Кіріспе

Иоганн Себастьян Бах "Vergnügte Ruh, beliebte Seelenlust" (Қуанышты тыныштық, жанның сүйікті ләззаты), BWV (Bach Werke Verzeichnis (Бах шығармаларының каталогы)) 170 нөмірімен белгіленген, Лейпцигтегі Үшіншіліктің алтыншы жексенбісі үшін шіркеу кантатасын жазды. Бұл альтқа арналған соло кантата, ол алғаш рет 1726 жылдың 28 шілдесінде орындалды.

Тарих және сөздер

Бах кантатаны Лейпцигте Ұшінші үштік күнінен кейінгі алтыншы жексенбіге арнап жазған. Жексенбіге арналған оқулар – Римдіктерге жолданған хаттан: «Мәсіхтің өлімі арқылы біз күнә үшін өлдік» және Матай Ізгі хабарынан Таудағы уағыздан заңдар мен ережелерді ғана сақтаудан артық жақсылықты білдіретін үзінді. Кантата мәтіні Георг Кристиан Лехмстің «Gottgefälliges Kirchen Opfer» (1711) еңбегінен алынған және ізгі өмір сүру арқылы жұмаққа кіру және тозақтан қашу туралы тілектерді көрсетеді. Бах кантатаны алғаш рет 1726 жылғы 28 шілдеде орындаған. Оның бұрынғы және кейінгі екі бөлімді кантаталармен салыстырғандағы қысқалығы, мысалы, «Brich dem Hungrigen dein Brot, BWV 39», сол күні Иоганн Людвиг Бахтың «Ich will meinen Geist in euch geben, JLB 7» кантатасы да орындалған деген болжамға негізделген. Ол Бахтың үшінші кантата циклының бір бөлігі саналады. Бах оны шамамен 1746 жылы қайта орындаған. Бахтың ұлы Вильгельм Фридман Бах алғашқы бөлімін 1752 жылы Галледе орындаған.

Нәрселеу және құрылым

Кантата 1726 жылдың жазы мен күзінде Лейпцигте жазылған Бахтың үш кантатасының бірі болып табылады, онда альт солисі – жалғыз орындаушы, ал қалғандары – Geist und Seele wird verwirret, BWV 35 және Gott soll allein mein Herze haben, BWV 169. Бахтың осы кезеңде қабілетті альт әншісі болғаны мүмкін. Бах кантатаны бес бөлімге құрастырған, ариялар мен речитативтер кезекпен орындалады. Ол шығарманы альт солисі және обо д'аморе (Oa), екі скрипка (Vl), виола (Va), міндетті орган (Org) және бассо континуо (BC) кіріктірілген шағын ансамбль үшін жазған. Кантатаның ұзақтығы 24 минут деп белгіленген. Төмендегі кестеде бөлімдердің құрамы Неу Бах Аусгабе бойынша көрсетілген. Тоникалық түрлері мен такт өлшемдері Альфред Дюррден алынған, ортақ такт өлшемі (4/4) белгісі қолданылған.

Музыка

Бірінші ария – пасторальдық ырғақтағы да капо ариясы. Музыка зерттеушісі Джулиан Минчам былай деп жазады: «Алғашқы шумақ жұмбақ поэзияға толы, ал оның мәні – сол тыныштық пен ішкі қанағатты бейнелеуде». Бахты зерттеуші Альфред Дюрр бұл күйді ойшаң, ал дауыс әуенін аспаптардағы қайталама ноталардың фондық әуенімен кеңдеу деп сипаттайды. Бірінші речитатив – тек континуомен сүйемелденетін secco речитативі. Екінші ария континуосыз орындалады, бұл Бахтың шығармаларында сирек кездеседі және мәтінде айтылғандай, Құдай сөзін елемейтіндердің өміріндегі бағыттың жоқтығын көрсетеді. Орган жоғарғы дауысты орындайды, скрипка мен альт бірігіп төменгі дауысты құрайды. Екінші речитативті скрипкалар тобы мен континуо сүйемелдейді. Скрипкалар көбінесе ұзақ аккордтар орындайды, бірақ «bei Gott zu leben, der selbst die Liebe heißt» («Махаббаттың өзі Құдаймен бірге өмір сүру») деген сөздерді көбірек қозғалыспен көрсетеді. Соңғы ария – бұл әлемнен бет бұрып, жұмақты іздейтін жеңісті ән. «Mir ekelt» («Мен жиренемін») деген сөздер әуенді ашатын ерекше тритон арқылы білдіріледі. Дауыс органдағы әсемдемелермен безендірілген, Бах осы әсемдемелерді өмірінің соңғы жылдарында флейта траверсоға бейімдеген.