Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының армиясының генералы

Леф Йохан Свердруп (11 қаңтар 1898 – 2 қаңтар 1976) – Норвегияда туған американдық азаматтық инженер және 20-ғасырдың бірінші жартысында АҚШ Армиясының инженерлер корпусының генералы. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағындағы қызметімен танымал, онда ол генерал Дуглас Макартурдың бас инженері болды. Норвегияның көрнекті отбасының ұлы Свердруп 1914 жылы Америка Құрама Штаттарына эмиграциялады. Бірінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Армиясында қызметтен кейін, ол 1921 жылы Миннесота университетінде азаматтық инженер мамандығын бітірді. Ол Миссури штатының автомобиль жолдары департаментінде біршама уақыт жұмыс істеді, содан кейін бұрынғы Миннесота университетінің инженерлік профессоры Джон Ира Парселмен бірлесіп, көпiрлер салуға маманданған «Свердруп & Парсел» азаматтық инженерлік фирмасын құрды. Оның фирмасы Вашингтон көпірі, Миссури өзеніндегі Амелия Эрхарт көпірі және Озарк көлі үстіндегі «Ураган палуба» көпірі сияқты бірқатар маңызды көпірлердің құрылысына қатысты. 1941 жылы Свердруп Филиппинге ауыр бомбалаушыларды жеткізуге мүмкіндік беру үшін Тынық мұхиты арқылы әуежай жолақтарының тізбегін салуға қатысты. 1942 жылы ол АҚШ Армиясына полковник шындығында қайта тағайындалды және генерал Макартурдың Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағындағы құрылыс бөлімінің бастығы болды. 1942 жылы ол жау басып алған аумаққа инженерлік барлау миссиясымен Ппуа және Жаңа Гвинеядағы Оуэн Стэнли тау жотасы арқылы үш рет өтті, осы қызметі үшін күміс жұлдыз және Ерекше қызмет медалімен марапатталды. 1944 жылы ол аймақтың бас инженері болды. Соғыстан кейін 1947 жылдан 1958 жылға дейін АҚШ Армиясының резервіндегі 102-ші жаяу әскер дивизиясына қолбасшылық етті. «Свердруп & Парсел» компаниясы Арнольд инженерлік даму орталығы және Чесапик шығанағы көпір-туннелі сияқты көптеген ірі жобаларды жобалау және құрылысын қадағалауды жалғастырды, соңғысы 1964 жылы аяқталғаннан кейін қазіргі заманғы әлемнің жеті инженерлік кереметінің бірі деп танылды.

Ерте өмір

Лейф Йохан Свердруп 1898 жылғы 11 қаңтарда Норвегияның Итре-Сула қаласында, жоғары мектеп мұғалімі және лютерандық пастор Эдвард Свердруп пен оның екінші әйелі Агнес Воланның ұлы болып дүниеге келді. Отбасы Норвегияда беделді болды: Лейф Норвегияның бұрынғы премьер-министрі Йохан Свердруптың шөбересі, саясатшы Харальд Ульрик Свердруптың немересі, Арктиканы зерттеуші Отто Свердруптың туысы, океанограф және метеоролог Харальд Свердруптың (оның құрметіне аталған) жартылай ағасы, сондай-ақ тау-кен инженері және кәсіпкер Эйнар Свердруп пен әйелдер құқықтарын қорғаушы Мими Свердруп Лунденнің бауыры болды. Лейф Ослодағы Нордстранд орта мектебінде және Аарс пен Восс мектебінде білім алды. Әкесімен дауласып, Лейф Норвегиядан Америкаға, Минесота штатындағы туыстарына, теолог Георг Свердруптың ұлы, оның туысы Джордж Свердруптың отбасына бару үшін кетті. Джордж Свердруп 1874 жылы Миннеаполиске көшіп келген. 1914 жылғы 7 желтоқсанда Нью-Йоркке келгеннен кейін, 1916 жылғы қыркүйекте Миннеаполистегі Аугсбург колледжіне түсіп, 1918 жылғы мамыр айында бакалавр дәрежесін алды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Свердруп 1918 жылғы 26 шілдеде Миннесота штатындағы Форт Снеллингте АҚШ армиясына қабылданып, тіркелді. Ол Массачусетс штатындағы Девенс лагеріне 36-дивизия құрамында оқу-жаттығуларға жіберілді. Ол жерде АҚШ азаматтығын алуға ниеттенген әскери қызметшілерге арналған бес жылдық тұру талабынан бас тартатын ережеден пайдаланды. Свердруп 1918 жылғы 30 қыркүйекте Бостон қаласында азаматтық ант берді. Содан кейін АҚШ армиясы оны Луисвилл қаласының жанындағы Кентукки штатындағы Закари Тейлор лагеріндегі артиллерия офицерлерін даярлайтын орталыққа жіберді, онда 1919 жылғы 18 қаңтарда екінші лейтенант атағы берілді. Соғыс аяқталғаннан кейін Свердруп дереу қосалқы құрамға жіберілді. Ол 1929 жылғы 17 қаңтарда бес жылдық екі мерзім қызметтен кейін құрметпен запасқа шығарылды.

