Кіріспе
Жапон суретшісі Сакай Хойцу (酒井 抱一; 1 тамыз 1761 – 4 қаңтар 1829) – Ринпа мектебінің жапон суретшісі. Ол Огата Кориннің стилін және танымалдығын қайта жаңғыртумен және Кориннің туындыларын көптеп көшірумен белгілі.
Sakai Hōitsu (酒井 抱一; August 1, 1761 – January 4, 1829) was a Japanese painter of the Rinpa school. He is known for having revived the style and popularity of Ogata Kōrin, and for having created a number of reproductions of Kōrin's work.
Өмірбаян
Сакай Хойцу 1761 жылы 1 тамызда Эдо қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Харима провинциясындағы Химедзи қаласының иегері (даймо) болды. Сакай даймо әулеті Микава провинциясынан шыққан. Олар Минамото но Аричикадан тараған деп есептейді. Аричиканың екі ұлы болды: бірі Ясучика Мацудайра есімін алды, ал екіншісі Чикауджи Сакай есімін алды, осылайша Сакай әулетінің бастауы болды. Чикауджидің ұлы Хирочика Сакайдың да екі ұлы болды; және осы екі ұлдың ұрпақтары әулеттің екі негізгі тармағын құрады. Сакай әулетінің тармағы Токугаваның вассалы болған Сакай Масахиканың ұрпақтарынан тұрады – Нобутада, Киёясу және Хиротада. 1561 жылы Масахика Микава провинциясындағы Нисио қамалына орналастырылды, ал қамалдың қауіпсіздігі оған сеніп тапсырылды. 1749 жылы Сакай Тадакио (1626–1681) және оның ұрпақтары Харима провинциясындағы Химедзиге (150 000 коку) көшірілді; және олар Мейдзи кезеңіне дейін Химедзиде даймо болып қалды. Өмірінің соңғы 21 жылын усақ-түйек істерден шетте, жеке өмір сүріп өткізді. Осы уақыт ішінде ол Огата Кориннің, сондай-ақ Кориннің ағасы Огата Кензанның еңбектерін жан-жақты зерттеді және ағалардың шығармаларын көптеген рет қайта жасады. Ол ағайындылардың еңбектерінен жасалған ағаштан ойылған екі кітапты, сондай-ақ өзінің бір кітабын шығарды; олар тиісінше «Корин Хиакузу» (1815), «Кензан Ибоку Гафу» (1823) және «Осон Гафу» деп аталды. Ол 66 жасында, 1829 жылғы 4 қаңтарда Эдо қаласында қайтыс болды.
Стиль
Хойцу стилі укиё-э реализмінің элементтерін көрсетеді, бірақ ерекше Огата Кориннің сәндік стиліне ұқсайды, оны жаңғыртуға Хойцу зор күш салды. Сынаушы Роберт Хьюздің пікірінше, Эдо дәуіріндегі сурет өнеріндегі маңызды жетістік – Ринпа мектебінің суретшілерінің ишаралы және нәзік туындылары еді. Хойцудың «Жаз бен күздің гүлдері мен шөптері» атты үлкен бүгілетін экранында, оның айтуынша, «желдің сабақтар мен жапырақтардың ырғақты үлгісін күміс фонға иілтіріп жатқанын сезінуге болады». «Жазғы гүлді өсімдіктер» атты тағы бір экранында Хьюз Хойцудың «шеберлікпен байқау қабілетіне» ие екенін айтады, бұл «жазғы жаңбыр астында жапырақтары иіліп, күміс фонда жасыл түсті нәзік торыны тоқитын» «Жазғы гүлді өсімдіктер» атты тағы бір туындысында айқын көрінеді. Ғалым Мекареллинің сөзіне сәйкес, өсімдіктерді салу стилі жарық-көлеңкеге немесе натурализмге адал емес, керісінше, Нанпин мектебінің флора және фаунасының сәндік суреттерін қайта жаңғыртты.
Шығармалары
Жаз бен күздің гүлдейтін өсімдіктері (夏秋草図屏風) – күміс және алтын фольгаланған қағазға сия мен түспен салынған екі бөлінетін биёбу қос экран. Бұл туынды жаз және күз маусымдарының өсімдіктері мен гүлдерін бейнелейді және оның ең жақсы картиналарының бірі саналады. Ол Кориннің «Жел құдайы мен Күн күркірі құдайы» (кейінде көрсетіледі) экрандарының артқы жағына, Хойцу отбасының меншігінде болған, салынған. Монументалды екі жақты биёбу экрандары Ринпа дәстүрінің символына айналды, бірақ экрандардың екі жағы зақымданудан қорғау үшін бөлініп алынды. Экрандардың мөлшері әрқайсысы 416,6 x 461,8 сантиметр (164,5 дюйм × 181,8 дюйм). Қазір олар Токио ұлттық мұражайының қорында сақталады және кейде көрмеге қойылады. Олар маңызды мәдени мүлік болып табылады. «Жел құдайы және Күн күркірі құдайы» (紙本金地著色風神雷神図) – алтын фольгаланған қағазға сия мен түспен салынған екі бөлінетін экранның жұбы. Олар Таварая Сотацудың түпнұсқа картинасына және Кориннің кейінгі көшірмесіне жасалған құрмет. Экранда синто діні мен жапон мифологиясындағы шаңқау, күн күркірі және дауылдың құдайы Райдзин мен жел құдайы Фудзин бейнеленген. Бұл туындының үш нұсқасы 2015 жылы Киото ұлттық мұражайында өткен «Ринпа: Астананың эстетикасы» көрмесінде 75 жылдан кейін алғаш рет бірге қойылды. Экрандар қазір Токиодағы Идемитсу өнер мұражайына тиесілі, онда олар соңғы рет 2017 жылдың 16 қыркүйегінен 5 қарашасына дейін «Эдо Ринпа өнері» көрмесінде көрсетілді.