Кіріспе

Неміс опера әншісі Йоханна Эмилия Агнес Гадски (15 маусым 1870/1872 – 22 ақпан 1932) – неміс драмалық сопраносы. Оның берік, қуатты, әуенді дауысы, жоғары музыкалық шеберлігі және тамаша техникасы болды. Осы қасиеттерінің арқасында ол Нью-Йорк пен Лондонда өте сәтті мансапқа ие болды, неміс және итальян репертуарынан ауыр драмалық рөлдерді орындады.

Өмірбаян

Гадски дүниеге 1872 жылдың 15 маусымында Анклам, Пруссияда келгені көптеген дереккөздерде айтылады, бірақ Анкламдағы Германияның Сент-Мария евангелистік шіркеуінде сақталған туылғандығы туралы жазбаларда Йоханна Вильгельмина Агнес Эмили Гадски 1870 жылдың 15 маусымында дүниеге келгені көрсетілген. Штетинде музыкалық білім алғаннан кейін, ол 1889 жылы Берлинде Чайковскийдің "Ундина" операсының атау рөлінде опералық дебютін жасады. Гадскинің әншілік білімін негізінен Мем. Шредер Шалупка жетілдірді. Он жасында ол Штеттинде концертте сәтті өнер көрсетті. Оның опералық дебюті 1889 жылы Берлинде Вебердің "Der Freischütz" операсында болды. Содан кейін ол Бремен және Майенц опера үйлерінде өнер көрсетті. 1894 жылы доктор Уолтер Дамрош Нью-Йоркте өзінің опералық труппасын ұйымдастырып, Мэм. Гадскині жетекші рөлдерге шақырды. 1898 жылы ол Нью-Йорктегі Метрополитен операсының жоғары драмалық сопраносы болды, ал келесі жылы Ковент-Гарденде өнер көрсетті. Ол Вагнердің рөлдерін, әсіресе Брюнхильда мен Изольданы үнемі дамытып, жетілдірді. Оның репертуарында барлығы қырық рөл болды, және оның фестивальдардағы өнер көрсетуіне деген сұраныс күшейе берді. Гадски 1917 жылға дейін Нью-Йорктегі Метрополитен опера театрында ән шырқады, бірақ күйеуінің күдікті әрекеттерінен туған жағдай – ірі неміс қару-жарақ өндірушілерінің американдық агенті капитан Ханс Таушер – оны отставкаға кетуге мәжбүр етті. Ханс Таушер операға барып, Гадскимен танысып, олар 1892 жылдың 20 қарашасында Берлинде үйленді. Олардың қызы Шарлотта Таушер Буш дүниеге келді, ол 1893 жылдың 31 тамызында Берлинде туды, 1923 жылдың 12 маусымында Адольф Буштың шөбере інісі Эрнест Бушка үйленді (содан кейін 1967 жылдың 30 наурызында онда қайтыс болды). Германиядағы оның кейінгі мансабының жарқын тұстары Вагнердің 1899 жылғы Байройт фестивалінде және 1905/06 жылғы Мюнхен фестиваліндегі өнер көрсетулері болды. Алайда, Гадски өзінің халықаралық беделін ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде қалыптастырды. Ол 1895 жылы Нью-Йоркте Дамрош опера компаниясымен сәтті американдық дебютін жасады және Англияда да танымал болды. 1896 жылы ол Бостонда Уолтер Дамроштың "Қызыл әріп" операсының толық сахналанған премьерасында Гестер Прайнн рөлін ойнады. Ол Лондондағы Корольдік опера театрында, Ковент-Гарденде 1899, 1900, 1901 және 1906 жылдары ән шырқады. Кейбір дереккөздер оның Англияның Вустер фестивалінде өнер көрсеткенін айтады, бірақ бұл қате. Шын мәнінде, ол 1890 жылдардың соңында АҚШ-тың Массачусетс штатында өткен Американың Вустер фестивальдерінде ән шырқады. Гадски өте танымал рецитальші болды және 1899 және 1900 жылдары ол АҚШ-тың ұзақ концерттік турына шықты. Ол сондай-ақ Нью-Йорк Метрополитен Операсының жұлдызды әншілерінің қатарына қосылды, ол жерде 1898 жылдан 1904 жылға дейін және 1907 жылдан 1917 жылға дейін ән шырқады. 1902 жылы Сан-Францискода жас сопрано Мейбел Ригельманмен танысып, Мейбел мен оның қарындасы Руби Ригельманды (оның да шапроны және аккомпаниаторы) 1903 жылы Берлинге қонақ ретінде алып келді, содан кейін екі әйел бауырлас музыкалық білімдерін жалғастыру үшін Штеттинге қоныстанды. 1911 жылы Гадски мен Мейбел Ригельман Нью-Йоркке барды, онда Гадски өзінің жұлдызды шәкірті Мейбел Ригельманды Энгельберт Хампердинктің "Хенсел және Гретель" операсында Гретель рөлінде дебют жасады. Бірінші жолдар мен құралдар клубында (Эль-Пасо әйелдер клубы) өткен клуб үйінде әнші мадам Йоханна Гадски мен оның аккомпаниаторы Фрэнсис Мурдың 1916 жылғы желтоқсандағы қойылымы болды. Осыдан түскен 440 доллар клуб үйіне керек-жарақтар мен жабдықтар сатып алуға жұмсалды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ханс Таушер Франц фон Папен, капитан Карл Бой Эд, Константин Ковани және Франц фон Ринтеленмен бірге Велланд каналына қарсы саботаж жасауда айыпталды. Ол Франц фон Папенмен бірге айыпталды, бірақ федералды алқа оны ақтады. 1917 жылы АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін Метрополитен операсы неміс репертуарынан шығармаларды орындауды тоқтатты. Гадскиге отставкаға кетуді немесе неміс байланыстары үшін Меттен босатуды таңдау мүмкіндігі берілді. Аңыз бойынша, ол Америка Құрама Штаттарынан жау шетелдік ретінде депортацияланды, бірақ бұл шындық емес; ол соғыстың уақытын Нью-Йоркте және Нью-Гэмпшир штатындағы Споффорд көлінде тыныш өмір сүріп, 1922 жылға дейін Германияға қайта келмеді.