Соғыс аралығы

Свердруп инженер болуды шешті және 1919 жылы Миннесота университетінің азаматтық инженерлік курсына түсті. 1921 жылы көктемгі демалыста ол Норвегияға оралды, онда әкесімен татуласып, ата-анасымен бірге Германияда қысқа демалыс жасады. 1921 жылдың маусым айында азаматтық инженерлік мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Миннесота университетінде ол Хелен Лаура (Молли) Эгильсрудпен танысты, ол да осыған дейін Норвегиядан көшіп келген. Ол бітіріп, бір жыл жұмыс істеп, Еуропаға сапар жасағаннан кейін ғана оған тұрмысқа шығуға келісті. Олар 1924 жылдың 26 қарашасында үйленді. Олардың одағынан 1926 жылы туған Йохан Норман (Джек) Свердруп және 1928 жылы туған Ральф Ли Свердруп есімді екі ұл дүниеге келді. Ральф Ли Свердруп 1932 жылы энцефалиттен қайтыс болды. Содан кейін Свердруп Миссури штатының автомобиль жолдары басқармасында жұмысқа орналасты. Оның алғашқы маңызды жобасы – Миссуриде Гасконад өзені арқылы өтетін 50-ші АҚШ тас жолының көпірін салуға бақылау жасау болды. Осы кезде, американдықтар оның есімін "лиф" емес, "лаф" деп айтқандықтан, ол өзін "Джек" деп атауды бастады. 1928 жылы Свердруп бұрынғы Миннесота университетінің инженерлік профессоры Джон Ира Парселмен бірігіп, Sverdrup & Parcel компаниясын құрды, бұл көпірлер саласында маманданған азаматтық инженерлік фирма болды. Парсел ұзақ жылдар бойы Миннесотада жұмыс істеген және толығымен байланыстарын үзуге құштар емес еді, бірақ ақырында жаңа компанияға қосылуға шешім қабылдады, университеттен бір жылға жалақысыз демалыс алды. Sverdrup жаңа фирманың 60%-ын, ал Парсел 40%-ын иеленді, ал компания 1928 жылдың 1 сәуірінде есігін ашты. Компанияның бас кеңсесі Миссури штатының Сент-Луис қаласында орналасқан. Sverdrup & Parcel компаниясының алғашқы келісімшарты Миссури штатының Херман қаласында Миссури өзені арқылы көпір салуға арналған, оның құны 33 000 доллар болды. Миссури штатының автомобиль жолдары басқармасында жұмыс істеген кезде Свердруп Д. С. Вулф және Э. Р. Грантпен кездесіп, оларға компанияға қосылуға шақырды. Свердруп кейіннен Миссуридегі көпір компоненттерін жеткізуші жетекші компания Stupp Bros. Bridge & Iron Co компаниясынан жобалау инженері Брайс Р. Смитті уақытша шақырып алды. 1936 жылға қарай үшеуі де фирманың серіктесі болды. Бастапқыда жас фирма қиындыққа тап болды, өйткені Герман көпірінен кейін ірі жобаларға келісімшарттар жасалмады, ал 1929 жылдың басында банкротқа ұшырау қаупі туды. Алайда, Свердруп пен Парсел жақсы даярланған қызметкерлерді жұмыстан босатуға ниеттенбеді, бұл жылдар бойы компанияның ресми емес саясатына айналды. Канзас штатының Канзас-Сити қаласындағы 7-ші көшедегі көпірді жобалау және салу жұмысына 17 000 доллар, ал Миссури өзені арқылы салынған Фэрфакс көпіріне 32 000 доллар төленді, бұл Sverdrup & Parcel компаниясына Ұлы депрессияның ең қиын кезеңін бастан кешіруге көмектесті. Келесі Жаңа мәміле қоғамдық жұмыстардың кең ауқымды бағдарламасын қамтыды. Sverdrup & Parcel компаниясы Миссури штатының Вашингтон қаласында Миссури өзені арқылы салынған Вашингтон көпірінің және Миссури штатының Камден округіндегі Озаркс көлі арқылы салынған Hurricane Deck көпірінің жобалау комиссияларына Мемлекеттік жұмыс басқармасына өтініш берді. Sverdrup & Parcel компаниясы екі келісімшартты да алды, олардың құны тиісінше 42 000 және 43 000 долларға бағаланды. 1934 жылы компанияға қазіргі уақытта Миссури өзені арқылы Канзас штатының Ачисон қаласы мен Миссури штатының Бьюкенен округі арасында салынған Амелия Эрхарт көпірі деп аталатын келісімшарт берілді. Sverdrup & Parcel енді алыс жобаларға қатыса бастады. Пасамакуодди шығанағындағы толқындық энергиядан электр энергиясын өндіру жобасы Свердрупты АҚШ Армиясының инженерлер корпусының бас инженері капитан Хью Дж. (Пэт) Кейсимен таныстырды. 1936 жылы федералдық қаржыландыру тоқтатылғаннан кейін жоба тоқтатылды, бірақ Свердруп пен Кейси дос болды. 1940 жылы Свердруп Такома тар көпірінің құлауын тергеу комиссиясына мүше болып тағайындалды.

