Кіріспе
Шри-Ланка саясаткері Нанаяккарапатирадж Мартин Перера, көбінесе доктор Н. М. Перера (сингал. එන්.එම්.පෙරේරා; 6 маусым 1904 – 14 тамыз 1979) деп танылады, Шри-Ланканың троцкистік Ланка Сама Самажа партиясының (ЛССП) жетекшілерінің бірі болды. Ол министрлікке кірген алғашқы троцкист болды. Ол екі рет Қаржы министрі және Оппозиция жетекшісі, сондай-ақ бір рет Коломбо қаласының мэрі қызметін атқарды.
Nanayakkarapathirage Martin Perera, commonly known as Dr. N. M. Perera (Sinhala එන්.එම්.පෙරේරා ; 6 June 1904 – 14 August 1979), was one of the leaders of the Sri Lankan Trotskyist Lanka Sama Samaja Party (LSSP). He was the first Trotskyist to become a cabinet minister. He served two terms as Minister of Finance and Leader of the Opposition, as well as one term as the Mayor of Colombo.
Ерте өмір және білім
Нанаяккарпапатират Ибраһим Перейра мен Жохана Перейраның ұлы, ол Коломбодағы Грандпас қаласындағы Сент-Жозеф көшесі 36-үйдің жалға алушысы болған. Ол бес ұл мен төрт қыздан тұратын тоғыз бауырластың бесіншісі еді. Перера өзінің оқуын Грандпас қаласындағы Сент-Жозеф мектебінің ана тіліндегі бөлімінде бастады, кейіннен ағылшын тіліндегі бөліміне қабылданды. Содан кейін ол бір жыл бойы Мутуалдағы С. Томас колледжінің филиалы – Мутуалдағы Кафедралық ұлдар мектебінде оқыды. 1919 жылы ол С. Томас колледжіне, Маунт-Лавинияға түсіп, 1922 жылы Ананда колледжіне ауысты. Анандада ол колледж командасы үшін крикет ойнады. 1922-1927 жылдары ол Коломбо университетінде оқыды, онда ол Дж. Р. Джаяварденемен бірге оқыды. Перера Лондон университетінің сыртқы жүйесінен BSc дәрежесін алды. Содан кейін ол 1927 жылы Лондон экономика мектебіне оқуға түсу үшін Ұлыбританияға кетті. Ол 1927 жылдан 1933 жылға дейін Лондонда болды, профессор Гарольд Ласкиден дәріс алды және Германияның Веймар Республикасының Конституциясы тақырыбында докторлық диссертациясын қорғады. Бұдан кейін Ұлыбритания, АҚШ, Франция және Германия Конституцияларын салыстыра зерттеді, нәтижесінде Лондон университетінен ғылым докторы (DSc) дәрежесін алды. Перера Лондон университетінен ғылым докторы дәрежесін алған алғашқы Цейлондық болды.
Ланка Сама Самажа партиясының құрылуы
Перера 1933 жылы Цейлонға қайтып келді. Перераның (Сүрия Мал қозғалысының мүшесі ретінде) 1934 жылғы безгек эпидемиясы және одан кейінгі су тасқыны кезінде Кегалле ауданында атқарған жұмысы, оған аймақтың кедей және әлеуметтік жағдайы нашар адамдарының қолдауын әкелді. Олар оны таратып берген дұңға (немесе париппу) атымен, Париппу Махатмая деп атады. 1935 жылы Перера ЛССП-ның негіздеуші мүшелерінің бірі болды және 1936-1940 жылдар аралығында партияның троцкистік қызметінде маңызды рөл атқарды.
