Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суфи мұсылман аскеті және дүниеден бас тартушы.
Sufi Muslim ascetic and renunciate
Факир, фақир немесе фақир (/f//ə/'/k//ɪər/; فقیر (faqr сөзінің атауы), faqr (فقر, 'кедейлік')) – бұл ислам термині, дәстүрлі түрде дүниелік мүліктерінен бас тартып, өмірін Құдайға құлшылық етуге арнаған суфи мұсылман аскеттеріне қолданылады. Олар міндетті түрде барлық қарым-қатынастан бас тартпайды немесе кедейлікке ант бермейді, бірақ осы дүниелік өмірдің сән-салтанатын еңбектейді. Бұл терминге байланысты кедейлік олардың рухани қажеттілігін білдіреді, физикалық емес. Олар зикрге (Құдайдың есімдерін әртүрлі формулалармен қайталаудан тұратын құлшылық амалы, көбінесе күнделікті намаздан кейін орындалады) құрметпен қарастырылады. Суфизм мұсылман әлемінде Умайяд халифатының (661–750 жж.) басында пайда болды және исламның негізгі сунниттік және шииттік бағыттарында мистикалық дәстүр ретінде өркендеді. Суфи мұсылман аскеттері (факирлер мен дервиштер) 10-19 ғасырлар аралығында исламды таратуда зор ықпал етті және үлкен жетістіктерге қол жеткізді.
Fakir, faqeer, or faqīr (/f//ə/'/k//ɪər/; فقیر (noun of faqr)), derived from faqr (فقر, 'poverty'), is an Islamic term traditionally used for Sufi Muslim ascetics who renounce their worldly possessions and dedicate their lives to the worship of God. They do not necessarily renounce all relationships, or take vows of poverty, but the adornments of the temporal worldly life are kept in perspective. The connotations of poverty associated with the term relate to their spiritual neediness, not necessarily their physical neediness. They are characterized by their reverence for dhikr (a devotional practice which consists of repeating the names of God with various formulas, often performed after the daily prayers). Sufism in the Muslim world emerged during the early Umayyad Caliphate (661–750 CE) and grew as a mystic tradition in the mainstream Sunni and Shia denominations of Islam, Sufi Muslim ascetics (fakirs and dervishes) were highly influential and greatly successful in spreading Islam between the 10th and 19th centuries,
Факир термині соңғы кезде дүниелік мүліктен бас тартқан аскеттерді белгілеу үшін қолданылады, тіпті мұсылман емес адамдарға да қатысты қолданылуы мүмкін. Факирлер Таяу Шығыс және Оңтүстік Азияда кең таралған; олардың өзіне жететініне сеніледі және олардың Құдайға рухани қажеттілігі ғана бар деп есептеледі. Бұл термин индуист аскеттеріне де (мысалы, садхулар, гурулар, свамилер және йогилер) жиі қолданылады. Бұл қолданыс негізінен Моғол дәуірінде Үндістан субконтинентінде қалыптасты. Сонымен қатар, Солтүстік Үндістанда суфи зияраттарында қоныстанған факирлер қауымдастығынан тараған ерекше фақирлер руы бар.
The term fakir has taken on a more recent and colloquial usage for an ascetic who renounces worldly possessions, and has even been applied to non Muslims. Fakirs are prevalent in the Middle East and South Asia; they are thought to be self sufficient and possess only the spiritual need for God. The term is also frequently applied to Hindu ascetics (e. g., sadhus, gurus, swamis, and yogis). These usages developed primarily in the Mughal era in the Indian subcontinent. There is also a distinct clan of faqeers found in North India, descended from communities of fakirs who took up residence at Sufi shrines.
Тарих
Хусейн ибн Әли, Әли ибн Әби Талибтің ұлы және Мұхаммедтің немересі, тасаввуф тақырыбында «Мират әл-Арфин» атты кітап жазған деп есептеледі, ол суфизм туралы алғашқы кітап деп саналады. Алайда, Омейядтар билігі тұсында бұл кітапты жариялауға, сондай-ақ тасаввуф, суфизм немесе факр туралы ашық сөйлесуге рұқсат берілмеген. Хусейн ибн Әлиден кейін ұзақ уақыт бойы факр, тасаввуф және суфизм туралы ақпарат пен үйретімдер ауыз әдебиеті арқылы, адамнан адамға беріліп келді. Ағылшын тілінде «факир» немесе «факир» сөздері бастапқыда тіршілік көзі үшін сұранып жүретін дервиштерді білдірген. Оның мистикалық мағынасында, «факир» сөзі адамның Құдайға деген рухани мұқтаждығын көрсетеді, оны Ислам дінінде толыққанды дерлік деп есептейді. Мұсылмандық тегі болғанымен, бұл термин Үндістан субконтинентінде индуист аскеттері мен мистиктеріне де қолданылады, олармен қатар госвамин, садху, бхикку сияқты үнді терминдері де қолданылады. Факирлер көбінесе табиғаттан тыс немесе керемет күшке ие қасиетті адамдар деп есептеледі. Мұсылмандар арасында факирлердің негізгі суфи ордендері (тарика) – Шадилия, Чиштия, Кадирия, Нақшбандия және Сухравардия. Кембридж ағылшын сөздігі «факир» терминін «Ислам дінінің мүшесі немесе қасиетті адам» деп анықтайды.