Жаңа Гвинеялық науқан

В Австралии, тем временем, бригадный генерал Хью "Пэт" Кейси, ныне главный инженер в Главном штабе генерала Дугласа Макартура (GHQ) в Юго-Западной Тихоокеанской зоне (SWPA), получил разрешение Макартура назначить Свердрупа начальником своего строительного отдела в звании полковника. 8 мая 1942 года в Вашингтоне Свердруп был непосредственно произведен в полковники армии США. Вскоре он вернулся в Австралию. Первоначально строительные работы были сосредоточены на базах в Северной Австралии, но после битвы в Коралловом море Макартур убедился, что японцы предпримут еще одну попытку захватить Порт-Морсби и приказал улучшить аэродромы там и построить новые базы в Мерауке и Милн-Бей для прикрытия подходов к Порт-Морсби. Решение июля 1942 года атаковать японскую базу в Рабауле изменило приоритеты и добавило требование о развитии баз на северном побережье Папуа в районе Буны. Командующий союзными воздушными силами генерал-лейтенант Джордж Бретт запросил 12 дополнительных взлетно-посадочных полос: по четыре в Порт-Морсби, Милн-Бей и Буне. Свердруп оценил, что это займет год, и предложил Бретту снизить свои требования или Кейси получить больше инженерных подразделений. Кейси направил все доступные инженерные подразделения в Папуа и попытался уменьшить рабочую нагрузку, сократив размеры аэродромных сооружений, уменьшив длину взлетно-посадочных полос с 6000 футов (1829 м) до 4000 футов (1219 м) и заменив мощение марсианскими матами. В сентябре 1942 года Макартур решил обойти японские войска на тропе Кокода, отправив американский полковой боевой отряд через хребет Оуэн-Стэнли. Казалось, существует два альтернативных способа пересечь горы. Один, тропа Капа-Капа, известна тем, что поднимается на высоту более 9000 футов (2743 м) и представляет собой серьезные препятствия. Другой, известный как тропа Абау, представлял собой возможность. Кейси и Свердруп взяли на себя ответственность за исследование тропы Абау. Они прибыли в Абау 18 сентября. Кейси исследовал гавань, измеряя глубину с местной лодки-каноэ. Свердруп отправился в Жауре с группой, состоящей из одного американца, двух австралийцев из Австралийской административной единицы Новой Гвинеи, десяти местных полицейских из Королевской папуасской констеблерии и 26 местных носильщиков. После восьми дней пути, поднявшись на высоту 5000 футов (1524 м), Свердруп пришел к выводу, что войскам будет непрактично пройти по этому маршруту, и 3 октября вернулся в Абау. Тем временем Кейси пришел к выводу, что гавань слишком мелкая даже для барж. Однако поездка не была полной неудачей, поскольку Свердруп заметил плато к северу от хребта Оуэн-Стэнли, которое, по его мнению, могло быть пригодно для взлетно-посадочных полос, что позволило бы перебрасывать войска через хребет Оуэн-Стэнли. Его мнение поддержал Сесил Абель, миссионер, хорошо знавший этот район, который рекомендовал построить взлетно-посадочную полосу в Фасари в долине реки Муса. Абель был переброшен в Фасари, чтобы начать строительство взлетно-посадочной полосы 11 октября, а Свердруп отправился из Абау с 190 людьми, включая летного лейтенанта М. Дж. Лихи, эксперта по Папуа, который лично знал многих вождей племен. Они прибыли в Фасари 18 октября. Абель расчистил площадку, сжигая растительность, и остались только пни и корни. На следующий день DC-3 смог приземлиться на полосу, которая стала известна как посадочная площадка Абеля. Свердруп и Лихи отправились 20 октября, чтобы исследовать севернее, и обнаружили еще одно подходящее место для взлетно-посадочной полосы возле деревень Эмбесса и Киньяки, которое Свердруп расчистил. Сообщение, сброшенное с воздуха, приказало ему отправиться в Понгани, где он обнаружил войска роты C, 114-го инженерного батальона, которые прилетели на аэродром Ванигела и добрались до Понгани, путешествуя вдоль побережья на лодке. Свердруп руководил строительством взлетно-посадочной полосы Понгани. Вскоре все три взлетно-посадочные полосы были введены в эксплуатацию. В декабре 1942 года Свердруп совершил третью поездку из австралийской базы в Бена-Бене через долину Маркхэм в окрестности японской базы в Лае. Во время каждой экспедиции он представлял подробные отчеты о возможности строительства в этом районе. Свердруп был награжден Серебряной звездой. В цитате говорилось:

