Гаага қалалық оркестрінің тарихы

Кіріспе

Het Residentie Orkest (әдеби аудармасы, Тұрғын үй оркестрі; ағылшын тілінде Residentie Orkest The Hague деп белгілі) – Гаага қаласындағы голланд оркестрі. Оркестр қазіргі уақытта Гаагадағы Amare өнер орталығында орналасқан.

Тарих

Анри Виотта оркестрді 1904 жылы құрды. Оның алғашқы үйі Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen (K & W) болды. Оркестр 1911 жылы Рихард Штраусс фестивалі кезінде алғашқы танымалдылығын алды, онда композитор өзінің кейбір туындыларын өзі дирижерлік етті. Көп ұзамай оркестр Игорь Стравинский, Макс Регер, Морис Равел және Пол Хиндемит сияқты композиторларды да өзіне тартты. 1915 жылы Резидент оркестрі Ламоре оркестрінен Шевенгендегі Курзаал концерттерінің жазғы өнер көрсетуін қабылдады. Оркестрдің екінші бас дирижері композитор және дирижер Питер ван Анрой болды, ол 1917 жылдан бастап 1935 жылы отставкаға кеткенге дейін қызмет етті. Фриц Шурман келесі бас дирижер болды, ол осы лауазымды Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде атқарды. Соғыстан кейін Виллем ван Отерлу 1949 жылдан 1973 жылға дейін оркестрді бас дирижер ретінде басқарды. 1964 жылы өрт салдарынан K & W қирағаннан кейін оркестр тұрақты үйсіз қаладағы әртүрлі орындарда өнер көрсетті. "Bauw mee" ("бірге салу") деп аталатын бірнеше жазбаларды шығаруды қамтитын қаржы жинау науқаны оркестр үшін жаңа залдың салынуымен аяқталды, ол доктор Антон Филипсзаал деп аталды және Philips Electronics компаниясын негіздеушілердің бірі Антон Фредерик Филипс есімімен аталады. 1987 жылдың қыркүйек айында оркестр доктор Антон Филипсзаалға көшіп, королева Беатрикс қатысуымен салтанатты түрде ашылды. 2015 жылдан 2021 жылға дейін оркестр Шевенгендегі Zuiderstrandtheater театрында концерттер берді. Ван Отерлудан кейін бас дирижерлер ретінде Жан Мартинон, Фердинанд Лейтнер, Ханс Вонк және Евгений Светланов болды. 2000-2005 жылдар аралығында бас дирижер болған Яап ван Зведен қазір оркестрдің құрметті қонақ дирижері (ere gastdirigent) атағын иеленді. Неме Ярви 2005 жылдан 2012 жылға дейін бас дирижер болды, содан кейін бас дирижер-эмеритус атағын алды. 2013 жылдың сәуірінде оркестр Ричард Эгаррды 3 жыл мерзімге бас қонақ дирижер (vaste gastdirigent) етіп тағайындады. 2014 жылдың наурызында оркестр бас дирижер лауазымын жоюды және жаңа дирижерлік иерархия құруды жариялады. Сонымен қатар, оркестр 2015 жылдың 1 тамызынан бастап, алғашқы келісімшарт бойынша 4 жылға, маусым сайын шамамен 6 аптаға vaste dirigent (бас дирижер) лауазымына Ян Виллем де Вриендті тағайындағанын хабарлады. 2015 жылдың маусым айында оркестр Николас Коллонды 2016 жылдың 1 тамызынан бастап 3 жыл мерзімге, маусым сайын 6 апталық өнер көрсетумен бас дирижер ретінде тағайындағанын жариялады. 2017 жылдың маусым айында оркестр Коллонның 2018 жылдың 1 тамызынан бастап өзінің жалғыз бас дирижері және көркемдік кеңесшісі ретінде тағайындалғанын хабарлады. Сонымен қатар, де Вриэнд оркестрмен ресми қарым-қатынасын 2019 жылдың жазына дейін жалғастырады. Коллонның Резидент оркестрінің бас дирижері қызметі 2020-2021 жылғы маусымның соңында аяқталуы жоспарланған. Оркестр Нью-Йорк, Бостон, Чикаго, Вена, Мюнхен және Берлин сияқты қалаларды қамтитын бірнеше ірі гастрольдер жасады. Ол Леонард Бернштейн, Пьер Булез, Ханс Кнапертсбуш, Карл Шурихт, Артуро Тосканини және Бруно Вальтер сияқты қонақ дирижерлермен бірге өнер көрсетті. Оркестр Альфонс Дипенброк және Йоханнес Верхулст сияқты голланд композиторларының шығармаларын коммерциялық түрде жазды. 2007 жылы Виллем ван Отерлу жетекшілігімен Амстердам Concertgebouw-де елуінші жылдары жазылған жазбалардың таңдамасы CD-де шығарылды. Оркестр өзінің алғашқы өнерін 2008 жылдың қыркүйек айында "The Proms" фестивалінде көрсетті. 2012 жылдың қазан айында Гаага қалалық кеңесі оркестрге муниципалдық субсидияны 5,1 миллион евродан 3,5 миллион евроға дейін азайту туралы жариялады. Кейіннен оркестр бірнеше музыканттың жұмысынан айырылып қалуы және оркестрдің концерттік репертуарында үлкен масштабтағы симфониялық шығармалардың азаюы сияқты оркестрге тиесілі салдарлар туралы алаңдаушылық білдірді. 2018 жылдың қарашасында Анжа Бильмайер оркестрді бірінші рет дирижерлік етті. Осы өнер көрсетуіне сүйене отырып, 2019 жылдың мамыр айында оркестр 2021-2022 жылдар аралығындағы маусымнан бастап Бильмайерді келесі бас дирижер етіп тағайындағанын жариялады. Ол оркестрдің бас дирижері болып тағайындалған алғашқы әйел дирижер және голланд оркестрінің бас дирижері болып тағайындалған екінші әйел дирижер. Бильмайерді тағайындаумен қатар оркестр Ричард Эгаррмен бірге Джун Марклді бас қонақ дирижер етіп тағайындағанын бірден хабарлады.

