Кіріспе

Торонто қаласының жергілікті өкіметі – Торонто қаласы ретінде тіркелген Торонтоның қалалық өкіметі, Канаданың Онтарио провинциясындағы Торонто қаласын басқаруға жауапты жергілікті билік. Оның құрылымы мен өкілеттіктері Торонто қаласының заңында белгіленген. Торонто қаласының өкілеттіктерін оның заң шығару органы – Торонто қалалық кеңесі жүзеге асырады, ол 25 мүшеден және қала әкімінен тұрады. Кеңес қалалық заңнаманы (ережелерді) қабылдайды, шығындарды бекітеді және қала мен оның мекемелері ұсынатын қызметтерге тікелей бақылау жасайды. Торонто қаласының әкімі бас атқарушы лауазымдағы тұлға және кеңестің төрағасы болып табылады. Қалалық өкіметтің күнделікті жұмысын қалалық басқарушы басқарады, ол мемлекеттік қызметкер және Торонто мемлекеттік қызметінің басшысы – қала әкімі мен кеңестің басшылығымен. Өкіметтің тікелей жұмысында 38 000-нан астам мемлекеттік қызметкер жұмыс істейді.

Қаржы

Торонто қаласы Солтүстік Америкадағы бесінші ірі муниципалитет болып табылады. Оның екі бюджеті бар: операциялық бюджет, ол бағдарламаларды, қызметтерді және басқаруды жүзеге асыруға кеткен шығындарды қамтиды; және капиталдық бюджет, ол инфрақұрылымды салу және күтіп ұстауға кеткен шығындарды қамтиды. Қаланың 2019–2028 жылдарға арналған капиталдық бюджеті мен жоспары Торонто қаласының заңына сәйкес, Торонто үкіметі жылдық операциялық бюджеті бойынша тапшылыққа жол бере алмайды. Қаланың кірісінің 33% мүлік салығынан, 6% жер салымынан, Канада федералды үкіметі мен Онтарио провинциялық үкіметінен түсетін субсидиялардан және қалған бөлігі басқа кірістер мен пайдаланушы төлемдерінен құралады. Қаланың Standard & Poor's агенттігінен AA кредиттік рейтингі және Moody's агенттігінен Aa1 кредиттік рейтингі бар. 2016 жылдың соңында Торонтоның қарызы 3,9 миллиард долларды құрады. Капиталдық шығындардың 39% қарыз есебінен қаржыландырылады. Бұл лауазымға тікелей сайланған алғашқы мэр Адам Уилсон 1859 жылы сайланды. 1955 жылға дейін мэр мен кеңестің өкілеттік мерзімі бір жылды құрады; содан кейін ол екі және үш жыл аралығында өзгеріп, 2006 жылдан бастап төрт жылдық мерзімге бекітілді. (Торонтоның муниципалдық сайлауларының тізімін қараңыз.) Қалалық әкімдік өз қызметін қаржыландыру үшін мүлік салығын жинайды. 1850 жылы Торонтода табыс салығын салу да басталды. Торонто 1936 жылға дейін жеке табыс салығын, ал 1944 жылға дейін корпоративтік табыс салығын қабылдады. 1914 жылға дейін Торонто көршілес муниципалитеттерді, мысалы Паркдейл және Ситон Виллидж сияқты елді мекендерді қосып өсті. 1914 жылдан кейін Торонто шекаралас муниципалитеттерді аннексиялауды тоқтатты, бірақ кейбір муниципалитеттер өсуге байланысты оны сұрады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Торонтоны қала маңындағы ауылдар мен қалалар қоршап алды. 1954 жылы Торонтоның метрополитені (көбінесе «Метро» деп аталады) құрылғаннан кейін құқықтық құрылым өзгерді. Бұл жаңа аймақтық үкімет, Торонтоны және Шығыс Йорк, Этобикок, Форест Хилл, Лисайд, Лонг Бранч, Мимико, Нью-Торонто, Солтүстік Йорк, Скарборо, Суонси, Уэстон және Йорк сияқты кішігірім қауымдастықтарды қамтыды. Онтарио үкіметі оны қала маңындағы өсімді қолдау үшін құрды. Бұл жаңа муниципалитет капиталдық жобалар