Кіріспе

Сарфароши ки таманна – үнді тәуелсіздік қозғалысының жас еркіндік күрескерлеріне арналған урду тіліндегі патриоттық өлең. Бұл өлеңді Рам Прасад Бисмил танымал етті. Рам Прасад Бисмилді дарға асса, оның аузынан осы ғазалдың бастапқы шумақтары шықты.

Жазу және жариялау

Бисмил бұл өлеңді 1921 жылы Жалианвала Бағ қырғыны мен британ отаршылдарының басқа да қатыгездіктерінен кейін жазды. Ғазалда 11 шумақ бар. Құда Бәкш кітапханасы оның өзі қолмен жазған осы өлеңі мен оның ұстазы Шад Азимабади жасаған түзетулер жазылған күнделігінің түпнұсқасын және бетін сақтап қалды.

Тәуелсіздік қозғалысының соғыс дауысы

Бұл өлеңді Үндістанның азаттық күрескері Рам Прасад Бисмил Үндістандағы британдық Радж кезеңінде соғыс шақыру ретінде мәңгі есте қалдырды. Ол соғыстар аралық кезеңдегі Ашфақулла Хан, Бхагат Сингх және Чандрашехар Азад сияқты жас азаттық күрескерлермен де байланысты болды.

Соңғы кезде қолданылуы

Бұл өлеңнің бірінші тармағын 1992 жылы доктор Манмохан Сингх Лок Сабхадағы бюджеттік сөйлесінде оқыды. Соңғы кезде бұл өлең Үндістандағы азаматтықтан айыруға қарсы наразылықтар, Пәкістан студенттерінің ынтымақ маршы сияқты түрлі халықтық қозғалыстарда қолданылып келеді.

Танымал мәдениет

Бұл өлең Манож Кумардың Бхагат Сингхтің өміріне арналған "Шахид" (1965) фильмінде қолданылған. Кейіннен (өзгертілген жолдарымен) ол екі фильмде ән сөзі ретінде пайдаланылды: 1999 жылғы "Сарфарош" (Zindagi Maut Na Ban Jaye) фильмінің тақырып әнінде және 2002 жылғы "Бхагат Сингх туралы аңыз" фильмінде. Өлең сондай-ақ 2000 жылғы "Дадкан" және 2006 жылғы "Ранг де Басанти" фильмдерінде де қолданылды. 2009 жылғы "Гулаал" фильмінде Анураг Кашьяп өлеңнің қысқартылған нұсқасын пайдаланды. Соңғы кезде бұл өлең Ажай Девгннің 2021 жылғы "Будж: Үндістанның мақтанышы" фильмінде де қолданылды.