Henri Viotta founded the orchestra in 1904. Its early home was the Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen (K & W). The orchestra received its first acclaim during the 1911 Richard Strauss Festival, in which the composer himself conducted some of his works. The orchestra soon attracted other composers such as Igor Stravinsky, Max Reger, Maurice Ravel, and Paul Hindemith. In 1915, the Residentie Orchestra took over the summertime performances of the Kurzaal Concerts in Scheveningen from the Orchestre Lamoureux. The orchestra's second chief conductor was the composer and conductor Peter van Anrooy, from 1917 until his resignation in 1935. Frits Schuurman became the next chief conductor, holding the post through World War II. After the war, Willem van Otterloo led the orchestra as chief conductor from 1949 to 1973. After the K & W was destroyed in a fire in 1964, the orchestra played in various venues around the city without a permanent home. A fund raising campaign, which included the release of several recordings known as "bouw mee" ("build along") recordings, culminated in the construction of a new hall for the orchestra, the Dr. Anton Philipszaal, which was named after Anton Frederik Philips, co founder of Philips Electronics. The orchestra took up residence in the Dr. Anton Philipszaal in September 1987, in a ceremony where the hall was formally opened in the presence of Queen Beatrix. From 2015 to 2021, the orchestra gave concerts at the Zuiderstrandtheater in Scheveningen. Succeeding Van Otterloo as chief conductors were Jean Martinon, Ferdinand Leitner, Hans Vonk, and Evgeny Svetlanov. Jaap van Zweden, chief conductor from 2000 to 2005, now has the title of honorary guest conductor (ere gastdirigent) with the orchestra. Neeme Järvi was chief conductor from 2005 to 2012, and subsequently held the title of chief conductor emeritus. In April 2013, the orchestra appointed Richard Egarr as its principal guest conductor (vaste gastdirigent) for an initial period of 3 years. In March 2014, the orchestra announced the elimination of the post of chief conductor and the formation of a new conductor hierarchy. In parallel, the orchestra announced the appointment of Jan Willem de Vriend to the post of vaste dirigent (principal conductor), effective 1 August 2015, for approximately 6 weeks per season with an initial contract of 4 years. In June 2015, the orchestra announced the appointment of Nicholas Collon as co principal conductor, effective 1 August 2016, for a minimum term of 3 years, with 6 weeks of appearances per season. In June 2017, the orchestra announced Collon's appointment as its sole chief conductor and artistic advisor, effective 1 August 2018, with a minimum of 8 weeks of appearances per season. In parallel, de Vriend is to continue his formal relationship with the orchestra through the summer of 2019. Collon is scheduled to conclude his chief conductorship of the Residentie Orchestra at the close of the 2020–2021 season. The orchestra has undertaken several major tours which included cities such as New York City, Boston, Chicago, Vienna, Munich and Berlin. It has performed under guest conductors including Leonard Bernstein, Pierre Boulez, Hans Knappertsbusch, Carl Schuricht, Arturo Toscanini, and Bruno Walter. The orchestra has commercially recorded works by Dutch composers such as Alphons Diepenbrock and Johannes Verhulst. A selection of recordings made during the fifties at the Amsterdam Concertgebouw under the baton of Willem van Otterloo has been issued on CD in 2007. The orchestra made its first appearance at The Proms in September 2008. In October 2012, the city council of The Hague announced a reduction in the municipal subsidy for the orchestra, from 5.1 million € to 3.5 million €. The orchestra subsequently expressed concerns of consequences to the orchestra such as job losses for a number of the musicians, and diminished representation of larger scale symphonic works in the orchestra's concert repertoire. In November 2018, Anja Bihlmaier first guest conducted the orchestra. Based on this appearance, in May 2019, the orchestra announced the appointment of Bihlmaier as its next chief conductor, effective with the 2021–2022 season. She is the first female conductor to be named chief conductor of the orchestra, and the second female conductor to be named chief conductor of a Dutch orchestra. In parallel with the appointment of Bihlmaier, the orchestra simultaneously announced the appointment of Jun Märkl as principal guest conductor, alongside Richard Egarr.