үшін өздігінен ақша жинай алды және Торонтоны қоса алғанда, барлық муниципалитеттерден салық алды, бұл Торонтоның салық базасы енді қала маңындағы өсімді қолдау үшін қолжетімді болды дегенді білдірді. Жаңа аймақтық үкімет автомобиль жолдары, су жүйелері және қоғамдық көлікті салды, ал он үш қалашық, ауыл, қала және қала өз тұрғындарына кейбір жергілікті қызметтерді ұсынуды жалғастырды. Жаңа инфрақұрылымды жыл сайынғы күтіп ұстауды басқару үшін жаңа аймақтық үкімет жергілікті муниципалитеттер жинайтын өзінің мүлік салығын енгізді. 1967 жылдың 1 қаңтарында бірнеше шағын муниципалитеттер үлкендерімен біріктіріліп, олардың саны алтыға дейін азайтылды. Форест Хилл және Суонси Торонтоның бөлігіне айналды; Лонг Бранч, Мимико және Нью-Торонто Этобикокке қосылды; Уэстон Йоркпен бірікті, ал Лисайд Шығыс Йоркпен бірікті. Бұл жағдай 1998 жылға дейін сақталды. Метро муниципалитеттерінің референдумы кеңінен қарсылық көрсеткенмен, Онтарио үкіметі Метро Торонто федерациясын таратып жіберген 1996 жылғы Торонто қаласының заңын қабылдады. 1997 жылы Метро муниципалитеттері провинциялық сенімділікке берілді. 1998 жылдың 1 қаңтарында Метро және оның құрамына кіретін муниципалитеттер таратылды, олардың орнына бұрынғы Торонто қаласының мұрагері болған Торонтоның бір деңгейлі «мегаполисі» құрылды. Солтүстік Йорктың бірігуге дейін ұзақ жылдар бойы мэр болған Мел Ластман жаңа мегаполистің бірінші мэрі (62-ші жалпы) болды. Жаңа қалалық заңдар жазылып, қабылданатын уақытқа дейін жеке муниципалитеттердің ескі заңдары сақталды. Содан бері жаңа қалалық заңдар қабылданды, бірақ көптеген жеке айырмашылықтар сақталды және олар тек заңдар қолданылатын аудандарға ғана қатысты, мысалы, қысқы тротуарларды тазарту және қоқыс жинау. Жаңа корпорация әртүрлі мақсаттар үшін әртүрлі муниципалитеттердің қолданыстағы қалалық әкімдіктерін сақтады. Йорк қаласының азаматтық орталығы сот кеңсесіне айналды. 1965 жылғы Торонто қаласының ғимараты жаңа мегаполистің қалалық әкімдігіне айналды, ал Метроның «қалалық әкімдігі» муниципалдық кеңсе ретінде пайдаланылды. Этобикок-Йорк, Солтүстік Йорк және Скарбороу қалалық кеңестері өздерінің бұрынғы муниципалдық ғимараттарында жиналады. 2018 жылы, сол жылғы провинциялық сайлаудан аз уақыт бұрын, Онтарио үкіметі Дуг Фордтың бастамасымен «Жергілікті үкіметті жақсарту туралы» заңды қабылдады, ол Торонто қалалық кеңесінің саны мен өкілдігін қайта анықтады. Кеңесшілердің саны 25-ке дейін азайтылды және кеңес округтері провинциялық сайлау округтерімен сәйкестендірілді. Бұл заң сайлау науқаны кезінде қабылданып, әлеуетті үміткерлерден көптеген сот процестеріне және заңның конституциялықтығын Онтарио соттарына жолдауға себеп болды. Оның конституциялықтығы расталды және кеңесшілердің азайтылған саны сайланды. 2022 жылы Форд үкіметі «Күшті мэрлер, үй салу туралы» заңды қабылдады, ол Торонто мэрінің өкілеттіктерін қайта анықтады. Заңға сәйкес, мэр қалалық кеңестің 66 проценттен аз дауыспен қабылданған шешімін жоққа шығара алады. Торонтодағы тұрғын үй қорын арттыруға арналған заң ретінде ұсынылған бұл заң демократияға қарсы деп сынға ұшырады. Сол кездегі мэр Джон Тори заңды қолдады және консенсус бойынша әрекет етуді жалғастыруға уәде берді.