Кіріспе
Palazzo Schifanoia – Феррара қаласындағы Эмилия-Романья (Италия) аймағында Эсте әулеті үшін салынған Ренессанс сарайы. "Schifanoia" атауының "schifare la noia" деген сөзден шыққандығы айтылады, бұл сөз тікелей "жалықтырудан құтылу" деген мағынаны білдіреді және сарайдың, сондай-ақ Эсте әулетінің демалыс алған жақын маңдағы виллалардың бастапқы мақсатын нақты көрсетеді. Оның әсемдеуінің ең бағалысы – Франческо дель Косса мен Косме Тураның 1469-70 жылдар шамасында салған, немесе олардан кейін жасалған темпера бояуымен салынған әсем аллегориялық фрескалары, олар сол дәуірдегі сирек сақталған туындылардың бірі. Бұл сарай Эсте әулетінің ләззат сарайларының тізіміне кіреді, олардың ішінде мыналар бар: Делиция ди Белригуардо, Вогиера қаласында Делиция дель Вержинезе, Портомадьоре қаласында Кастелло ди Месола, Месола қаласында Вилла делла Менса, Сабионцелло Сан Витторе қаласында Делиция ди Бенвиньянте, Аргента қаласы, Италия Белфиоре сарайы, ол бір кезде Палаццо Белфиоредегі студиолоға ие болған, қазір жоқ.
Delizia di Belriguardo a Voghiera
Delizia del Verginese a Portomaggiore
Castello di Mesola a Mesola
Villa della Mensa a Sabbioncello San Vittore
Delizia di Benvignante ad Argenta, Italy
The Palace of Belfiore which once held the Studiolo of the Palazzo Belfiore, no longer exists.
Тарих
Сарайдың бастауы Альберто V д’Эстеге (1385 ж.) арналған қанаттары жоқ, бір қабатты құрылыста болды. Бұл тек кешкі ас пен көңіл көтеру үшін (delizie) арналған шағын баспана, қалалық және бақшалық фасады бар банкеттік үй ретінде салынған. Шифаноя сарайы римдік вилла субурбанасымен теңестірілгендіктен, Ренессанс Римде салынған алғашқы осындай ләззат вилласы – Николай V үшін салынған Бельведерден бұрын пайда болды. 1452 жылы Борсо д’Эсте император Фредерик III-тен Модена және Реджо-Эмилия императорлық феодаларының герцогы атағын алды. Фрескалар циклының тууы 1471 жылы Папа Павел II-нің Борсо д’Эстеді Феррара герцогы етіп тағайындауы болды. Фрескалар циклындағы мерекелердің мәні – герцогтың басшылығымен адамзат пен табиғаттың дұрыс реттелгендігі, Эсте иеліктеріндегі бейбітшілік пен өркендеудің кепілі. Борсо д’Эсте тапсырысымен архитектор Пьетро Бенвенуто дельи Ордини жоғары қабатта герцогтік пәтерді жобалауға шақырылды. Бұл ғимарат елшілер мен делегацияларды қабылдауға арналған салонмен жабдықталды, ол бұрынғы Палаццо делла Рагионеде орналасқан Феррара басқару құрылымының (Екінші дүниежүзілік соғыста қираған) аналогы болды. Сарайды өнердің меценаты Марфиса д’Эсте жиі пайдаланды. Сол жерде, “Айлар залында” (Salone dei Mesi), Козимо Тура айлар циклын таза пұтқа табынушылық ретінде бейнеледі. Бұл жылдың аллегориялық шеруі, онда тиісті олимпиялық құдайлар әр құдайға тән жануарлармен тартқан фантастикалық арбаларда отырып, зодиак шоқжұлдыздарының бейнелерімен бірге билейді. Фрескалар 1469–70 жылдары d’Este үйінің шеберлерімен жасалған, үлкен суреттері Козимо Тураның эскиздеріне негізделген, ал жылдық еңбек пен Феррара ақсүйектерінің қызметі туралы кішкентай суреттер Борсо д’Эсте мейірімді қарауымен, Франческо дель Косса мен Эрколе де Робертидің суреттері бойынша астрологиялық бейнелермен толықтырылған. Аллегориялық бейнелердің күрделі схемасы Борсо д’Эстеге жақын адамдардан, мүмкін сарай астрологы Пеллегрино Присцианиден шыққан болуы мүмкін, ал кейбір егжей-тегжейлер Боккаччоның “Құдайлар генеалогиясынан” алынған. Жақын орналасқан “Құрмет залында” (Sala delle Virtù) мүсінші Доменико ди Париж кескіндемелі төбе астындағы путтилер мен кардиналдық және теологиялық қасиеттердің символдарының фризін салды. Фасад бастапқыда жасалма қоршаулармен безендірілген, беті тегіс жабынмен жабылған және әртүрлі түсті имитациялық мәрмәрдің геометриялық өрнектерімен әшекейленген. Бұл әшекейлер уақыт өте келе жоғалып, Палаццо Шифанояға біршама қатал сыртқы түрін берді, бұл Борсо д’Эсте ниет еткен нәрсе емес. Ақ мәрмәрден жасалған кіреберіс есігі сақталған, бірақ оның түсі өшіп кеткен, ал өнер тарихшылары оның авторы Франческо дель Косса немесе Бьяджо Россетти екеніне келіспейді. Қас есіктің үстінде, пілястралармен шектеліп, Эсте гербы мен герцогтің меценаттығының символы – бір мүйізді ат бейнеленген. 