Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сикким – 1971 жылы түсірілген үнді деректі фильмі, ол Сикким мемлекеті туралы. Режиссері – Сатьяжит Рэй. Бұл деректі фильм Сиккимнің Шогьялы (патшасы) тарапынан тапсырылып, Сиккимнің егемендігіне Қытай мен Үндістаннан бірдей қауіп төнген кезде түсірілді. Рэйдің деректі фильмі Сиккимнің егемендігі мәселесіне арналған. 1975 жылы Сикким Үндістанмен біріккен кезде Үндістан үкіметі бұл фильмге тыйым салды. Тыйым 2010 жылдың қыркүйегінде толығымен алынды. Бірақ 2010 жылдың қараша айында Калькутта кинофестивалінің директоры фильмді алғаш рет көрсеткен кезде Сикким сотынан фильмге тағы да тыйым салу туралы қаулы келгенін хабарлады.
Sikkim is a 1971 Indian documentary about the nation of Sikkim, directed by Satyajit Ray. The documentary was commissioned by the Chogyal (King) of Sikkim at a time when he felt the sovereignty of Sikkim was under threat from both China and India. Ray's documentary is about the sovereignty of Sikkim. The film was banned by the government of India, when Sikkim merged with India in 1975. The ban was finally lifted in September 2010. In November 2010 the director of the Kolkata film festival stated that upon screening the documentary for the first time, he received an injunction from the court of Sikkim again banning the film.
Өндіріс
Сатьяжит Раджастхан музыканттары, Элларадағы бишілер сияқты, адамдарды өз ортасында көрсетуге бағытталған бірнеше деректі фильмдерді жоспарлаған, бірақ соңында бір ғана фильм түсірді. Рейдің Дарджилингте тұратын туысы, "Канченджунга" (1962) фильмінде де түскен, бұл фильм де Дарджилингте түсірілген. Ол Сикким Чоджалы Палден Тондуп Намгьял және оның американдық әйелі Хоуп Кукпен таныс еді. Осы жұбайлық фильмді тапсырыс етті және оның туысы Рейді осы жобаны қолға алуға көндірді.
Satyajit had planned several documentaries about with people in their setting in focus, like musicians of Rajasthan, dancers in Ellora, but eventually ended up making only one. Ray's cousin who lived in Darjeeling, had appeared in film, Kanchenjungha (1962) also shot in Darjeeling, was acquainted with Chogyal of Sikkim Palden Thondup Namgyal and his American wife Hope Cooke, the couple commissioned the film and his cousin convinced Ray to take on the project.
Шолу
Фильмді ешқандай сыншы көрген жоқ, бірақ Рей оны былай деп сипаттады: "Олар осы сәттерге жетіп келгенде, мен телеграф сымының бір бөлігіне кадр ауыстырамын. Жаңбыр жауып тұр, төмен қарай иіліп келе жатқан екі тамшысы көрінеді. Бұл өте поэтикалық жеті минут. Ал соңы да өте көтеріңкі, өте оптимистік, балалармен, қуанышты, күліп, темекі шегіп, ән салады. Бұл тұтас фильм сол жерді мақтауға арналған гимнге айналады". Бұл деректі фильм 39 жылдан кейін алғаш рет 16-шы Калькутта кинофестивалінде көпшілік назарына ұсынылды. The Statesman газетінің Матуриз Пол деген шолуында: "Пратидванди, Семабадда және Асани Санкет фильмдерінің арасында орналасқан Сикким өте әдемі, Рей дәуіріндегі беделді саяхат журналынан алынған эссе сияқты, сонымен қатар Life сияқты журналдарды безендірген егжей-тегжейлі фотосуреттермен толықталған" делінген.
