Кіріспе
On30 (сондай-ақ On21/2, O16.5 және Oe деп те аталады) – американдық және австралиялық модельдеушілердің 1:48 масштабта, британдық және француздық модельдеушілердің 1:43.5 масштабта, ал континенттік Еуропа модельдеушілерінің (Францияны қоспағанда) 1:45 масштабта HO рельстерінде O масштабында тар теміржолдарды модельдеуі.
30-да
On30 американдық O шкаласын (1:48 қатынасы) 1/4 дюймға бір фут есебімен HO габаритті рельстерде пойыздарды жүргізу үшін пайдаланады. "30" саны – бұл масштаб пен калибрдің комбинациясы тар салмақты прототиптерді модельдеу үшін қолданылатынын көрсетеді, бірақ ол стандартты салмақты прототиптерді модельдеу және өлшеу үшін де жиі қолданылады. Бұл масштаб пен калибрдің үйлесімділігі кейде On21½ деп аталады.
О16.5
O16.5 (кейде O 16.5) - Ұлыбританияда 7 мм-ге бір футтен үлгілік теміржол масштабы/өлшемі. Бұл британдық O масштабымен (1:43.5 қатынасы) бірдей масштаб, ол OO масштабындағы теміржол үлгілерінде де қолданылады. Осылайша, ол нақты теміржолдың 20 дюймнан сәл астам (мысалы, Snailbeach District Railways) өлшемін көрсетеді, сонымен қатар (мысалы, Ffestiniog Railway) және (мысалы, Tal y llyn Railway) сияқты Ұлыбритания прототиптерін модельдеу үшін де кеңінен қолданылады.
0e
0e (кейде Oe) – жол пайдаланатын континенттік Еуропалық 0 шкаласының белгісі. Франция және тағы бірнеше елде 0 шкаласы 1:43,5 пропорциясын қолданады. Германияда және көптеген еуропалық елдерде 0 шкаласы 1:45 пропорциясын қолданады. Мысал ретінде, прототиптер Германияның, Австрияның және Швейцарияның тісті рельстік темір жолдарын бейнелейді.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда O16.5 модельдеуі де 1950 жылдары басталды, онда өзгертілген, саудалық OO масштабты модельдер пайдаланылды. Қазір бірнеше шағын компаниялар латунь және ақ металдан жасалған локомотивтерге арналған жиынтықтарды, сондай-ақ вагондар жиынтықтарын ұсынады. Британдық модельдеушілер On30 модельдеу әлемінде танымал болған Peco икемді рельстері мен бұрылыстарының артықшылығынан да пайдаланды. 7 мм тар табанды теміржол қауымдастығы осы хоббиді қолдайды және "Narrow Lines" журналын жариялайды. Көптеген модельдеушілер Ұлыбританияда кездесетін көптеген тар табанды теміржолдардың біреуін дәл модельдеуге тырысады, бірақ Еуропа, Америка және тіпті Ұлыбританияның отар империясынан келген теміржолдар да танымал болды. PECO O 16.5 рельстік және вагондар жиынтықтарының алғашқы үлгілері 1978 жылдың басында пайда болды, ал келесі 2-3 жылда басқа үлгілер шығарылды, олар бүгінгі таңдағы ассортиментіміздің маңызды бөлігіне айналды. Екі футтық табанды теміржолдарды, мысалы Ffestiniog немесе Lynton және Barnstaple теміржолдарын дәл модельдеу үшін O14 қолданылды, бірақ бұл масштабта/табандықта коммерциялық қолдау шектеулі болғанымен, көбінесе өнеркәсіптік прототиптердің модельдері жасалады.
