Кіріспе

Джон Г. Блайстоунның 1924 жылғы фильмі. "Жердегі соңғы адам" – Джон Г. Блайстоунның режиссерлік жұмысы, Эрл Фокс есімді актердің басты рөлде ойнаған, Fox Film Corporation компаниясының туындысы. Фильм Джон Д. Суэйннің 1923 жылғы қараша айында "Munsey's Magazine" журналында жарияланған, осы аттас қысқа әңгімесі негізінде түсірілген американдық үнсіз комедиялық фильм. Бұл фильм 1933 жылы "Тірі болу қандай керемет" атты жартылай музыкалық комедия ретінде қайта түсірілді, сондай-ақ испан тілінде "El último varon sobre la Tierra" (1933) деген атаумен шықты және 1946 жылғы "Адам мырза" ғылыми-фантастикалық романына әсер етті.

Сюжет

1940 жылы киножурналда жарияланған мақалада айтылғандай, Элмер Смит (Фокс) бала кезінен таныс Хэттиге (Пердье) үйлену ұсынысы жасайды, бірақ ол оны қабылдамай, тіпті ол жер бетіндегі соңғы ер адам болса да, оған тұрмысқа шықпайтынын айтады. Ол ұшағына мініп, әйелдердің жоқ жерін табуға бет қояды. Кенеттен "маскулит" деген жаңа ауру пайда болып, он төрт жастан асқан барлық еркектерді қырып жібереді. Енді әлемді әйелдер билейді. Он жыл өткен соң, полициядан қашып жүрген бандит Герти (Куннард) орманға тап болып, шөлмектеп жүрген Элмерді кездестіреді. Ол оны алып қайтады, ал ауруханада тексергеннен кейін, үкімет оны 10 миллион долларға сатып алады, себебі ол жер бетіндегі жалғыз ер адам. Содан кейін оны қалай пайдалану керек деген мәселе туындайды. Екі жалқау сенатор оны алу үшін жұдырыққа түсіседі, жеңімпаз оны күйеу ретінде иеленеді. Элмердің бұрынғы сүйіктісі Хэтти бұл жекпе-жекті көреді, сосын Элмер оны таниды. Барлық әйелдерді елемей, ол Хэттиге қарай ұмтылады. Олар үйленеді және бір жылдан кейін егіз ұлдары дүниеге келеді.

Цензура

"Жердегі соңғы адам" комедия ретінде түсірілсе де, Вирджиния штатының цензуралық кеңесі әйелдердің бір ер адам үшін жарысуына тыйым салды. Кеңес 1924 жылғы 29 қазандағы хаттамасында былай деді:

"Жердегі соңғы адам" комедиясы болғанымен, ол біршама күрделі сахналанған және маңызды мәселе көтермейді. Дегенмен, фильмнің қазіргі түрінде толығымен қабылдамауға негіз бар. Ол екіұшты жағдайлар мен күмәнді субтитрлерге толы, олар қос мағынаны білдіруге арналған. Әйелдік қадір-қасиеті дерлік әр эпизодта қорланады және көрерменнің күлкісін ұятсыз көріністер мен арсыз немесе ұятты субтитрлер арқылы қозғауға тырысады. Суреттелген жағдайлар мен субтитрлерге қарамастан, актерлердің киімдерінің әдептілік шегінде екендігіне күмән туады. Комедияның сюжетінде әртүрлі жастағы әйелдердің жас жігітті иелену үшін ашық түрде күресі көрсетілген. Олардың жыныстық құштарлықпен қозғалатыны жасырылмаған. Кейбір сахналардағы ұсыныстар соншалықты тікелей, олар адамды қатты таңқалдырады.

Сақтау

"Жердегі соңғы адам" фильмінің түпнұсқалары Брюссельдегі Корольдік Бельгия кинотекасында және Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайында сақтаулы.