Кіріспе

Француз суретшісі Анри Жан Гийом "Анри" Мартин (5 тамыз 1860 – 12 қараша 1943) – француз суретшісі. 1917 жылы Көркем өнер академиясына сайланған ол, шығармаларында меланхолия, арманшылдық және құпиялылық сезімі бар, өнімді шебер ретінде танымал. Мартин 1920 жылдардың басында Париждегі Король сарайындағы Мемлекеттік кеңес мүшелері жиналатын Salle de l'Assemblée générale залының қабырғаларын безенген жұмыстарымен әйгілі. Оның пост-импрессионистік суреттері қоғамдық сатып алу арқылы залдарында көрсетілген басқа да маңызды мекемелердің қатарында Элизе сарайы, Сорбонна университеті, Париж қалалық әкімдігі, Париж әділет сарайы және Тулуза капитолийі бар. Бордо Көркем өнер мұражайы мен Августин мұражайында да кең ауқымды қоғамдық коллекциялар сақталған.

Алғашқы жылдар

Тулузадағы Гранде-Рю-Сен-Мишель көшесіндегі 127-ші үйінде француз жиһаз жасаушысының және итальян тегіндегі анасының ұлы ретінде дүниеге келген Мартин, әкесін суретші болуға рұқсат беруге сәтті көндірді. Ол 1877 жылы Тулузаның Көркемсурет мектебінде мансабын бастады, онда Жюль Гарипуйдың жетекшілігінде білім алды; сонымен қатар Генри Эжен Делакруаның да шәкірті болды. Көркемсурет мектебінде оқып жүргенде ол Мари Шарлотта Барбарукспен танысып, 1881 жылы оған үйленді. 1879 жылы Мартин Парижге көшіп, қалалық стипендияның көмегімен Жан Пол Лоранс студиясында оқу мүмкіндігіне ие болды. Төрт жыл өткен соң ол Париж салонында алғашқы медалін алды, ал үш жылдан кейін, 1886 жылы, алғашқы көрмесін ұйымдастырды.

Италияға сапар және Францияға оралу

Бірінші медалін жеңгеннен кейін бір жыл өткен соң Мартинге Италияға саяхат жасау үшін стипендия берілді, онда ол Джото мен Масаччо сияқты көрнекті суретшілердің, сондай-ақ Эдмонд Аман Жан мен Эрнест Лоранның туындыларын зерттеді. 1889 жылы Салонға ұсынған картинасы оған «пуантилизм» стиліндегі туындысы үшін алтын медаль сыйлады. 1896 жылы ол Құрмет легионының рыцары атанды, ал 1905 жылы офицер, 1914 жылы командир шеніне көтерілді. 1900 жылғы Әлемдік көрмеде ол өзінің еңбегі үшін Үлкен жүлдеге ие болды. Осы кезеңде ол Огюст Роденмен дос болып кетті. Мартиннің неоимпрессионизмдегі жұмысы жаңалыққа толы болмаса да, жақсы қабылданып, әлемдік деңгейдегі символист суретші Пувис де Шаваннес есімімен байланысты. 1899 жылы Париждегі Société nouvelle de peintres et de sculpteurs қатарына қосылғаннан кейін, 1917 жылы ол Académie des Beaux Arts (сурет бөлімі) мүшесі болып сайланды.

Соңғы жылдары

Өзінің интровертті табиғатынан туып, Мартин Парижден кетуге шешім қабылдады. Он жыл іздегеннен кейін, Мартин Кахор қаласының жанындағы Лабастид-дю-Верт ауылына көрінетін "Домен-де-Марквайрол" атты үйді сатып алды. Ол жаңа тыныш ортада көптеген адамдар оның ең жақсы туындылары деп санайтын жұмыстарын жасады. Ол 1943 жылы сол жерде қайтыс болды. 2020 жылы Le Monde газетінде жарияланған Рафаэль Рероллдің портретінде Мартиннің Лабастид-дю-Вертте сурет салуы туралы былай делінген: "Осы Лот ауылының егдеулері [балалар] сабақтан шыққанда, оларға оның жанынан өтуге рұқсат берілмегенін айтады. Міндетті түрде әдепті сәлемдесу керек, әйтпесе суретші мектеп директорына шағымданар еді". Оның төрт ұлының екеуі суретші болды: Клод Рене Мартин және Жак Мартин Ферриер. Анри Мартин сонымен қатар педагог болған, оның шәкірттерінің арасында американдық суретші Нелли Эллен Шепард та болды. Кахордағы Анри Мартин атындағы мұражай оның есімімен аталып, оның кейбір туындыларын көрсетеді.