Кіріспе

14 ғасырдағы суфизм тұлғасы

Шах Паран – 14 ғасырда Силхет аймағындағы суфизмнің қадірлі әулиесі. 1303 жылы ол аналық әкесі Шах Жалал басқарған Силхетті бағындырудың соңғы шайқасына қатысты.

Өмірбаян

Шах Параның туған аты белгісіз, бірақ оның аты Фархан болған деген болжам бар, кейін ол «жан» деген мағына беретін Поранға бұзылған. Поран бенгал тілінде лақап ретінде қолданылады. Басқалары Шах Параның «пирлер патшасы» деген мағынаны білдіретін Шах Пиран сөзінің өзгеруі екенін айтады. Ол 13 ғасырда Хадрамаут, Йеменде дүниеге келген. Оның әкесі Мұхаммед болған, ол Паран 11 жасқа келгенде қайтыс болды. Паран әкесінің әкесі, Сайед Ахмад Кабир Сухравардиден және кейін Нешапурлық дервиш Әминнен білім алды. Ол анасының інісі Шах Джалалмен бірге Ислам дінін тарату үшін Үндістанға жорық жасады. 1303 жылы Паран Шах Джалалдың басшылығымен Силхетті бағындырудың соңғы шайқасына қатысты. Біраз уақыттан кейін, Паран Делидегі Низамуддин Аулиядан сыйлық ретінде алған Жалали көгершіндердің бірін жеген деген әңгіме тарады. Осының салдарынан Паран Силхет қаласынан қуылды. Ол қазіргі Дақшингархтың Хадим Нагар ауданындағы төбеде ханқа салды, ол Шах Параның төбесі деп белгілі болды.

Өлім және мұра

Паран үйленбеген күйде және бала-шағасы болмай көз жұмды. Ол ханқасының жанына жерленді. Оның қасына мешіт, идға, лангархана, әйелдер намаз оқитын орын және көл салынған дарға кешені салынды. Ғасырлар бойы көптеген ізбасарлары оның қабірін зиярат етіп, осы дәстүрді бүгінге дейін жалғастыруда. Рабиғұл-ауал айының 4, 5 және 6-шы күндері Шах Параның урсы тойланады. Сурма өзеніндегі көпір, жолаушылар кемесі және Шахжалал ғылым және технология университетінің студенттер үйі Шах Параның құрметіне аталды.