Кіріспе

Азилал (, أزيلال) – Марокконың орталық бөлігіндегі, Атлас тауларында орналасқан провинциялық орталық қала. Бұл сонымен қатар М'Гун табиғат қорғау аймағының бас қаласы болып табылады.

Тарих

Азилал бастапқыда әртүрлі амазиг тайпаларының жиналып, сауда жасау орны болған. Мароккодағы француз протектораты кезінде қала отаршылдық күштер тарапынан басылып алынып, тауларға қарай кеңейту үшін бекініс ретінде пайдаланылды. Колониялық кварталға бүгінгі күнге дейін жергілікті амазиг отбасылары қоныстанған. Бұл квартал Азилал қаласының муниципалдық шекарасындағы төбеде орналасқан және отаршылдық дәуірінде салынған қабырғамен қаладан бөлінген. Алайда, оның төңірегіндегі аймақтар колониялық өмірге қарсы күресімен әйгілі – Айт Нтифа тайпалары, сондай-ақ аут әтаб, фабиа, бзоу, танант, дмнат және тағы да басқалары.

География

Қоршаған таулардың бай геологиялық құрамын ескере отырып, Азилал М'Гун табиғат қорғау аймағының орталығы және М'Гун геопаркі мұражайының орналасқан жері. Азилал туристер үшін әлемдік мұра саналатын түрлі орындарға саяхаттаудың бастапқы нүктесіне айналды. Қорғау аймағындағы ең танымал орындардың бірі – Озуд сарқырамасы, қаладан автомобильмен 27 шақырым қашықтықта орналасқан. Азилалдың оңтүстігінде ұзын толқынды хабар таратуға арналған 304,8 метрлік мұнара бар.

Демография

Азилал қаласында амазиг және араб тегінен шыққан марокколықтар тұрады. Көптеген амазиг отбасылары айналасындағы ауылдардан келсе, көптеген араб отбасылары Марокконың ірі қалаларынан көшіп келген. Сондықтан Азилал тұрғындары көбінесе марокколық араб тілі мен тамаз тілінде сөйлейді.

Бейсенбілік дүкен

Әр бейсенбі сайын Азилал және оның маңындағы ауылдардың тұрғындары қаланың оңтүстік-батыс шетінде ашық аспан астындағы базарда тауар сатып алуға және сатуға жиналады. Базар сатылатын тауарлар бойынша бөлімдерге бөлінген. Базар қақпасының сыртында, басқа қалалардан келушілер үшін көлік құралын жеңілдету үшін екінші ортақ такси аяқшасы да құрылған. Азилал орталығына барудың орнына, жолаушылар тікелей базарға бара алады.

Динозавр мүсіні

Азилал қаласында М'Гун табиғат қорғау аймағының құрылғандығын еске алу үшін динозавр мүсіні орнатылды. Бұл мүсін марокколық және шетелдік туристердің арасында танымал орынға айналып, олар осы мүсінмен суретке түсу үшін тоқтайды. Түнде мүсін түрлі түсті жарықтармен жарықтандырылады және оның төңірегінде су тасқындары бар.

Мәдениет

Азилал тұрғындары мұсылмандық және ұлттық мерекелермен қатар, бербер күнтізбесі бойынша Амазиг жаңа жылын да тойлайды. Мерекелік шаралар көбінесе жергілікті мәдени орталықта немесе жастар орталығында өткізіліп, Амазиг тарихынан алынған эпизодтарды қайта жаңғырту және амазиг эстрадалық және халық музыкасын орындау ұйымдастырылады. Амазиг жаңа жылына Азилалдағы көптеген отбасылар жеті түрлі көкөніс қосылған кускус дайындайды. Азилалдағы көптеген тойларда және мәдени шараларда дәстүрлі ән мен би – ахайдус орындалады. Бұл сұрақ-жауап әні амазиг эстрадалық әртістерімен де жазылған және кейде тікелей орындаудың орнына цифрлық форматта ойнатылады. Қасиеттілерге табыну және тайпалық бетке татуировка салу сияқты басқа да мәдени дәстүрлер төмендеуде. Бұл амалдар қазір көптеген марокколықтардың, соның ішінде Азилал тұрғындарының пікірінше, дінге қарсы келеді. Дәстүрлер жойылып бара жатқанмен, егде жастағы амазиг әйелдерінде әлі де беттегі татуировкаларды көруге болады, ал Азилал мен оның төңірегінде қасиеттілердің құлпытастары сақталған.