Кіріспе

Шабиба Исламия (الشبيبة الإسلامية) – 1969 жылы Абделькрим Моти мен Камал Ибрагим құрған, зорлық-зомбылыққа және құпияға толы марокколық экстремистік исламист тобы. Топтың мақсаты – Мароккода ислам мемлекетін орнату еді. Үкімет тарапынан күшті шаралар қабылданғандықтан, 1985 жылға дейін қызмет етті.

Негізін қалау

Шабиба Исламия 1969 жылы Абделькрим Мотил мен Камал Ибрагим құрған. Бұл сунни консервативті қозғалыс көптеген мұғалімдер мен студенттерді өз талпынысына тартты. Олар өздерінің әскери тармағын да құрды. 1972–1975 жылдары Шабиба Исламия Марокко университеттерінде айтарлықтай өсімге қол жеткізді, Марокко студенттерінің ұлттық одағы қысымға ұшырап таратылғаннан кейін туған күшті толықтырды. Бұл топ солшыл саясатқа қарсылығымен белгілі болды, олардың басты нысандары – марокколық солшылдар мен секуляристер, оның ішінде Омар Бенделун мен Абдеррахим Меньяуиге жасалған шабуылдар ең танымал болды. Топтың сенімдері египеттік қоғам туралы Қотбтың көзқарастарын шағылыстырды, олар Марокконы исламнан бұрынғы надандық дәуірінде деп есептеді. Шабиба сонымен қатар Прогрессивті социализм партиясының мүшесі Абдеррахим Меньяуиге жасалған шабуылға да кінәлі деп айыпталды. Осы шабуылға қатысты тергеу Шабиба Исламияның қарулы бөлімшесінің ашылуына әкелді, оны құқық студенті Абделазиз Наамани басқарды. Мотил мен Шабиба Исламияның кісі өлтіруге қатысы анықталғаннан кейін, билік олардың мүшелерін тұтқындау науқанын күшейтуге шақырды. Тергеу нәтижесінде 1975 жылдың 23 желтоқсанында Камал Ибрахим тұтқындалды. Мотилге қамауда өлім жазасы берілген соң, ол Сауд Арабиясына, содан кейін Ливияға және Еуропаға қашып кетті. Кейін Бельгияға қоныс аударған ол Марокко үкіметіне қарсы ұйымдастыруын жалғастырып, «Ал-Мужахид» («Киелі жауынгер») атты шағын журналды шығарды, ол еуропалық мұсылман иммигранттары арасында шағын оқырмандар тобын қамтыды. Осы қастандықтар мен одан кейінгі тұтқындаулар ұйымдағы өзгеріске алып келді, оның қарқыны төмендеді, содан кейін көптеген жақтастарынан айырылып, ақырында таратылды.

Үкімет тарапынан жүргізілген қысым және кейінгі саяси қозғалыстар

Шабиба Исламияға қарсы үкіметтік репрессия 1975 жылы Бенжалун мен Меньяуиді өлтіруге қатысы бар деген айыппен Шабиба мүшелерін тергеу және одан кейін тұтқындаудан кейін басталды. Дегенмен, топ өз басшыларының тұтқындалуына және жер аударылуына қарамастан, бірнеше жыл бойы өзін сақтап тұра алды. 1985 жылы Алжир шекарасына жақын жерде қару-жарақ қоймасы табылды, нәтижесінде екі дүркін мүшелер тұтқындалып, сотталып, айыпталды, олардың көпшілігі Шабиба Исламия мүшелері екенін мойындады. Осыдан кейін Марокко билігі топқа қарсы кең ауқымды шаралар қолданды, бұл оның тарауына әкелді. Үкіметтің репрессиясынан кейін, қозғалыстың көптеген мүшелері Ислам революциясынан шабыт алып Иранға, немесе Совет әскерлерімен күресу үшін Ауғанстанға қашып кетті. 1981 жылға қарай, қозғалыс өз мүшелерінің және құрылымының көп бөлігін жоғалтты, себебі оның көптеген мүшелері топтың стратегиясы мен тиімділігіне күмән келтірді. Шабибаның бұрынғы мүшелері тарапынан бірнеше жаңа саяси топтар құрылды, соның ішінде 1992 жылы Аль-Ислах ват Тадждид (“Реформа және жаңару”), кейіннен Ат Тавхид вал Ислах (“Бірлік және реформа”) деп аталды. Бұл топ бұрынғы ұйымдарының зорлық-зомбылықты қолдануын қабылдамады және Марокконың қолданыстағы саяси жүйесінде өздерінің саяси мақсаттарын ілгерілетуге ұмтылды. Саяси партия патша Хасан II-ден заңдық мойындау алмағаннан кейін, 1997 жылы ол ұзақ жылдар бойы бар Демократиялық конституциялық қозғалыспен бірікті. Бұл бірігу оларға кейінгі сайлауларға қатысуға мүмкіндік берді. Бұл партияны Абделькрим Аль Хатиб құрды, кейіннен ол Әділет және даму партиясы деп аталды. Қазір ол Марокконың басты исламистік партиясы болып табылады.