Кіріспе

Прототекоз, сонымен қатар Альгемия деп те аталады, – бұл иттерде, мысықтарда, ірі қара малдарда және адамдарда кездесетін, хлорофиллден dépour болған және адам немесе жануарлардың қан ағынына енетін Prototheca деп аталатын жасыл балдырлардың тудырған ауруы. Ол және оның жақын туысы Helicosporidium ерекше, себебі олар паразиттерге айналған жасыл балдырлар. Ең көп таралған екі түрі – Prototheca wickerhamii және Prototheca zopfii. Екеуі де иттерде ауру тудырады, ал адамдардағы көптеген жағдайлар P. wickerhamii-ден туындайды. Прототека бүкіл әлемде кәріз суларында және топырақта кездеседі. Жұғу жиі кездеспейді, бірақ иммундық жүйенің нашарлауымен байланысты болуы мүмкін. Иттерде әйелдер мен колли тұқымдас иттер жиірек зардап шегеді. Адамдардағы алғашқы жағдай 1964 жылы Сьерра-Леонеде анықталған.

Себеп

Прототека – хлорелланың мутацияға ұшыраған түрі саналған, яғни бір жасушалы жасыл балдырлардың бірі. Дегенмен, хлорелланың жасуша қабырғасында галактоза және галактозамин болса, прототекада бұл заттар кездеспейді. Сонымен қатар, хлорелла энергияны фотосинтез арқылы алады, ал прототека – сапротроф, ол өлі және шіритін органикалық заттармен қоректенеді. 1894 жылы ағаштардың шырышты ағынынан алғаш рет оқшауланғанда, прототека саңырауқұлақтың бір түрі деп есептелген. Оның мөлшері 2-ден 15 микрометрге дейін ауыспайды.

Емдеу

Амфотерицин В-мен емдеу туралы мәлімделген.

Ірі қара мал

Ірі қара мал прототекалық энтерит және мастит ауруларына шалдығуы мүмкін. Прототекалық мастит дүние жүзінде эндемикалық, алайда жұқтырылған сауыншы малдардың көп бөлігі Германия, АҚШ және Бразилияда тіркелген.

Иттерде

Диссеминациялық прототекоз көбінесе иттерде кездеседі. Алгалар ауыз немесе мұрын арқылы денеге еніп, ішекте инфекция тудырады. Одан ол көзге, миға және бүйрекке таралуы мүмкін. Симптомдарына диарея, салмақ жоғалту, әлсіздік, көздің қабынуы (увеит), торлы қабықтың ажырауы, атаксия және ұстамалар жатады. Желі қабығының эксудативті ажырауы байқалатын және диареяға шалдыққан, жақын соқырлыққа ұшыраған иттерді прототекозға тексеру қажет. Диагноз – мәдени ортада өсіру арқылы немесе организмді биопсиядан, ми-жұлын сұйықтығынан, шыны тәрізді денеден немесе зәрден табу арқылы қойылады. Иттердегі диссеминациялық түрін емдеу өте қиын, алайда кейбір жағдайларда антифунгальді препараттарды қолдану сәтті нәтиже берген. Терілік прототекоздың болжамы сақтықпен қарастырылады және хирургиялық емге байланысты. Диссеминациялық түрінің болжамы нашар. Бұл кешіккен диагностика мен емдеу салдарынан болуы мүмкін.