Кіріспе

Болгарияның премьер-министрі (1854–1929)

Васил Христов Радославов (27 шілде 1854 – 21 қазан 1929) – екі рет премьер-министр қызметін атқарған көрнекті болгар либерал саясаткері. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың көп бөлігінде ел басшысы болды.

Өмірбаян

Ловеч қаласында туған Радославов Гейдельбергте заң оқыды және содан бастап Германияның қолдаушысы болды. Ол 1884 жылы Петко Каравелов кабинетінде Әділет министрі болып тағайындалғаннан кейін саяси қайраткерге айналды, сондай-ақ архиепископ Климент Турновский басшылығымен де қызмет етті. 1886 жылы Каравеловтың орнын басып, 32 жасында Болгарияның премьер-министрі болған ең жас адам атанды. Ол сонымен қатар Қаржы министрі де болды. Оның қысқа мерзімді билеуі жемқорлықпен дағыды және ақырында Либералдық партияның жарылуына әкелді, нәтижесінде 1887 жылы оңшыл либералдардың тобы ретінде Радославов либералдық партиясы құрылды. Радославов Австрия-Мажарстанмен достық қарым-қатынасты ынталандырғанымен белгілі болды. Ол 1899 жылы Тодор Иванхов үкіметінде Ішкі істер министрі ретінде үкіметке қайта оралды, бірақ одан кейін 1913 жылға дейін премьер-министр болып қайта келгенге дейін кеңседе болған жоқ. Оның Ресейге қарсы риторикасы Фердинандқа ұнады, ол Радославовпен тығыз жұмыс істеп, сыртқы саясатты қалыптастырды. 1914 жылдың шілдесінде Германия мен Австрия-Мажарстаннан ірі қарыз алды, бірақ сонымен қатар Болгарияның соғысқа қатысуын кейкелді. Болгария ресми түрде соғысқа кіргеннен кейін оның беделі төмендеді, себебі ақша мен ресурстар енді толығымен соғысқа жұмсалды. Премьер-министр ретінде ол 1916 жылы неміс генерал Август фон Маккенсеннің көмегімен Оңтүстік Добруджаны босатуға және Солтүстік Добруджаны басып алуға жетекшілік етті, бірақ бұл қадам неміс үкіметінен қолдау алмады, өйткені олар аумақтың бір бөлігін өздеріне қалаған. Оның үкіметі 1918 жылдың маусымына дейін кеңседе қалды, одан кейін Александр Малинов қайта шақырылды, себебі одан тиімді бейбіт келісімге қол жеткізуді үміттенеді. Радославов Бухарест шартында Солтүстік Добруджаны толық бақылауға алудағы Болгарияның сәтсіздігіне кінәланды (Солтүстік Добруджаның оңтүстік бөлігі Болгарияға берілді, ал аймақтың солтүстік бөлігі болгар, түрік, неміс және австриялық-венгр әкімшіліктеріне тапсырылды). Осы кезде Радославов үкіметі жемқорлық пен Германияға бағынудың символына айналды. 21 қазанда Веймар Республикасының Берлин қаласында дүниеден өтті. 3 қарашада Софияда жерленді.