Кейінгі жылдар және өлім

Гадски өзінің кәсіби концерттік карьерасын 1921 жылы АҚШ-та қайта бастады; алайда, ол 1928 жылға дейін опера сахнасына оралмады. Ол Вашингтон ұлттық операсы қойған "Die Walküre" операсында өнер көрсетті, бұл қазіргі аталысына қатысы жоқ, жартылай кәсіби компания еді. 1929-1931 жылдары ол өзінің неміс Гранд Опера компаниясының жұлдызы ретінде үш турне жасады, олар Ричард Вагнердің "Нибелунгтер сақинасы" операсының ондаған қойылымдарын ұйымдастырды. Дегенмен, осы кезде оның дауысы жасының ұлғаюы және ерте жылдардағы тым көп жұмыс істеуі салдарынан нашарлаған болатын. Гадски Германияға сапармен барғанда, 1932 жылдың 22 ақпанында Берлинде автокөлік апатында қаза тапты.

Мұра

Өзінің шарықталу кезінде Гадски Атлантиканың екі жағында да Вагнер операларының әншісі ретінде танымал болды, бірақ Вердидің "Аида" сияқты ауыр итальяндық опералық рөлдерді орындаумен де бірдей керемет болды. Ол өзінің ең жақсы кезінде әдемі дауысқа ие болды, оның жоғары ноталары керемет естілді және осындай үлкен вокалдық диапазон үшін ерекше епті техникасы болды. Гадски 1903 жылдан 1917 жылға дейін Америка Құрама Штаттарында "Виктор Толкинг Машин Компани" үшін көптеген жазбалар жасады. Оның толық "Виктор" жазбалары "Marston Records" компаниясымен екі көп дискілі CD жинағында қайта басылды. Бұл жинақтарға сондай-ақ 20 ғасырдың басында Метрополитен опера үйі сахнасынан тікелей жазылған оның дауысының "Мэйплсон цилиндрлері" де кіреді.