Еуропалық континент
Ең алғашқы белгілі 0e өлшемдік темір жол моделі, Швейцариядағы Базель үлгілік темір жол клубының (MCB) тісті рельсті темір жолы болуы мүмкін, бұл 1938 жылға дейін жетеді. Бұл Trix және Märklin дербес түрде 16,5 мм модельдік өлшемі бар 00 өлшемдік өнімдерді іске қосқаннан кейін бірнеше жыл өткен соң болды. 1957 жылы, 1948 жылдан бері салынған 0e өлшемдік темір жол моделімен алынған тәжірибеге сүйене отырып, Санкт-Пөлтен темір жол модель клубының (Eisenbahnmodellbauklub St. Pölten) клубында Марияцель темір жолына сәйкес алғашқы 0e өлшемдік темір жол желісі салынды. Базельдегі тар темір жолы, Санкт-Пөлтендегі тар темір жолы, сондай-ақ кейінгі Billerbahn бастапқыда 00 өлшеміне жатқызылды. Billerbahn-ге қатысты болса, тіпті 1956 жылы да. "0 шкаласы" және "0e өлшемі" терминдері сол кезде қолданылмаған. Континенттік Еуропада шағын өндірушілердің жинақтарды өндіруінің ұқсас үлгісі сақталды. Алайда, неміс фирмасы Fleischmann бірнеше жыл бұрынға дейін шағын неміс және австриялық локомотивтердің және 0e өлшеміндегі оларға қатысты вагондардың 1:40 шамасындағы дайын модельдерін шығарды. Бұл желі "Magic Train" деп аталды. "Billerbahn" 1948 жылдан 1977 жылға дейін өз далалық темір жолын өндірді. Сондай-ақ, Märklin 1970 және 1972 жылдар аралығында "MINEX" атауымен 3 рельсті 0e өлшемдік модельдердің шағын ассортиментін шығарды. Үш желінің барлығы балаларға арналған, бірақ олар сонымен қатар тәжірибелі модельдерге де қызығушылық тудырды.
Австралия
Австралияда модельдеу конгрестерінде жүргізілген сараптамалар көрсеткендей, сол елдегі тар жол модельдерінің көпшілігі On30, 1:48 масштабында модельдер жасайды. Рик Ричардсон осы бағыттағы алғашқылардың бірі болды, оның Vulcan Vale модельдік темір жолы үлгісі бар. Соңғы мысалдардың бірі – Blue Mountains аймағында орналасқан және On30 стиліндегі «шеберлердің қолымен жасалған» жиынтықтарды шығаратын «Steam in the Bush». Көптеген модельдер Виктория штатындағы 2ft6in енді темір жолдарды, мысалы Puffing Billy темір жолын модельдеуді қалайды, және осы үлгі үшін көптеген жиынтықтар мен дайын модельдер жасалған. 2014 жылы Haskell компаниясы NA Puffing Billy локомотивінің дайын, металлдан құйылған және пластикалық модельдерін шығарды, содан кейін NQR ашық вагондары да жарық көрді. Бұл масштаб ағаш кесу трамвайларын, Квинсленд штатындағы қант құмырасы тасымалдау трамвайларын, сондай-ақ жеке модельдерді жасаушылар үшін де танымал. Ixion осы нарық үшін 3 фут 6 дюймдік прототип – "Coffee Pot" модельін шығарды. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының прототиптерінен шағын модельдер 7 мм: 1 фут масштабында да жасалды.
Жапония
On30 Жапонияда да модельделеді, онда бұл тамыр тарамды теміржолдарды, мысалы, Кисо орман темір жолын бейнелеу үшін қолданылады, бұрын елде мұндай теміржолдар көп кездесетін. Бірнеше латунь локомотивтер жинақтары жасалған.
Ескертпелер
Американдық стандарт бойынша және көбінесе британдық стандарт бойынша құрылған макеттері мен вагондары бар модельдеушілер, ағылшын тіліндегі жарияланымдарда масштабты көрсету үшін 0 цифрының орнына O әрпін қолданады. Ұлыбританияда және кейде француз тілінде сөйлейтін елдерде, тар табанды теміржол үшін масштаб белгісінен кейін модельдің табаны мм-де көрсетіледі. Мысалы, Ұлыбританияда ОО9 немесе ОО6.5, ал Францияда H0e орнына H09 және H0f орнына H06,5 қолданылады.