Ḥusayn ibn ʿAlī, who was the son of ʿAlī ibn Abī Ṭālib and grandson of Muhammad, is believed to have written a book, Mirat ul Arfeen, on the topic of tasawwuf, which is said to be the first book on Sufism. However, under Umayyad rule, this book was not allowed to be published and openly discussing tasawwuf, Sufism, or faqr was not allowed. For a long time after Ḥusayn ibn ʿAlī, information and teachings about faqr, tasawwuf, and Sufism was transferred from person to person. In English, faqir or fakir originally meant a mendicant dervish. In its mystical usage, the word fakir refers to man's spiritual need for God, who alone is regarded as self sufficient in the Islamic religion. Although of Muslim origin, the term has come to be applied in the Indian subcontinent to Hindu ascetics and mystics as well, alongside Indian terms such as gosvamin, sadhu, bhikku, and other designations. Fakirs are generally regarded as holy men who possess supernatural or miraculous powers. Among Muslims, the leading Sufi orders (tariqa) of fakirs are the Shadhiliyyah, Chishtiyah, Qadiriyah, Naqshbandiyah, and Suhrawardiyah. The Cambridge English Dictionary defines the term fakir as "a member of an Islamic religious group, or a holy man".
Атрибуттары
Факирдің қасиеттерін көптеген мұсылман ғалымдары анықтаған. Ертедегі мұсылман ғалымы Абдул Қадыр Ғилани суфизмді, тасаввуфты және фақрды нақты түсіндірді. Факирдің қасиеттерін түсіндіре келе, ол былай дейді: "Факир – ештеңе істей алмайтын және өзінің болмысында сөссіз адам емес. Бірақ факирдің барлық билігі (Алладан сыйланған) және оның бұйрықтары өзгертілмейді". Ибн Араби суфизмді, оның ішінде фақрды, толыққанды түсіндірді. Ол осы тақырыпта 500-ден астам кітап жазды. Ол Вахдат әл-Вужуд идеясын алғаш рет ашық түрде ұсынған алғашқы мұсылман ғалымы болды. Оның жазбалары уақыт сынағынан өткен, сенімді дереккөз саналады. Тағы бір құрметті мұсылман әулиесі, Сұлтан Баху факирді "Алладан (Құдайдан) толық билік алған" адам деп сипаттайды. Осы кітапта Сұлтан Баху былай дейді: "Факир Алланың бірлігінде еріп, мәңгілікке жетеді. Ол, Алладан басқаның бәрін жойғанда, оның жаны құдайлыққа жетеді". Ол тағы бір кітабында: "Факирдің үш сатысы (кезеңі) бар. Бірінші сатысы – мәңгілік (бастамы жоқ) әлемнен осы жалғыз дүниеге, екінші сатысы – осы шектеулі әлемнен ақырет әлеміне, ал соңғы сатысы – ақыреттен Алланың танылуына".
The attributes of a fakir have been defined by many Muslim scholars. The early Muslim scholar, Abdul Qadir Gilani, defined Sufism, tasawwuf and faqr in a conclusive manner. Explaining the attributes of a fakir, he says, "faqir is not who can not do anything and is nothing in his self being. But faqir has all the commanding powers (gifted from Allah) and his orders can not be revoked." Ibn Arabi explained Sufism, including faqr, in more details. He wrote more than 500 books on the topic. He was the first Muslim scholar to openly introduce (first time openly) the idea of Wahdat al wujud. His writings are considered a solid source, that defied time. Another dignified Muslim saint, Sultan Bahoo, describes a fakir as one "who has been entrusted with full authority from Allah (God)". In the same book, Sultan Bahoo says, "Faqir attains eternity by dissolving himself in oneness of Allah. He, when, eliminates himself from other than Allah, his soul reaches to divinity." He says in another book, "faqir has three steps (stages). First step he takes from eternity (without beginning) to this mortal world, second step from this finite world to hereafter and last step he takes from hereafter to manifestation of Allah."
Гурджиев
Гурджиевтің Төртінші жол ілімінде «факир» сөзі, йоги (Гурджиевтің ой дамуы жолы үшін қолданған термині) және монах (ол сезімдік даму жолы үшін қолданған термині) сөздерінен өзгеше, нақты физикалық даму жолын көрсету үшін пайдаланылады.
In the Fourth Way teaching of G. I. Gurdjieff, the word fakir is used to denote the specifically physical path of development, as opposed to the words yogi (which Gurdjieff used for a path of mental development) and monk (which he used for the path of emotional development).