1493 жылы Бьяджо Россеттидің жобасы бойынша терракоталық карниз қосылды, сондай-ақ ол Эрколь I д’Эстеге сарайды кеңейту тапсырылды. “Айлар залынан” келушілер бір кезде 18 ғасырда бұзылған ғимараттар арқылы жазғы лоджиядан бақтарға тікелей өтетін монументалды баспалдақпен түсті. Эстелер 1598 жылы Феррарадан кеткеннен кейін, сарай бірнеше мұрагерлерге өтті, соңында Тассони отбасының иелігіне көшті, олардың фрескаларын ақтады. Кейіннен, герцогтықтың Папалық мемлекеттердің бір бөлігі ретінде басқарылуы кезінде, Габсбург гарнизонымен, ол темекі қоймасы мен фабрикасына айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Палаццо Шифаноя Феррара коммунасының иелігіне өткенде, “Айлар залындағы” айлардың тек жетісі ғана оқылды. Шифаноя сарайы Феррара мұрасының бір бөлігі болып табылады және Феррараның ежелгі өнер музейлерінің (Musei Civici d'Arte Antica di Ferrara) қорларында сақталады. 14 және 15 ғасырлардағы бөлмелерде ежелгі заттардың коллекциялары, нумизматикалық коллекциялар және Пизанелло мен басқа да Кваттроченто суретшілерінің Эсте отбасы мүшелерінің құрметіне жасаған медальдары бар.
In 1452 Borso d'Este received the title of Duke for the imperial fiefs of Modena and Reggio Emilia that he held from Emperor Frederick III. The occasion for the cycle of frescoes was the expected investiture of Borso d'Este as Duke of Ferrara in 1471 by Pope Paul II. The subtext of the festivities embodied in the fresco cycle is the right ordering of mankind and nature under the good government of the Duke, the guarantor of peace and prosperity in the Este dominions. Under the commissions of Borso d'Este, the architect Pietro Benvenuto degli Ordini was called upon to develop a ducal apartment on an upper level, providing the building with a salone suitable for presentations of ambassadors and delegations, a counterpart of the governing structure of Ferrara housed in the former Palazzo della Ragione, destroyed in World War II. The palace was often used by Marfisa d'Este, a great patron of the arts. There, in the Salone dei Mesi ("Hall of the Months"), Cosimo Tura's purely pagan cycle of the months presents the cycle of the year as an allegorical pageant with the appropriate Olympian gods presiding on their fanciful cars drawn by the beasts proper to each deity, with appropriate personifications of the constellations of the zodiac. The frescoes were realized circa 1469–70 by artisans of the d'Este household, the larger figures based on cartoons by Cosmé Tura, and the vignettes of the labors of the year and the activities of the Ferrarese court under the benevolent eye of Borso d'Este, flanked by astrological figures to designs by Francesco del Cossa and Ercole de' Roberti. The learned and elaborate scheme of the allegorical presentations must have come from the immediate circle of Borso d'Este, perhaps from the court astrologer, Pellegrino Prisciani, with some details drawn from Boccaccio's Genealogia deorum. In the Sala delle Virtù ("Hall of Virtues") nearby, the sculptor Domenico di Paris painted the stucco reliefs in a frieze of putti and symbols of the Cardinal and Theological Virtues, under a painted compartmented ceiling. The façade was originally decorated with a cornice of feigned battlements, its surface smoothly stuccoed and decorated with geometric designs of highly colorful imitation marbles, which have been lost, lending a somewhat dour public face to Palazzo Schifanoia that was not what Borso d'Este intended. The rich white marble entrance door survives, though its tinted colors have weathered away and art historians disagree whether it is to be attributed to the painter designer Francesco del Cossa or to Biagio Rossetti. Above the arched door, flanked by pilasters, the Este arms are displayed and the unicorn, a symbol of ducal benevolence and the source of patronage. In 1493 the terracotta cornice was added to designs by Biagio Rossetti, who was also commissioned by Ercole I d'Este to extend the palace. From the Salone dei Mesi the visitor once passed directly into the gardens reached by a monumental stair from the summer loggia, structures that were demolished in the 18th century. After the Este left Ferrara in 1598, the palazzo was inherited through successive heirs, eventually by the Tassoni family, its frescoes whitewashed over. Eventually, during administration of the duchy as part of the Papal States, with a Habsburg garrison, it became a tobacco warehouse and manufactory. When Palazzo Schifanoia came into the possession of the comune of Ferrara in the aftermath of World War I, only seven of the months in the Salone remained legible. Palazzo Schifanoia forms part of the heritage of Ferrara conserved under the umbrella of the Musei Civici d'Arte Antica di Ferrara. The 14th and 15th century rooms contain collections of antiquities, a numismatic collection and medals cast by Pisanello and other Quattrocento artists to commemorate members of the Este family.