Он құқықтық округтер лигасы: Швейцария тарихындағы одақтардың бірі

Кіріспе

Ескі Швейцария Конфедерациясының серіктесі Он юрисдикция Лигасы – қазіргі Швейцарияның Граубюнден кантонында орта ғасырларда құрылған Үш лиганың соңғысы. Лига Тоггенбург графтарының жоғалып кетуінен кейін Тоггенбург графтығында құрылды. Лига бастапқыда Габсбург әулетінің билігіне қарсы тұру мақсатымен құрылған, және тез арада Ақ лига мен Құдай үйінің лигасымен одақтасты. 1524 жылы үш лига бірігіп, Үш лиганың еркін мемлекетін құрды, ол Наполеон еркін мемлекетті таратуына дейін болды. Лига Ескі Швейцария Конфедерациясының серіктесі және одақтасы еді.

Тарих

Он юрисдикция лигасы – құрылған үш лиганың соңғысы. 1436 жылғы 30 сәуірде Тоггенбургтың соңғы графы Фридрих VII еркек мұрагерлері мен өсиет қалдырмай қайтыс болды. Тоггенбург жеріне Пратигау аңғары, жоғарғы Альбула аңғары (Белфорт), Чурвальден, Шанфигг және Майенфельд кірді. Тоггенбургтің болашағы өте белгісіз еді. Ауылдық қауымдастықтар басқа ақсүйектерге бөлінуі мүмкін, немесе Тоггенбург округінің барлық бөлігі Габсбург әулетіне мұрагерлікке өтуі мүмкін еді. Ауылдық қауымдастықтардың басшылары үшінші жолды таңдады, олар Фридрихтің жесірі Элизабет фон Мацхпен келісімге келді. 1436 жылғы 8 маусымда Давоста бұрынғы Тоггенбург жерлері Элизабеттің қолдауымен келісім жасады. Клостерс, Давос, Кастельс, Шиерс, Сент-Петер (Шанфиггтің бір бөлігі), Лангвиз, Чурвальден, Белфорт, Майенфельд және Маланс (Нью-Аспермонттың юрисдикциясында болған) қауымдастықтарының басшылары бас қосып, өздерінің құқықтарын қорғау, басқа келісімдер мен шарттарға тек бірлесіп кіру, әр қауымдастықтан судья тағайындау және келісімді әр он екі жыл сайын қайтадан ант беру туралы келісімге келді. Олар ант берді. Лиганың алғашқы басшысы Давостағы Ландамман Ульрих Беили болды. 1471 жылы Лига Сұр лигамен одақтасып, Үш лиганы құрды. Тоггенбургтар қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай, Лига сот және сотталғандарға қатысты құқықтардың бөлініп, жергілікті ақсүйектерге берілуіне кедергі келтіре алмады. Лига мүшелері жергілікті басқару және саясатты бақылауға ие болғанымен, Жоғарғы сот, салықтар мен алымдарды бақылауға ие болған жоқ. Лиганың көп бөлігі Монфорт графы Вильгельмге берілді, төменгі Праттигау граф фон Матшқа, ал Майенфельд және Маланс барон фон Брандиске берілді. Граф фон Монфорт және граф фон Мацх өз құқықтарын Австрия герцогына сатты, Монфорт 1470 жылы, ал Мацх 1477 жылы. Герцог екі аумақты (сегіз юрисдикцияны) бірыңғай Vogtei-ге біріктірді, оны тағайындалған Ландвогт басқарды, ол көбінесе Он юрисдикция лигасының мүшесі болды. Ландвогт Лузейнге жақын Кастельс қамалында тұрды. Он юрисдикция лигасы 1471 жылдан кейін Үш лигада өте белсенді болды. 1486 жылдан кейін Лига әскерлері Үш лиганың қалған бөлігімен бірге әскери іс-қимылдарға қатысты. 1524 жылы Он юрисдикция лигасы Bundesbrief-ке қол қойды, ол Үш лиганы құрды. Алайда, Он юрисдикциядағы кейбір құқықтар әлі де басқа ақсүйек отбасыларының қолында болды. Мысалы, барон фон Брандис Майенфельдтің иесі болды, ол Лиганың мүшесі еді. 1509 жылы барон фон Брандис Майенфельд қауымын өз иелігінен бөліп, пайда болған Үш лигаға берді. Майенфельд Лиганың Vogtei-іне айналды. Бұл Майенфельдтің Он юрисдикция лигасының дауыс беру құқығы бар мүшесі және бір уақытта Үш лиганың бақылауында болғанын білдірді. Майенфельд өзін Үш лиганың бақылауындағы аумақ ретінде жанама басқарды. Жоғарғы сотқа қатысты құқықтар Австрия герцогтарының қолында болды, содан кейін Лига 1649–1652 жылдары осы құқықтарды герцогтан сатып алды. Осы күннен бастап ғана Лига Үш лигаға толыққанды қатыса алды.

