Жеймс Бьюкенен Идс: Американдық инженер және өнертапқыш
James Buchanan Eads
Джеймс Бьюкенен Идс (1820-1887) – американдық инженер, 50-ден астам патент иесі. Миссисипи өзені үстіндегі көпірі және арна жағалаулары – тарихи ескерткіштер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық азаматтық инженер және ойлап табушы (1820–1887)
American civil engineer and inventor (1820–1887)
Капитан Джеймс Бьюкенен Эдс (1820 жылғы 23 мамыр – 1887 жылғы 8 наурыз) – әлемдік деңгейде танымал американдық азаматтық инженер және ойлап табушы, 50-ден астам патенттің иесі. Эдстің Сент-Луис қаласындағы Миссисипи өзеніндегі ұлы көпірі 1964 жылы Ішкі істер министрлігімен Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды, ал 1974 жылғы 21 қазанда Америка Азаматтық Инженерлер Қоғамы оны Ұлттық тарихи Азаматтық Инженерлік Ескерткіш ретінде тізімге енгізді. Сондай-ақ, ол 1974 жылы, қызметке енгеніне 100 жыл толуына орай, Америкалық Болат Құрылыс Институтының Арнайы Алғыс айту сыйлығына ие болды. Миссисипи өзенінің оңтүстік арнасының жағалауларын салу үшін Эдс жасаған жобасы 1982 жылы Ұлттық тарихи Азаматтық Инженерлік Ескерткіштер тізіміне қосылды.
Captain James Buchanan Eads (May 23, 1820 – March 8, 1887) was a world renowned American civil engineer and inventor, holding more than 50 patents. Eads' great Mississippi River Bridge at St. Louis was designated a National Historic Landmark by the Department of the Interior in 1964 and on October 21, 1974 was listed as a National Historic Civil Engineering Landmark by the American Society of Civil Engineers. It was also awarded a Special Award of Recognition by the American Institute of Steel Construction in 1974 on the 100th anniversary of its entry into service. Eads' design for the jetties of the south pass of the Mississippi river was also designated as National Historic Civil Engineering Landmarks in 1982.
Ерте өмір және білім
Эдс Индиана штатының Лоуренсбург қаласында дүниеге келді және анасының туысы, болашақ АҚШ президенті Джеймс Бьюкененнің құрметіне осы атпен аталды. Эдстің әкесі Томас С. Эдс байлық табуға тырысты, бірақ сәттілік келмеді, сондықтан отбасы бірнеше рет көшті. Эдс Миссури штатының Сент-Луис қаласында өсті. 1833 жылы Сент-Луиске келген кездегі кеме өртінде отбасы барлық мүлкін жоғалтты. Марта Эдстің ата-анасымен Айова штатының ЛеКлер қаласына көшіп кетті, ал Эдс Сент-Луисте шыны зауытын ашу үшін қалды. Бұл шара уақытша болғанымен, шыны бизнесінің сәтсіз аяқталуы оның тұрақты болуына себеп болды. Эдс сәтсіз бизнеснен туған көптеген қарыздарын төлеуге міндетті болды және ол қайтадан құтқару саласында жұмыс істеуге кірісті.
Eads was born in Lawrenceburg, Indiana, and named for his mother's cousin, future President of the United States James Buchanan. Eads' father, Thomas C. Eads, pursued a fortune to no avail and the family moved several times. Eads grew up in St. Louis, Missouri. The family lost all of their possessions in a steamboat fire as they landed in St. Louis in 1833. Martha moved in with Eads' parents in LeClaire, Iowa while Eads stayed behind in St. Louis to set up a glass works. Although their living arrangement was supposed to be temporary, the failure of his glass business made it permanent. Eads had many debts to pay off from the failed business and he went back to working in salvage.
