргізеді. Бұған қоса, қалада төрт қала әкімі бар: Афиф Хаддад, Али Исмаил, Али Аттиех және Кемел Фарнуне.

Білім беру саласы

Қана қаласында екі мемлекеттік мектеп (шамамен 600 оқушысы бар Қана мемлекеттік жоғары мектебі және шамамен 550 оқушысы бар Қана мемлекеттік негізгі мектебі) және екі жеке меншік мектеп (субсидияланатын, 370 оқушысы бар Джабал Амель типтік мектебі және 142 оқушысы бар Джабал Амель жоғары мектебі) бар.

Қызмет көрсету және сауда мекемелері

Қаладағы қызмет көрсету және сауда орындарының саны шамамен 263-ке жетеді, олар негізінен мата саудасы және киім (26), азық-түлік тауарлары (51), мейрамханалар (7), шаштараздықтар (9), шаруашылық тауарлары (14), нан қайнату және ет дүкендері (12), дәріханалар (4), ұстаханалар мен механикалық шеберханалар (19), пилорамалар мен галереялар (13), жанармай құю станциялары (4), ұстаханалар және алюминий өнімдері (11), кітапханалар (4) салаларында қызмет көрсетеді.

Ауыл шаруашылығы секторы

Қана муниципалитеті қаланың жалпы аумағының шамамен 23 пайызына ие. Жердің 37 пайызы ауыл шаруашылығы жерлерінен тұрады, ал жер иелігі шамамен 220 отбасы арасында бөлінген, яғни қала тұрғындарының 22 пайызы жылжымайтын мүлікке ие. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 65 пайызы зәйтүн егуге, 15 пайызы астық егуге, ал 20 пайызы темекі егуге жұмсалады. Бұған қоса, ауыл шаруашылығы секторында 62 адам жұмыс істейді, бұл еңбекке қабілетті халықтың шамамен 7 пайызын құрайды.

Клубтар мен бірлестіктер

Қана ауылында жеті бірлестік бар, олар: Қана спорт клубы, Қана ауыл шаруашылығы кооперативі, Қана әл-Жәлил бірлестігі, әл-Жәлил клубы (қызмет етпейді), сондай-ақ Аттие, Хаммуд және Заарур отбасыларының отбасылық бірлестіктері.

Тарихи орындар

Қана қаласында табиғи, тасқа қазылған үңгірлер кездеседі, оларда ежелгі жазулар сақталған. Деректерге сәйкес, Иса Мәсіхтің алғашқы керекулі осы үңгірлердің бірінде болған (Қанадағы той) үйлену тойында орын алған. Тир патшасы Хирамның бейіті қала шетінде және көршілес Ханавей ауылында табылған. Қанада екі мешіт пен католиктерге арналған Сент-Джозеф шіркеуі бар.

Сипаттамалары

Қана 1920 жылдардан бері байқалып келе жатқан жоғары эмиграция деңгейімен ерекшеленеді. Бұл көрсеткіш үнемі артып, эмигранттардың қазіргі саны 2500 адамға жетті, бұл тіркелген халықтың 32% құрайды. Қана тұрғындарының көбі Кот-д'Ивуарға (46%), Сенегалға (15%), Сауд Арабиясына (6%), АҚШ-қа (6%), Заирге (5%), сондай-ақ Серра-Леоне, Кувейт, Либерия, Нигерия, Франция және Ұлыбритания сияқты басқа елдерге қоныс аударған. Соңында, Қананың аты 1996 жылдың сәуір айында Израильдің «Қасқыр жүзімі» операциясы кезінде 100 тұрғыны қаза болған оқиғамен байланыстырып айтылады.