The League of the Ten Jurisdictions was the last of the three leagues to be founded. On April 30, 1436, the last Count of Toggenburg, Friedrich VII, died without any male heirs and without a will. The Toggenburg lands included the valley of Prättigau, the upper Albula valley (Belfort), Churwalden, Schanfigg and Maienfeld. For the Toggenburg properties, the future was very uncertain. The communities would either be split among other nobles, or the entire County of Toggenburg would be inherited by the House of Habsburg. The leaders of the communities chose a third path, they reached an agreement with Friedrich's widow, Elisabeth von Matsch. In Davos on June 8, 1436, the former Toggenburg lands formed a pact with the support of Elisabeth. Leaders of the communities of Klosters, Davos, Castels, Schiers, St. Peter (part of Schanfigg), Langwies, Churwalden, Belfort, Maienfeld and Malans (which was under the jurisdiction of Neu Aspermont) met and agreed to protect their rights, to only collectively enter other pacts and treaties, to appoint judges from each community and to re swear the pact every twelve years. that swore the pact. The first leader of the League was Ulrich Beeli, the Landamman from Davos, In 1471 the League allied with the Grey League, forming the Three Leagues. Soon after the death of the Toggenburgs, the League was not able to prevent the Court and Judgement rights from being split up and given to local nobles. Although the members of the League had control over the local administration and local politics, they did not have control over High Justice and taxes or levies. Most of the League was given to Wilhelm, Count of Montfort, the lower Prättigau went to the Graf von Matsch and Maienfeld and Malans went to the Baron von Brandis. Both Graf von Montfort and Graf von Matsch sold their rights to the Duke of Austria, Montfort in 1470 and Matsch in 1477 The duke combined the two territories (the eight jurisdictions) into a single Vogtei which was administered by an appointed Landvogt, who was generally a member of the League of the Ten Jurisdictions. The Landvogt lived at Castels Castle near Luzein. The League of the Ten Jurisdictions was very active in the Three Leagues after 1471. After 1486 troops from the League participated in military action with the rest of the Three Leagues. In 1524, the League of the Ten Jurisdiction signed the Bundesbrief, which created the Three Leagues. However some of the rights within the Ten Jurisdictions were still held by other noble families. For example, the Baron von Brandis held Maienfeld, which was a member of the League. In 1509 the Baron von Brandis separated the community of Maienfeld from his holdings, and transferred it to the emergent Three Leagues. Maienfeld became a Vogtei of the Leagues. This meant that Maienfeld was both a voting member of the League of the Ten Jurisdictions and under the control of the Three Leagues at the same time. Maienfeld indirectly administered itself as a controlled territory of the Three Leagues. The rights to High Justice were held by the Dukes of Austria, until the League bought these rights from the duke in 1649–1652. It is only after this date that the League could fully participate in the Three Leagues.

Үш лига

1471 жылдан кейін үш лига бірігіп, Үш лига құрылды. 1524 жылғы 23 қыркүйекте қабылданған Бундесбриф Үш лиганың конституциясын құрды, ол Наполеонның лиганы таратуына дейін күшінде болды. Дегенмен, бұл лига қазіргі түсінік бойынша біртұтас мемлекет емес еді. Үш лига үш мемлекеттен тұратын федерация ретінде жұмыс істеді және лиганың барлық мәселелері референдум арқылы шешілді. Үш лига ерте заманауи Еуропада ерекше болды, себебі барлық шешімдер қауымдық принцип бойынша қабылданатын жалғыз аймақ осы лига болды, лигалар бірлескен шешімдермен құрылды, басқарылды және қорғалды. Үш лига көбінесе Ескі Швейцария Конфедерациясымен одақтас болды. Бұл бастапқыда Габсбургтердің кеңеюіне жауап ретінде болды. 1520 жылы Милан герцогтығына қарсы Муссо соғысы лиганы Швейцария Конфедерациясына жақындастырды. Лига Наполеон соғыстарына дейін швейцариялықтармен серіктес болып қала берді, содан кейін ол Хельветика Республикасына қосылды. Наполеонның аралық актісінен кейін Үш лига Граубюнден кантонына айналды.