Кіріспе

Мексикалық археолог (1896–1970)

Альфонсо Касо и Андраде (1 ақпан 1896 – 30 қараша 1970) – Мексиканың Колумбтан бұрынғы дәуірдегі зерттеулеріне маңызды үлес қосқан археолог. Касо ежелгі мексикалық өркениеттерді жүйелі зерттеудің мексикалық мәдени тамырларды түсінудің маңызды жолы екеніне сенді. Университет студенті кезінде ол «Мексиканың жеті данасы» деп танылған жас зиялылар тобының құрамында болды. Олар студенттер арасында мәдени белсенділікті дамытқан «Конференциялар мен концерттер қоғамын» құрды. Осы даналардың бірі Висенте Ломбардо Толедано болды, ол Касоның жеңгесі, жазушы Мария Ломбардоға үйленгеннен кейін, оның қайын інісіне айналды. Олардың төрт баласы болды. 1966 жылы Мария қайтыс болғаннан кейін, ол оның әпкесі Аидаға үйленді. Касо 1919 жылы заңгерлік білімін аяқтады және бірден Мексиканың Ұлттық автономды университетінде оқытушылық қызметін бастады. Ол алған жүйелі заңгерлік білім өмір бойы археологиялық және әкімшілік жұмыстарында маңызды рөл атқарды. Жас заңгер болып жұмыс істеген кезінде Касо Мексиканың Морелос штатындағы шалғайдағы Хохикалько төбесіндегі салтанат орталығына сапар жасады. Хохикальконың өнері мен сәулеті оны қызықтырды және ол испандықтарға дейінгі Мексиканың археологиялық зерттеулеріне бет бұрды. Ол коммерциялық мекемелермен байланысты заңдық жобалармен жұмыс істеуді жалғастырғанмен, Мексиканың Ұлттық мұражайында оқу бағдарламасын бастады. Мұнда ол Эдуард Селер, Герман Бейер және Мануэль Гамио сияқты беделді оқытушылардан испандықтарға дейінгі тарих, этнология және археология пәндерін оқыды, олармен жиі пікір таластырып, балама түсіндірулер ұсынды. Жиырма тоғыз жасында ол Escuela de Altos Estudios мектебінен философия магистрі (археология мамандығы бойынша) дәрежесін алды. Осыдан кейін ол испандықтарға дейінгі мәдениеттер мен қазіргі заманғы жергілікті халықтарды зерттеуге өзін толық арнады. Оның қатаң түсіндіру әдістері патолли және басқа да испандықтарға дейінгі ойындар туралы алғашқы мақаласында айқын көрінді, және оның әріптестері мен оқытушыларына жаңа кәсіби дауыс келгені анық болды. Ол өз еңбектерінде Мезоамерика өркениеттерінің дамуын сабақтастық және ішкі эволюция тұрғысынан түсіндіруге тырысты, бұрынғы мәдени өзгерістердің трансмәдени таралудың нәтижесі туралы теорияларды қабылдамады. Оның тәсілі лингвистика, этнография, тарих және демография салаларын қамтыды. Нәтижесінде, Оахака аймақтық мұражайында қазір көрсетіліп жатқан бірнеше алтын бұйымдар мен сыйлықтар табылды. Сондай-ақ, ол Микстека аймағында (Оахака штаты) Юкуита, Юкуньудахуи және Монте-Негро сияқты көптеген ескерткіштерді ашты. Жаңа ескерткіштерді табумен қатар, Касо оларды түсіндіруге тырысты, Монте-Альбан тарихының мерзімдемесін анықтады және микстек кодекстерін шешті. Өмір бойы Касо Мезоамериканың жергілікті мәдениеттері туралы кітаптар жазды, олардың ішінде ольмектер, микстектер, сапотектер және ацтектер туралы еңбектері бар. Ол ольмектерді ең ерте мезоамерикалық өркениет ретінде танығандардың бірі болды, оларды Мезоамериканың «ана мәдениеті» деп жариялады. Оның бұл тұжырымы кейіннен мезоамерикалық археологтар арасында талқыланды, қазіргі уақытта ольмектердің басқа мезоамерикалық мәдениеттермен қалай байланысқандығы белгісіз. Моне-Альбандағы зерттеулеріне негізделген сапотектер туралы жазған еңбектерінде, олар көршілес халықтарға үстемдік орнатқандығын айтты. Бұл теория сол кезде көп сынға ұшырады, бірақ Касо қайтыс болғаннан кейін басқа зерттеушілердің жұмыстарымен расталды.

Академиялық өмірі

Касо Ұлттық антропология және тарих институтының алғашқы директоры, Ұлттық антропология және тарих мектебінің директоры, сондай-ақ Мексиканың Ұлттық автономиялық университетінің ректоры қызметін атқарды. Ол сонымен қатар Америка өнер және ғылым академиясының және Америка философиялық қоғамының мүшесі болды.