Азаматтық соғыс
1861 жылы, американдық Азамат соғысы басталғаннан кейін, Эдс досы, Бас прокурор Эдвард Бейтстің ұсынысымен Миссисипи өзенін қорғау мәселесін талқылау үшін Вашингтонға шақырылды. Көп ұзамай ол АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін «Сити» класындағы темір кемелерді салуға келісім жасады және бес айдың ішінде жеті кеме салды: «Сент-Луис», «Каир», «Каронделет», «Цинциннати», «Луисвилл», «Моунд-Сити» және «Питтсбург». Ол сондай-ақ «Нью Эра» өзен кемесін «Эссекс» темір кемесіне айналдырды. Өзендегі темір кемелер Теннесси, Кентукки және Миссисипидің жоғарғы ағысында (1862 жылдың ақпан-маусымы) өткен Федералдық әскерлердің өте сәтті шабуылында маңызды рөл атқарды. Эдс Батыс флотилиясының теңіз офицерлерімен жиі хат алмасып, олардың «жауынгерлік тәжірибесінен» алынған сабақтарды жауынгерлік жөндеулер кезінде кемелерді жақсартуға және келесі буын канонерлік қайықтарға енгізуге пайдаланды. Соғыстың соңына қарай ол 30-дан астам өзен темір кемесін салды. Соңғылары соншалықты берік болғандықтан, Әскери-теңіз күштері оларды Мексика шығанағына жіберді, онда олар Конфедерацияның «Мобил» портына қарсы сәтті шабуылға қолдау көрсетті. Батыс майданындағы барлық жоғары шенді офицерлер, соның ішінде Грант пен Шерман, Эдс пен оның кемелері Батыстағы ерте жеңіске өте маңызды болды деген пікірде болды. Алғашқы төрт канонерлік қайық Миссури штатының Каронделет қаласындағы Эдстің «Юнион теңіз жұмысы» зауытында салынды. Келесі үш кеме Эдстің келісімшарты бойынша Иллинойс штатының «Моунд-Сити» теміржол және кеме құрылыс кемежайында салынды. Эдстің кемелері – АҚШ-тың соғысқа қатысқан алғашқы темір кемелері. 1862 жылдың 11 қаңтарында Эдс салған «Сент-Луис» және «Эссекс» темір кемелері Миссисипи өзеніндегі Лукас Бендте Конфедерацияның «CSS General Polk», «CSS Ivy» және «CSS Jackson» канонерлік қайықтарымен шайқасты. Содан кейін, 1862 жылдың 6 ақпанында Эдстің темір кемелері Теннесси өзеніндегі Генри бекінісін басып алды. Бұл 1862 жылдың 8-9 наурызында Хэмптон-Роудс шайқасында «CSS Вирджиния» және «USS Monitor» бронекорабльдарының арасындағы шайқастан бір айдан астам бұрын болды. Соғыс кезінде Эдс соғыс министрлігіне 1000 доллар көлемінде чек жазып, үйсіз қалған Конфедерация және Одақ жақтастарына көмектесуге жәрдемдесті. Соғыстан кейін ол Сент-Луистегі мыңдаған үйсіз босқындарға көмектесу үшін қайырымдылық жәрмеңкесін өткізді. Егер ол сәтті болса және жағалаулар өзен арнасын 20 жыл бойы 10 метрге дейін тереңдетсе, үкімет оған 8 миллион доллар төлеуге келісті. Эдс сәтті болды. 1876 жылы жағалау жүйесі орнатылды және арна 1877 жылдың ақпан айында тазартылды. Эдсті бес жылдан бері таныс журналист Джозеф Пулицер бұл жобаға 20 000 доллар инвестициялады. 1890 жылғы су тасқыны Миссисипи алқабының барлық бөлігі үшін ұқсас жүйе құру туралы ұсыныстарға әкелді. Бұл жүйе су тасқындарын басты арнаны тереңдету арқылы болдырмақ. Алайда, жағалау жүйесі арқылы өтетін судың өзен төменгі жағындағы тас пен сазды кесіп тастауы мүмкін екені туралы алаңдаушылықтар болды. Миссисипи өзенінің сағасында кеме жүзуге қолайлы арналардың пайда болуы Эдстің атақты болуына себеп болды. 1982 жылы Америка инженерлік-құрылыс қоғамы оңтүстік жағалауларды Ұлттық тарихи инженерлік-құрылыс ескерткіші деп жариялады.
