Кіріспе

Непалдық шерпа таушысы Эверест тауында екі әлемдік рекордты жасады. Ол Эверест шыңында қосымша оттегісіз 21 сағат бойы болды, бұл рекорд әлі де күшінде, сондай-ақ Эверестке 16 сағат 56 минутта ең жылдам көтерілді. Өте тәжірибелі таушы, оның өмірлік арманы Непалда мектептер салу еді.

Ерте өмір

Бабу Чири Шерпа Непалдағы Солухумбу ауданының орталығы Саллериге жақын орналасқан кішкентай Шерпа ауылы Таксиндұда дүниеге келген. Бала кезінде ол көбінесе ата-анасына шаруа қожалығында көмектескен. Бабу Чири және оны қоршаған ауылдарда мектеп болмағандықтан, формальды білім алмаған. Бабу өзіне-өзі оқуға үйреніп, өмірлік арманы мектеп салу болатын. Бала кезінде Чири ауылын қоршаған тауларға қатты таңсыққан. Көптеген Шерпалар тауларда жетекшілік ету және жүк тасу арқылы күнкөріс табады. Тензинг Норгей туралы әңгімелер мен Норгейдің өзі Чириге үлкен әсер еткен.

Тау-кен көтеру

Ол 16 жасында альпинист ретінде карьерасын бастады, треккинг жүк тасушысы болып жұмысқа орналасып. Алғашқы жүк тасу тапсырмасында ол Амфу Лабца асуына көтерілді. 1985 жылы төрт сағаттың ішінде Мера шыңына (6472 м) шықты. Чири ақырында Эверест экспедицияларына жүк тасушы болып жұмысқа орналасты және нәтижесінде он рет Эверест шыңына шықты. 1999 жылдың мамыр айында ол 21 сағат бойы қосымша оттегісіз және ұйықтамай шыңда болды. Ол сондай-ақ Чо Оюға да бірнеше экспедиция жасады.

Отбасы

Оның алты қызы, төрт немере қызы бар: Мишель, Амира, Сара, Йеница; және екі немере ұлы бар: Чхеванг және Урген.

Өлім

2001 жылы Чири өзінің он бірінші Эверест экспедициясына қатысты. Ол тағы да шыңға өрлеуге әрекеттенуді жоспарлап отырды. 29 сәуірде II лагерінің (6500 м) жанында, сурет түсіріп жүргенде, Чири жарыққа құлап, қаза тапты.

Мұра

Чири – эколог және гуманитар болған. Ол туған ауылында мектеп салынсын деп күш салды; мектеп оның қайтыс болғанға дейін аяқталды. 2005 жылғы 25 қыркүйекте Непал Корольдік Үкіметі, тәж мұрагерінің өкілі ретінде, Бабу Чири еске алу мұражайын ашып, Чиридің ескерткішін орнатты. Мұражай мен ескерткішті Эверестке шыққандар қауымдастығы (ESA) үкіметтен, жергілікті кәсіпорындардан, қоғамдық ұйымдардан және жеке тұлғалардан алынған қаржылық көмекпен салдырды. Мұражай мен ескерткіш Катмандудағы Тил Гангада орналасқан.