Кіріспе

Генетикалық зерттеулерде қолданылатын көпфакторлы тәсіл

Геномдық конвергенция – күрделі ауруларға қажетті гендерді анықтау және оларға басымдық беру үшін генетикалық деректерді талдаудың түрлі әдістерін біріктіретін генетикалық зерттеулерде қолданылатын көпфакторлы тәсіл.

Алғашқы қолданыстар

2003 жылдың қаңтар айында Майкл Хаузер және Дьюк Адам генетикасы орталығының (CHG) әріптестері Паркинсон ауруының (PD) көрінісіне әсер ететін гендерді анықтау мақсатында «геномдық конвергенция» терминін енгізді. Олардың жұмысы ген экспрессиясының сериялық талдауын (SAGE) генетикалық байланыс талдауымен табысты үйлестірді. Авторлар түсіндіреді: «Байланыс және экспрессия талдаулары өздерінен күшті болғанымен, олар PD немесе кез келген күрделі ауруға кандидат ретінде ұсынатын ықтимал гендердің саны өте көп болып қалады». Екі әдістің бірігуі зерттеушілерге одан әрі зерттеу үшін қарастырылатын PD гендерінің санын азайтуға мүмкіндік берді. Олардың жетістігі CHG-де геномдық конвергенция әдісін одан әрі қолдануға ықпал етті, ал 2003 жылдың шілдесінде Yi Ju Li және тағы басқалар глутатион S трансфераза омега 1 (GSTO1) Альцгеймер ауруы мен PD басталу жасын (AAO) өзгертетінін көрсететін мақала жариялады. 2004 жылдың мамырында доктор Маргарет Перикак Вэнс, қазір Майами университетінің Миллер медицина мектебіндегі Джон П. Гуссман Адам геномикасы институтының директоры, ал бұрын CHG директоры болған ол, Нью-Йорк Ғылым академиясының (NYAS) «Нейродегенеративті аурулардың генетикалық зерттеуіндегі жаңа әдістер» тақырыбындағы негізгі баяндамасында геномдық конвергенция әдісінің маңыздылығын айтты. Ол былай деді: «Осы күрделі белгілермен бізді қажетті деңгейге жеткізе алатын жалғыз әдіс жоқ. Бұл аурулардың түпкі себептерін анықтау үшін әдістердің комбинациясы қажет».

Соңғы және болашақ қолданулар

Геномдық конвергенцияның сансыз шығармашылық қолданыстары бар, олар әртүрлі талдаулар мен зерттеулердің артықшылықтарын үйлестіреді. Махер Нуреддин және авторлар тобы 2005 жылғы мақаласында: "Күрделі ауруларды зерттеудегі маңызды мәселелердің бірі – зерттеулерді қалай басымдыққа қою және компьютерлік тышқанның бір түртуімен қолжетімді үлкен деректер көлемін қалай түсіну. Ең тиімді жолы SAGE және микромассивтердің күшті жақтарын пайдалану болуы мүмкін". Талдау әдістерін біріктіру нәтижелері үміт беруші болып қалып келеді. София Оливейра және авторлар тобы (2005) гендік экспрессияны, байланыс деректерін және итеративтік ассоциациялық карталауды PD AAO-мен байланысты бірнеше гендерді анықтау үшін біріктірді. Алдағы зерттеулер күрделі аурулардың этиологиясын түсіндіру үшін геномдық конвергенцияны қолдануды жалғастырады. Моррис К. Удаллдың ПД зерттеу орталығының директоры доктор Джефф Вэнс: "Геномдық конвергенция математикалық конвергенциядан ешқандай айырмасы жоқ – мәселеге қанша көбірек жақтан қарасаңыз, оны шешу мүмкіндігі де сонша артады" деп атап өтті.