In 1861, after the outbreak of the American Civil War, Eads was called to Washington at the prompting of his friend, Attorney General Edward Bates, to consult on the defense of the Mississippi River. Soon afterward, he was contracted to construct the City class ironclads for the United States Navy, and produced seven such ships within five months: St. Louis, Cairo, Carondelet, Cincinnati, Louisville, Mound City, and Pittsburgh. He also converted the river steamer New Era into the ironclad Essex. The river ironclads were a vital element in the highly successful Federal offensive into Tennessee, Kentucky and upper Mississippi (February–June, 1862). Eads corresponded frequently with Navy officers of the Western Flotilla, and used their "combat lessons learned" to improve vessels during post combat repairs, and incorporate improvements into succeeding generations of gunboats. By the end of the war he would build more than 30 river ironclads. The last were so hardy that the Navy sent them into service in the Gulf of Mexico, where they supported the successful Federal attack on the Confederate port city of Mobile. All senior officers in the Western Theater, including Grant and Sherman, agreed that Eads and his vessels had been vital to early victory in the West. The first four gunboats were built at the Eads' Union Marine Works in Carondelet, Missouri. The next three were built under Eads' contract at the Mound City (Illinois) Marine Railway and Shipyard. Eads' vessels were the first United States ironclads to enter combat. On January 11, 1862 the Eads built ironclads St. Louis and Essex fought the Confederate gunboats CSS General Polk, CSS Ivy, and CSS Jackson at Lucas Bend, on the Mississippi River. Subsequently, on February 6, 1862, Eads' ironclads captured Fort Henry on the Tennessee River. This was over a month before the combat actions of the ironclads CSS Virginia and USS Monitor during the March 8–9, 1862 Battle of Hampton Roads. During the war, Eads wrote a check to the War Department for $1,000 to help homeless Confederates and Union sympathizers. After the war, he held a fair to raise money for the thousands of homeless refugees in St. Louis. If he was successful, and the jetties caused the river to cut a channel 30 feet deep for 20 years, the government agreed to pay him $8 million. Eads was successful. The jetty system was installed in 1876 and the channel was cleared in February 1877. Journalist Joseph Pulitzer, who had known Eads for five years, invested $20,000 in this project. A flood in 1890 brought calls for a similar system for the entire Mississippi Valley. A jetty system would prevent the floods by deepening the main channel. However, there were concerns about the ability of water moving through a jetty system to cut out the rock and clay on the river bottom. The development of navigable channels at the mouth of the Mississippi River made Eads famous. In 1982, the American Society of Civil Engineers designated the south pass jetties as a National Historic Civil Engineering Landmark.
Басқа жұмыстар
Эдс Техуантепек тамағындағы құрылысы жоспарланған алып теміржол жүйесін жобалады, ол Атлант мұхиты мен Тынық мұхитын байланыстырып, кемелерді Мексика шығанағынан Тынық мұхитына тасымалдауға арналған еді; бұл жоба қызығушылық тудырды, бірақ ешқашан іске аспады. 1884 жылы ол Корольдік өнер қоғамының Альберт медалін алған алғашқы АҚШ азаматы атанды.
Eads designed a gigantic railway system intended for construction at the Isthmus of Tehuantepec, which would carry ocean going ships across the isthmus from the Gulf of Mexico to the Pacific Ocean; this attracted some interest but was never constructed. In 1884 he became the first U. S. citizen awarded the Albert Medal of the Royal Society of the Arts.
Кейінгі өмір және өлім
Ол қарапайым отбасынан шыққан болса да, өмір бойы атқарған еңбектері оған байлық пен атақ әкелді. Ол осыншалықты құрметке ие болды, тіпті "Scientific American" журналы оны АҚШ президентіне кандидат болуға шақырды. 1927 жылы Американың инженерлік колледждерінің декандары Эдсті барлық уақыттағы ең үздік бес инженердің қатарына қосып, осы құрметті Леонардо да Винчи, Джеймс Уатт, Фердинанд де Лессепс және Томас А. Эдисонмен бөлісті. Сент-Луистегі Миссисипи өзеніндегі оның салтанатты көпірі 1964 жылы Ішкі істер министрлігінің шешімімен Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды, ал 1974 жылғы 21 қазанда Америка инженерлер қоғамы оны Ұлттық тарихи азаматтық құрылыс ескерткіші деп таныды. Сонымен қатар, ол 1974 жылы, қызметке енгеніне 100 жыл толуына орай, Америкалық болат конструкциялар институтының арнайы сыйлығына ие болды.
Although he came from a humble background, Eads' accomplishments throughout his life earned him wealth and renown. He was so revered that Scientific American proposed that he run for president of the United States. In 1927, the deans of America's engineering colleges vote Eads one of the top five engineers of all time, an accolade he shared with Leonardo da Vinci, James Watt, Ferdinand de Lesseps, and Thomas A. Edison. Eads' great Mississippi River Bridge at St. Louis was designated a National Historic Landmark by the Department of the Interior in 1964 and on October 21, 1974 was listed as a National Historic Civil Engineering Landmark by the American Society of Civil Engineers. It was also awarded a Special Award of Recognition by the American Institute of Steel Construction in 1974 on the 100th anniversary of its entry into service.