Кіріспе

Балық түрлері

Үнді-Тынық мұхиты желкен балығы (Istiophorus platypterus) – Үнді және Тынық мұхиттарының түпкілікті мекендеушісі, Атлант мұхитында бейімделген, Суэц каналы арқылы Лессепсиялық мигрант ретінде Жерорта теңізіне енген. Жоғарғы жағы қара көк, бүйірі қоңыр көк, асты күміс ақ; жоғарғы жақ сүйегі найза тәрізді созылған; бірінші арқа қанаты желкен тәрізді үлкендеген, көптеген қара конустармен, алдыңғы бөлігі тікбұрышты, ең биік нүктесі ортасында; жамбас қанаттары өте тар, дерлік анальға дейін жетеді; денесі кіріккен қабықшалармен жабылған, соңы дөңгелек; бүйірлік сызығы кеуде қанатының үстінен иіліп, құйрыққа дейін түзу жүреді. Олардың үлкен және өткір мүңкісі бар, оны аң аулау үшін пайдаланады. Олар тунец пен скумбрияны жейді, мұхиттың ең жылдам балықтарының бірі. Көптеген ғалымдар желкен балықтарының тек бір түрін мойындайды – I. platypterus. Теңіз биологтарының пікірінше, желкен балықтарының "желкені" (арқа қанаттарының жиынтығы) осы балық үшін салқындату және жылыту жүйесі ретінде қызмет етеді; себебі желкенде көптеген қан тамырларының торы бар және желкен балықтарының жоғары жылдамдықпен қозғалыстан кейін немесе алдын, беткі суларда немесе жақын жерлерде "желкенді көтеру" әрекетін көрсетеді. IUCN бұл түрді космополиттік желкен балығы деп таниды, ал FishBase екі түрді мойындайды.

Балық шаруашылығы

Тропикалық және субтропикалық Атлант және Үнді-Тынық мұхиттарында кеңінен таралған, қоңыржал суларға дейін жетеді. Кейбір аймақтарда арнайы ауланса да, көбінесе тон балығын ұзын желімен аулау кезінде қосалқы ретінде түседі. Желкенді балық марлинге қарағанда құны төмен, сондықтан көбінесе босатылады. Демалыспен балық аулаушылар оны күшті қарсылық көрсететін балық деп санайды.