Кіріспе

1915 жылы Сергей Рахманиновтың a cappella хорлық композициясы, құдай қызметі.

«Түнгі сергек» (Реформаға дейінгі орыс тілінде: Всенощное бдѣніе, Vsénoshchnoye bdéniye; қазіргі орыс тілінде: Всенощное бдение) – Сергей Рахманиновтың a cappella хорлық композициясы, оның Op. 37 шығармасы. Алғаш рет 1915 жылғы 10/23 наурызда Мәскеуде орындалды. Бұл шығарма орыс православиесінің түнгі сергек рәсімінен алынған мәтіндерге негізделген. Рахманиновтың ең ұлы туындысы және «Орыс православие шіркеуінің ең ұлы музыкалық жетістігі» деп мақталады. Композитордың екі сүйікті шығармасының бірі.

Шығарма атауы жиі «Вечерня» деп дұрыс емес аударылады. Бұл аударма мағынасы және түсінігі жағынан бүкіл шығармаға қатысты қолданылғанда дұрыс емес, өйткені оның он бес бөлімінің тек алғашқы алтауы ғана орыс православиесінің канондық сағаттарынан алынған мәтіндерді қамтиды.

Құрастыру тарихы

Рахманинов "Бүкіл түнгі сергек күтуді" 1915 жылдың қаңтар және ақпан айларында екі аптадан да аз уақыттың ішінде жазды. "Бүкіл түнгі сергек күту" - бұл, мүмкін, композитор шіркеу қызметтеріне қатысуын тоқтатқаннан кейін жазған екі литургиялық шығарманың (екіншісі – Әулие Иоанн Златоуст литургиясы) бірі. Ресей Православ шіркеуінің талабы бойынша Рахманинов он бес бөлімнің ондарын әнге негіздеді. Дегенмен, бес түпнұсқа бөлім (1, 3, 6, 10 және 11 нөмірлер) әнге соншалықты әсер еткендіктен, композитор оларды "саналы түрде жасалған ұқсастықтар" деп атады. Рахманиновтың шығармасы – Чайковскийдің "Бүкіл түнгі сергек күтуді" жазуымен басталган, орыс діни музыкасына деген алдыңғы екі онжылдық қызығушылықтың нәтижесі. Шығармалардың ұқсастығы, мысалы, дәстүрлі әндерді кеңінен пайдалану, Чайковскийдің қаншалықты әсер еткенін көрсетеді; алайда, Рахманиновтың шығармасы гармония, мәтіндік әртүрлілік және полифонияны қолдану тұрғысынан әлдеқайда күрделі.

Өнер тарихы

Бірінші қойылым 1915 жылы 10-23 наурызда Мәскеуде өтті, ішінара Ресейдің соғысқа қатысуын қолдау мақсатында. Премьерада Николай Данилин тек ерлерден құралған Мәскеу Синодалық хорын дирижерлік етті. Оны сыншылар мен көрермендер жылы қарсы алды, сондай-ақ ол өте табысты болды, нәтижесінде бір ай ішінде тағы бес рет қойылды. Бірақ 1917 жылғы Ресей революциясы және Кеңес Одағының құрылуы діни музыканы үкімет тарапынан айыптауға әкелді, және 1918 жылдың 22 шілдесінде Синодалық хор діни сипаты жоқ "Халық хор академиясымен" ауыстырылды. "Бұл литургиялық туынды басқа ешбір шығарма бір дәуірдің аяқталуын осылай анық көрсете алмайды" деп жазылған. Рахманиновтың жеке бөлімдері дирижерлер тарапынан Бүкіл түнгі сергек күтудің қасиетті қызметіне немесе тойлануына (православиелік дұрыс атауымен) енгізіледі. 2022 жылдың 2 сәуір түнінде митрополит Иларион Альфеев Рахманиновтың туындыларының барлық бөлімдерін қамтитын, қызметтің толық ретімен үйлестірілген иерархиялық Түнгі сергек күтуді өткізді.