No critics have seen the film, but Ray described it in the following way: "While they're reaching this point, I cut to a shot of a piece of telegraph wire. It's raining and there are two drops of rain approaching on a downward curve. It's a very poetic seven minutes. And the end is also very lively, very optimistic, with children, happy, laughing, smoking, singing. The whole thing builds up into a paean of praise for the place." The documentary was screened for public viewing for the first time in 39 years at the 16th Kolkata Film Festival. Mathures Paul of The Statesman wrote in his review, "Sandwiched between Pratidwandi, Seemabaddha and Asani Sanket, Sikkim is beautiful, more an essay from a respected travel journal from Ray’s era accompanied by detailed photographs that graced magazines like Life".
Цензура
1975 жылы Сикким Үндістанға қосылған кезде, Үндістан үкіметі фильмге тыйым салды. 2000 жылы фильмнің авторлық құқығы Сиккимнің өнер және мәдениет қорына берілді. Сыртқы істер министрлігі 2010 жылдың қыркүйегінде тыйымды толығымен алып тастады.
The film was banned by the government of India, when Sikkim merged with India in 1975. In 2000, the copyright of the film was transferred to the Art and Culture Trust of Sikkim. The ban was finally lifted by the Ministry of External Affairs (MEA) in September 2010.
Жаңғыру
Шоғайл отбасы үшін жасалған көрсетілімнен басқа, фильм ресми түрде жарық көрген жоқ. Көп жылдар бойы фильм жоғалып кеткені саналды, және фильмнің сақталған жалғыз нұсқасы – фильмнің қалған команда мүшелері жасаған, сахна бойынша жазылған қайта құрастыру екені ойылды. Алайда, 2003 жылдың қаңтарында Ұлыбританиялық кино институтында сапасы жақсы баспасы сақталғаны хабарланды. Калькуттадағы Сатьяжит Рей қоғамы Шоғайл отбасынан табылған баспаны іздегенде, оның жөндеуге келмейтіндей зақымдалғаны анықталды. Соңында, Лондонға жеткен баспа 2007 жылы Академия кино мұрағатында табылып, қалпына келтірілді. 2008 жылы Францияның Нант қаласында өткен «Үш континент» кинофестивалінде «Рей ретроспективасы» аясында қалпына келтірілген нұсқасы көрсетілді. Үкімет шектеуді алып тастағаннан кейін, қалпына келтірілген көшірме 2010 жылдың қыркүйегінде Гангтоктағы Сиккимнің өнер және мәдениет қорына жеткізілді, бұл қор 2000 жылы фильмге қатысты құқықтарды алған болатын. Көптеген дау-дамайлардың арасында, бұл фильм 2010 жылдың қараша айында Калькуттадағы Нандан кинофестивалінде көрсетілді. Адамдар сағаттап күтіп, кинозал еденінде отырып, осы фильмтің бір рет көрсетілуін тамашалады. Бірақ, Сикким соты осы деректі фильмнің көрсетілуін тоқтатуға бұйрық бергеннен кейін, бір көрсетімнен кейін фильм қайта алынып тасталды.
Except a screening for the Chogyal family, the film never got formally released. For many years, the film was considered to be lost and it was thought that the only surviving record of the film is a scene by scene written reconstruction of the film by the remaining film team members. However, in January 2003 it was reported that a good quality print has been kept by the British Film Institute. When the Kolkata based Satyajit Ray Society traced a print with the Chogyal's family it was found to be damaged beyond repair, finally, a print that had made its way to London was traced and restored by the Academy Film Archive in 2007. A restored version was shown in 2008 during a "Ray Retrospective" at the Nantes Three Continents Film Festival in France. After the government overturned the ban, the restored copy reached the Gangtok based Art and Culture Trust of Sikkim in September 2010, which has earlier received the prints and right for the film in 2000. Amidst a lot of controversies, this was finally screened at a film festival at Kolkata in Nandan in Nov 2010. People waited hours and sat on the movie hall floors to watch the single screening of this movie. This was again removed after a single show, as a Sikkim court ordered a stay on the screening of this documentary.