Римдік Деценналия мерекесі: императорлардың 10 жыл сайын өткізетін тойы. Август бастаған дәстүр, билікті халыққа қайтару және империяның гүлденуі тілегі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Деценналия немесе Деценния (лат. "он жылдық") – ежелгі Рим императорларының әр он жыл сайын ойындармен атап өткен мерекесі. Бұл мереке б.з.б. 27 жылы Август өмір бойына берілген биліктен бас тартып, тек он жылға билік етуге келіскенінен туындады. Мереке кезінде ол өзінің барлық билігін халыққа тапсыратын, халық қуанышқа толып, Августың мейірімділігіне риза болып, оны дереу қайтарып беретін. Империяның соңғы кезеңдеріне дейін бұл естелік Деценналия арқылы сақталды, императорлар өз билігінің әрбір оныншы жылында оны салтанатты түрде атап өтетін, бірақ олар империумды өмір бойына алған, он жылға емес. Мереке кезінде халық императорға оның империясының табысы мен мәңгілігі үшін, vota decennalia ант беретін. Антонин Пийдің тұсында осы рәсімдер медальдарда: PRIMI DECENNALES; SECVNDI DECENNALES; VOTA SOL. DECEN. II; VOTA SVSCEP. DECEN. III деп белгіленгенін көруге болады. Бұл анттар әрбір он жылдың басында берілген болуы керек, себебі 193 жылы 4 ай ғана билік еткен Пертинакс медалінде VOTA DECENN. және VOTIS DECENNALIBVS жазулары бар. Сондай-ақ, Плиний Кіші туралы мәліметтер де бар. Квинквенналия ("Бес жылдық") бес жыл сайын тойланды. Виценналия ("Жиырма жылдық") жиырма жыл сайын, ал Константин Ұлының билігінің отызыншы жылында триценналия ("Отыз жылдық") тойланды.
Decennalia or Decennia (Latin for "10th Anniversary") were Ancient Roman festivals celebrated with games every ten years by the Roman emperors. The festival owed its origin to the fact that in 27 BC, Augustus refused the supreme power offered to him for life but would consent to accepting power only for ten years. During the festival, he would surrender all of his authority to the hands of the people, who were filled with joy and, charmed with the goodness of Augustus, immediately delivered it back to him again. The memory was preserved to the last ages of the empire by Decennalia, which was solemnised by subsequent emperors every tenth year of their reign, although they had received the imperium for life, not for the limited period of ten years. During the festival, the people offered up vows to the emperor, vota decennalia, for the success and perpetuity of his empire. From the time of Antoninus Pius, we find these ceremonies marked on medals: PRIMI DECENNALES; SECVNDI DECENNALES; VOTA SOL. DECEN. II; VOTA SVSCEP. DECEN. III. These vows must have been made at the beginning of every tenth year, since on the medal of Pertinax, who only reigned for 4 months in 193, there are the inscriptions VOTA DECENN. and VOTIS DECENNALIBVS. and Pliny the Younger. Quinquennalia ("5th Anniversary") were celebrated every five years. Vicennalia ("20th Anniversary") were celebrated every 20th year andin the case of Constantine the Greata tricennalia ("30th Anniversary") was celebrated during his 30th year of rule.
Деценналияның негізі
Бес бағаналы ескерткіш Ространың артына 4-ші ғасырдың басында салынды және 303 жылы Диоклетианның Римге келген кезде ашылды. Бұл Септимий Севердің билігінен бергі Рим форумындағы алғашқы маңызды ескерткіштердің бірі болды, одан кейін Диоклетианның шамамен 293 жылдан 313 жылға дейін орнатылған тетрархияның (төрт императордың билігі) он жылдығы тойланды. 1547 жылы Via Sacra жанында мәрмәр тұғыр табылды. Осы тұғырда екі қанатты жеңіс мүсіні бейнеленген, олар "CAESARUM DECENNALIA FELICITER" деген жазуы бар қалқанды ұстап тұр, бұл "Цезарлардың он жылдық мерейтойы сәтті болсын" деп аударылады. Мәрмәр тұғырдың екінші жағында қой, бұқа, шошқа және басқа да ілесушілер бейнеленген. Бұл жануарлар Марсқа дәстүрлі түрде құрбандық шалу салтымен байланысты болғандықтан маңызды болды. Ескерткіштің тағы бір жағында сенаторлардың процессиясы, ал тұғырдың тағы бір жағында Цезарьды тәж кигізіп жатқан қанатты Жеңіс бейнеленген.
A Five Columns Monument was constructed behind the Rostra in early 4th century and dedicated during Diocletian's visit to Rome in 303. This was one of the first major monuments to be erected in the Roman Forum since the reign of Septimius Severus, which then ensued the celebration of the tenth anniversary of the Tetrarchy (the rule of four emperors), instituted by Diocletian around 293 CE to 313. In 1547, a marble pedestal located near the Via Sacra was discovered On this pedestal there are two chiseled winged victories who hold a shield on with an inscription that states CAESARUM DECENNALIA FELICITER, which translates to "Happy Tenth Anniversary of the Caesars." The other side of the marble base includes the sculpting of a sheep, bull, and pig, as well as other attendants. These animals were significant due to the fact that they were traditionally sacrificed to Mars. Another face of the monument depicts a procession of senators, as well as another side of the base which depicts a winged Victory flying to crown Caesar.