Кіріспе

Готфрид Генрих Штёлцельдің "Bist du bei mir, geh ich mit Freuden" ("Егер сіз менен болсаңыз, мен қуанышпен болып жүремін") ариясы – Готфрид Генрих Штёлцельдің "Диомед" операсынан алынған, алғаш рет 1718 жылғы 16 қарашада сахналанған ария. Бұл ария "Bist du bei mir", BWV 508 ретімен, дауыс пен континуоға арналған нұсқасы түрінде Анна Магдалена Бахтың 1725 жылғы жазбаларының 25-ші нөмірінде кездеседі.

Тарих

Готфрид Генрих Штёлцельдің "Диомед" операсы 1718 жылғы қарашада Байройтте қойылды. Оның арияларының бірі – "Bist du bei mir" ариясы 1730-шы жылдардың ортасындағы Лейпцигте Бахтардың үйінде қалай танымал болғаны туралы әртүрлі болжамдар бар. Иоганн Себастьянның екінші әйелі Анна Магдалена Бах осы арияның әдемілеуін өзінің екінші дәптеріне көшірген кезде осы мәселе туындады. XXI ғасырғы зерттеулер 1720-жылдардан 1730-жылдардың ортасына дейін кем дегенде бірнеше ондаған, тіпті жүзден астам Штёлцельдің шығармалары Бах немесе оның отбасы мүшелерімен қоғамдық және жеке музыкалық практикаларында қолданылғанын көрсетті. Осындай музыканың Штёлцельден Бахтарға қалай жеткені туралы тек жанама деректер ғана бар; Бах пен Штёлцель әр түрлі уақытта бір орында болған және ортақ таныстары болған, бірақ олар жеке кездескен-кездеспегенін анық айту қиын.

17331754 жыл

1733 жылғы 1 ақпанда Аугуст Күшті қайтыс болғанда, оның билігінде, соның ішінде Саксонияда аза тұру кезеңі жарияланды. Бұл кезеңде, Сексагесима жексенбісінен (15 ақпан) бастап, Үштікке дейінгі төртінші жексенбіге (28 маусым) дейін шіркеу қызметтерінде концерттік музыка орындалмауы тиіс еді. Иоганн Себастьян Бах осы кезеңді Дрезден сарайы үшін өзінің мессасын жазуға пайдаланды. Осы кеңейтілген шығарманы жазу кезінде ол Дрезден сарайы оркестрінің музыканттарын еске алған болуы мүмкін: сол кездегі музыканттарының бірі – концертмейстер Писендел, Бах оны Стелзель Гофман оркестрінің концертмейстері ретінде танығанға дейін білген. 1733 жылғы шілде айының басында Бах композицияны аяқтап, Дрезденге жіберуге ниеттенген орындау бөліктерін дайындады. Осы шамада, Лейпцигте орындау үшін Стелзельдің жазған кантаталарын пайдаланғаны туралы алғашқы құжатталған мәліметтер пайда болды. Ол 1733 жылғы шілдеде Үштікке дейінгі бесінші және алтыншы жексенбі күндері Стелзельдің «Имякнига» циклынан екі кантата орындаған болуы мүмкін: оның осы кантаталардың көшірмелері осы уақытқа жатады. Ол 1734 жылғы 23 сәуірде Ұлы жұма күні Стелзельдің «Ein Lämmlein geht und trägt die Schuld» әнін орындады, ал 1735 жылдан 1736 жылға дейін Стелзельдің толық Струналық музыка кантата циклын орындады. Соған ұқсас уақытта, яғни шамамен 1734-1740 жылдар аралығында Анна Магдалена Бах өзінің екінші жазба кітабына Стелзельдің 1718 жылғы «Диомед» операсынан алынған «Bist du bei mir» ариясының дауыс пен континуумға арналған нұсқасын жазды. Бахтың Стелзельдің музыкасымен байланысы осымен аяқталмады: 1740 жылдардың басында ол Стелзельдің «Ein Lämmlein geht und trägt die Schuld» әнінен арияны, «Dein Kreuz, о! Bräut’gam meiner Seelen» атты шығарманы «Мен оның атын жариялаймын» BWV 200 шығармасына өңдеді. Стелзельдің Бахтың музыкасын сатып алғаны туралы мәлімет 1747 жылы, Бахтың «Готқа арналған музыкалық құрбандық» атты шығармасы жарықтанғаннан кейін бір ай ішінде тіркелді. Стелзель де, Бах та Лоренц Кристоф Мизлердің эксклюзивті Музыкалық ғылымдар қоғамына мүше болды: Стелзель 1739 жылы, ал Бах 1747 жылы қосылды. Олардың қайтыс болғаннан кейін, 1749 жылы Стелзель және 1750 жылы Бах, олардың некрологтары 1754 жылы Қоғамның органы, «Musikalische Bibliothek» журналының бір санында жарияланды.

Мәтін мен музыка

Оның 18 ғасырлық қолжазбаларында "Bist du bei mir" – ми-бемоль мажорда сопраноға арналған да-капо ариясы, 6/8 өлшемінде. Арияның мәтіні Стольцельдің "Диомед" операсының баспа либреттосында да сақталған. Ария мәтінінің аудармалары, мысалы, "Новелло", "Альфред Музыка" және "The LiederNet Archive" жарияланымдарында жарық көрген.