Кіріспе

Шри-Ланка ақыны және тарихшысы (1925–2017)

Сири Гунасинге (сингала: සිරි ගුණසිංහ; 18 ақпан 1925 – 25 мамыр 2017) – Шри-Ланка ғалымы, ақын, санскритті зертеуші, өнер тарихшысы, жазушы және кинорежиссер. Ол еркін сингал поэзиясының шығармашылық қабілетін дамытуда шешуші рөл атқарды. Гунасинге сингал әдебиетінде әдеби тілдің орнына күнделікті тілдің қолданылуын ынталандырған маңызды жақтаушылардың бірі болды.

Ерте өмір және мансап

Сири Гунасинге Шри-Ланканың Кегалле ауданындағы Руванвеллада дүниеге келген. Ол Галледегі Махинда колледжінде және Цейлон университетінде білім алған. Сорбонна университетінде «Үнді суретінің техникасы» тақырыбында докторлық диссертациясын қорғаған. Кейін Сири Гунасинге университет оқытушысы болып жұмыс істеді және Шри-Ланкадағы Перадения университетінде, сондай-ақ Канададағы Британдық Колумбия университетінде өнер тарихы кафедрасының профессоры болды. Одан кейін ол Парижге барып, оқуын жалғастырып, «Силпа мәтіндері бойынша үнді суретінің техникасы» деген еңбегін жазды. Оның інісі Дхарма Гунасинге – Коломбодағы Наланда колледжінің бұрынғы директоры. Гунасинге 1970 жылдан бері Канадада тұрды. Ол 2017 жылдың 25 мамырында 92 жасында қайтыс болды.

Мансап

Оның ең көрнекті жетістіктері: 1) 1956 жылы Mas Lea Nati Ata (Bleached Bones) өлеңдер жинағын жариялау арқылы сингал поэзиясына еркін өлеңдерді енгізу; бұл жариялым сол кездегі әдеби ортада маңызды революциялық күшке айналды. 1960 жылы ол "Хевенелла" романын жариялады, ол саналы повествование стилінің қағидалары бойынша жазылған алғашқы сингал романы деп есептеледі. Гүнасинге өзінің шығармаларында сингал әліпбиінің "Н" және "Л" әріптерін (муурдхадж ‘ණ’ және ‘ළ’) қолданбады. Ол "Будда мүсініне сингал үлесі" тақырыбында ғылыми мақала жазды, ол көптеген храмдардағы бірте-бірте жойылып бара жатқан суреттерге назар аударды. Фильм "Сарасави" сыйлығының сегіз номинациясында жеңіске жетті, оның ішінде үздік фильм және үздік режиссер сыйлықтары да бар. Ол сонымен қатар костюмдерді (мысалы, профессор Эдиривеера Сараччандраның "Манамэ" пьесасы үшін) жасады. Ол Шри-Ланканың алғашқы кітап мұқабаларын жасаушысы ретінде танылады және бірнеше радио бағдарламаларын жүргізді. 2010 жылы ол "Сигирия: Кашьяпаге Саундарья Пранамая" еңбегін жариялады, ол бұрын 2008 жылы "Кассапаның сұлулыққа арнаған құрметі" деп аударылған болатын.