Свердруп впоследствии был награжден Медалью за выдающиеся заслуги. В цитате говорилось:

Филиппиндік науқан

1944 жылғы мамыр айында Свердруп бригадир генерал болып тағайындалды. Шілде айында Кейси Армиялық қызмет командалығын (ASCOM) басқаруға тағайындалды, бұл күш логистикалық қолдау көрсету, базалар құру және АҚШ Армиясының жабдықтау қызметі (USASOS) өз қызметін бастағанға дейін оларды басқару үшін арнайы құрылды. Кейси болмаған кезде Свердруп GHQ SWPA бас инженерінің міндетін атқарушы болды. 1945 жылдың 12 қаңтарында Макартур жеке өзі Свердрупты "Ерен қызмет орденімен" марапаттады. Марапаттама қағазында былай делінген:

Свердруп Лусон науқаны үшін марапатталған алғашқы американдық болды. Макартур марапатты табыс еткен кезде: "Бұл – инженер-әскердің ең үздік мысалы", – деді. Свердруп 1945 жылғы наурыз айында генерал-майор болып тағайындалды. 1945 жылдың 6 наурызында Филиппиндегі барлық әскери және азаматтық құрылыстарды жүзеге асыру үшін USASOS құрамында Инженерлік құрылыс командалығы (ENCOM) құрылды және Свердруп оның басшылығына тағайындалды. 1945 жылдың соңында Макартур одан да жекелеген әрекет жасады. Ол Свердрупқа әкесі Артур Макартур кішіден алған жеке Алтын қамал белгісін сыйлады, бұл белгіні ол АҚШ Әскери академиясын бітіргенде алған еді. Макартур оны жаяу әскерге ауысқаннан бері кимеген. Ол Свердрупқа: "Бұл белгіні нағыз инженер киюге лайық" деді және оны мұражайға тапсырмауға уәде беруін сұрады.

Жапонияны басып алу

1945 жылдың тамызында Свердруп МакАртурдың жеке ұшағы «Батаанмен» Вашингтонға генерал-лейтенант Ричард К. Сазерлендпен бірге Пентагонға барып, демалысқа шықты. Жапонияның капитуляциялауы Свердруптың демалысын қысқартып, Маниладегі Бас штабқа (GHQ) оралуына әкеп соқты. 1945 жылдың 29 тамызында Свердруп Жапонияға қонды. Одан кейін ол Кейсимен бірге Токиоға кіріп, Бас штабты (GHQ) орналастыру үшін орын іздеді, олар оны Токиодағы Императорлық қонақ үйіне орналастыруға келісті. 2 қыркүйекте Свердруп «Миссури» кемесіндегі ресми капитуляциялау рәсіміне қатысты. 21 қыркүйекте ол «Ерлік орденімен» (Legion of Merit) марапатталды және келесі күні үйіне қайтып кетті.