Цейлон Мемлекеттік кеңесі
1936 жылы ол Руванвелла сайлау округінен сайлауға түсті, сол кезде ол Татиантота, Руванвелла және Дерениягаланың Тун Корале аймақтары мен қазіргі Галигамува сайлау округінің бір бөлігін қамтыды. Оның қарсыласы – Медения Валауасының Molamure Kumarihamy болды, бұл феодалдық иелік сол кезде Сабарагамува аймағының кедей халқына үлкен ықпалға ие болды. Ол осы мандатты немесе оның Татиантота бөлігін 1977 жылға дейін үздіксіз сақтап қалды. Сайлаудан кейін ол және Филипп Гунавардена, ЛССП-нің басқа бір Мемлекеттік Кеңес мүшесі, оны партияның Бриттеннен толық тәуелсіздік алу саясатын және мақсаттарын жариялау үшін платформа ретінде пайдаланды, ал Цейлон Ұлттық Конгресі өзін-өзі басқаруды қолдады. 1937 жылы ол Ратмалана теміржол жұмысшыларының кәсіби одағын құрып, Үндістан Ұлттық Конгресінің сессиясына ЛССП делегаты ретінде қатысты.
Соғысқа қарсы белсенділігі және тұтқындалуы
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Министрлер кеңесі британ үкіметін қолдауын жариялады. ЛССП бұл қадамды империалистік соғыс деп бағалап, наразылық акциясын ұйымдастырды. 1939 жылы Перера «Цейлондық барлық плантация жұмысшыларының одағын» құрып, 1940 жылғы қаңтарда Молоя плантациясындағы наразылық ереуілге жетекшілік етті. Перера мен Гунавардана Мемлекеттік кеңесте соғыс бюджетіне қарсы дауыс берді. Плантаторлардың наразылығына байланысты, Цейлон губернаторы ЛССП-нің соғысқа қарсы қызметін бүлікшілдік деп жариялап, полицияға ЛССП жетекшілерін қамауға бұйрық берді. 1940 жылдың 18 маусымында Н. М. Перера, Филипп Гунавардена және Колвин Р. де Силва полициямен қамауға алынды, ал келесі күні Эдмунд Самараккоди тұтқындалды, бірақ Лесли Гуневарден қамаудан құтылды. ЛССП тұтқындалғандарға наразылық білдіру үшін митингі шақырып, полицияның таяқ көтеріп таратып, кейін тұтқындаулар жасалған наразылық шеруін ұйымдастырды. ЛССП жетекшілері Великада түрмесіне қамалды, бірақ кейін аштық жариялау жоспарлап отыр деген күдік туғаннан кейін Богамбара түрмесіне ауыстырылды. 1942 жылдың 5 сәуірінде, Пасха күні жасалған шабуыл кезінде Перера және басқа бірнеше ЛССП мүшелері түрмеден қашып шықты. 1942 жылдың шілдесінде ол Бомбейге жасырын түрде жеткізіліп, сол елдің тәуелсіздік күресінде Үндістан, Цейлон және Бірма большевик-лениндік партиясымен (БЛПИ) бірге жұмыс істеді. 1943 жылдың шілдесінде Бомбейде қамауға алынып, Цейлонға депортацияланды, онда Канди қалалық соты түрмеден қашуы үшін алты айға қамауға үкім шығарды және соғыс аяқталғанға дейін Бадулла түрмесінде отырды. 1945 жылы босатылды.
Оппозиция басшысы (1956-1959)
Н. М. Перера 1956 жылғы жалпы сайлауға қатысты, онда Бандаранаикенің Шри-Ланка бостандық партиясы Біріккен Ұлттық партияны күйретумен жеңіске жетті, нәтижесінде партия парламентте тек сегіз орынға ғана ие болды. Н. М. Перера тағы да парламенттегі оппозиция жетекшісі болып сайланды, ол 1959 жылға дейін осы қызметті атқарды. Ол Ресми тіл заңына қарсы күресті және бір кезде, Ескі қала әкімдігінде көпшілік алдында сөйлеген кезде, сахнаға тасталған бомбадан мүжілген күйі құтылды.
Жеке өмір
1936 жылы 6 наурызда ЛССП-ның бірлескен негіздеуші мүшесі, кейін партия хатшысы болған Селина Маргарет Пейриске үйленді. Н. М. Перера крикет спортының жанкүйері және теннис ойнауға бейім болған.