Соғыстан кейінгі

1947 жылғы 3 маусымда 102-ші жаяу әскер дивизиясы ұйымдастырылған резерв құрамында белсенділенді, оған Свердруп басшылық етті. Свердруп 1958 жылғы 31 қаңтарда 60 жасында әскерден зейнетке шықты. Ол 1949 жылдан бастап Макартурдың туған күніне орайластырылған, Макартурдың негізгі офицерлерінің жылдық кездесулеріне қатысты. Сол жылы Свердрупқа Австралияның АҚШ-тағы елшісі Норман Макин Вашингтондағы Австралия елшілігінде өткен салтанатта Британ империясы орденінің командирі атағын табыс етті. 1951 жылғы сәуірде президент Гарри С. Трумэн тарапынан Макартур Жапониядан қайтарылып алынғанын естіген Свердруп, Ханфорд Макнайдер және Уильям С. Чейзбен бірге оны қарсы алу үшін ұшып барды. 1975 жылғы 2 мамырда Свердруп Вирджиния штатындағы Белвоар фортында өткен инженерлер кешкі асына қатысты, ол АҚШ Армиясының инженерлік корпусының 200 жылдығын белгіледі және инженерлер корпусының бастығы генерал-лейтенант Уильям С. Грибблге Макартурдың алтын қамалдарының белгісін тапсырды. Свердруп Свердруп пен Парсел компаниясына қайта оралды, бірақ бұрынғыдан гөрі жеке қатысуы азайды, өйткені Грант енді 1946 жылы құрылған компанияны басқарып отырды. Сол жылы компанияға Арнольд инженерлік даму орталығында жел туннельдері кешенін салуға 1 миллион доллардан астам құны бар келісімшарт берілді. Алайда, 2005 жылдың тамызында «Катрина» даулының Луизиана Супердомына тигізген әсері, сондай-ақ Sverdrup & Parcel компаниясының жобалауға қатысқан I 35W Миссисипи өзені арқылы Минеаполис, Миннесотадағы көпірінің құлауы компанияның беделін түсірді.

Мұра

Лейф Свердруп 1976 жылғы 2 қаңтарда қайтыс болды және толық әскери салтанатпен Сент-Луис қаласының шеткі ауданы Ханли-Хиллстегі Вальхалла зиратына жерленді. Көптеген кәсіби ұйымдар оның құрметі мен естелігі үшін жыл сайын марапаттау бағдарламаларын бастады. Джон И. Парсел – Лейф Ж. Свердруп азаматтық инженерлік басқару сыйлығын Америка инженерлер қоғамы жыл сайын табыстайды. 1976 жылы ол Chi Epsilon ұлттық азаматтық инженерлік құрмет қоғамының Ұлттық құрметті мүшесі болып сайланды. 1980 жылдан бері Америка әскери инженерлер қоғамы оның есімімен аталатын Свердруп медалін жыл сайын табыстап келеді. Аугсбург колледжінде Свердруп отбасы және NASA, Минесота ғарыш грант консорциумы арқылы жыл сайынғы Свердруп шақырылған ғалымдар бағдарламасына қаржылай қолдау көрсетеді. 1964 жылы Свердруп Америка жетістіктері академиясының Алтын тақта сыйлығын алды. Вебстер университетінің бас кампусындағы коммуникациялар ғимараты Свердруптың есімімен аталады. Бұл ғимаратта коммуникация мектебі және Май өнер галереясы орналасқан. С Ф скаут ранчосындағы Сакима лагері де Свердруптың есімімен аталған. 1970 жылдары құрылысы аяқталған Солтүстік округтегі Свердруп АҚШ Армиясының резервтік орталығы оның құрметіне арналды және оның бірнеше әскери наградалары мен кіреберістегі тақтасы сақталған. Миссури штатының Форт Леонард Вуд қаласындағы Армия инженерлер қауымдастығының Свердруп бөлімшесі де оның есімімен аталады, ал қақпасының алдында оның есімі жазылған.