Кіріспе
1921 жылы АҚШ-та болған зорлық-зомбылық еңбек дауы
Билл Близзард қылмыс жасады деген айыптан босатылды
Қамауға алынған шахтерлердің көпшілігі ақталып шықты немесе қысқа мерзімге бас бостандығынан айырылды
| тарап1 = Ереуілдегі көмір шахтерлері Біріккен шахтерлер одағы
| тарап2 = Болдвин Фелтс жеке тергеу агенттігі Логан округі шерифінің департаменті Батыс Вирджиния штатының полициясы
| тарап3 = АҚШ армиясы
Батыс Вирджиния армиясының Ұлттық гвардиясы
| жетекшілер1 = Билл Близзард Мэри Джонс
| жетекшілер2 = Дон Чафин
| жетекшілер3 = Уильям Эубанкс
| саны1 = 10 000
| саны2 = 3 000
| саны3 = 27 000
| қазалар1 = белгісіз
Блэр тауы шайқасы – АҚШ тарихындағы ең ірі еңбек көтерілісі және Американдық Азамат соғысынан бергі ең ірі қарулы көтеріліс. Бұл қақтығыс Батыс Вирджиния штатының Логан округінде, 20 ғасырдың басында Апалачияда болған Көмір соғыстарының бір бөлігі ретінде, еңбек даулары сериясы аясында болды. 1921 жылдың тамыз айының соңынан қыркүйек айының басына дейін бес күн бойы 10 000-ға жуық қарулы көмір шахтерлері 3 000 заңгер мен ереуіл бұзушыларға (Логан қорғаушылары деп аталды) қарсы тұрды. Шахта операторларының қолдауымен, шахтерлер Оңтүстік-Батыс Вирджинияның көмір кен орындарында кәсіподақ құруға тырысқан кезде жұмысшылар мен шахта басшылығы арасындағы шиеленіс күшейді. Шамамен бір миллион оқ атылғаннан кейін шайқас аяқталды, ал АҚШ армиясы, Батыс Вирджиния армиясының Ұлттық гвардиясы, Макдауэлл округінің тумасы Уильям Эубанкс басшылығымен президенттік бұйрықпен араласты.
Bill Blizzard acquitted of treason
Most arrested miners are acquitted or receive short prison sentences
| side1 = Striking coal minersUnited Mine Workers
| side2 = Baldwin Felts Detective AgencyLogan County Sheriff's DepartmentWest Virginia State Police
| side3 = United States Army
West Virginia Army National Guard
| leadfigures1 = Bill BlizzardMother Jones
| leadfigures2 = Don Chafin
| leadfigures3 = William Eubanks
| howmany1 = 10,000
| howmany2 = 3,000
| howmany3 = 27,000
| casualties1 = inconclusive
The Battle of Blair Mountain was the largest labor uprising in United States history and is the largest armed uprising since the American Civil War. The conflict occurred in Logan County, West Virginia, as part of the Coal Wars, a series of early 20th century labor disputes in Appalachia. For five days from late August to early September 1921, some 10,000 armed coal miners confronted 3,000 lawmen and strikebreakers (called the Logan Defenders) who were backed by coal mine operators during the miners' attempt to unionize the southwestern West Virginia coalfields when tensions rose between workers and mine management. The battle ended after approximately one million rounds were fired, and the United States Army, represented by the West Virginia Army National Guard led by McDowell County native William Eubanks, intervened by presidential order.
Өмірбаян
1890 жылы Біріккен шахтерлер одағы құрылғаннан бастап, Батыс Вирджиния штатының Минго округі мен оның төңірегіндегі көмір шахталары тек одаққа мүше емес жұмысшыларды жұмысқа қабылдады және одаққа мүшелікті дереу жұмыстан шығаруға негіз ретінде қарастыратын еңбек шартын қатаң сақтады. Шахташылар көбінесе компаниялық қалаларда тұрғандықтан, жұмыстан шығару үйден қуумен тең болды. 1920 жылы UMW-нің жаңа президенті Джон Л. Льюис аймақтағы одақтасуға қарсылықты үш онжылдыққа созылған қарсылықты аяқтауға тырысты. Ол 1919 жылғы Біріккен шахтерлер одағының көмір шабуылына қатысқан шахтерлерден және Батыс Вирджиниядағы одақтан тыс шахталардың бәсекелестігінен зардап шеккен шахта операторларынан күшті қысымға ұшырады. Бұл одақтасу күшін арттыруға 83 жасында құйындарды қоздырған сөздерімен белгілі Майер Джонс және жергілікті одақтың президенті Франк Кинидің күш-жігері кірді. 3000-нан астам Минго округының шахтерлері одаққа қосылды және бірден жұмыстан шығарылды. Көмір компаниялары бұрынғы қызметкерлерінің отбасыларын үйден қуу үшін Болдуин-Фелтс детективтік агенттігінің агенттерін жалдады. 1920 жылдың 19 мамырында Ли Фелтс сияқты оннан астам Болдуин-Фелтс детективтері Минго округының Матеван қаласына келді және Лидің ағасы Альберт Фелтспен байланысқа түсті. Альберт пен Ли – жеке детективтік агенттіктің тең иесі және директоры Томас Фелтстің ағалары. Болдуин-Фелтс агенттері ұйымдастыруға тырысатын топтарға қарсы зорлық-зомбылық қолдануымен танымал одаққа қарсы күрескендер еді. Агенттер 1914 жылы Колорадодағы Ладлоу трагедиясына да жауапты болды. Альберт бұрын Матеван ауданында болып, 1920 жылы мэр Кабелл Тестерманға 500 доллар (қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) қалалық шатырларға автоматтар орналастыру үшін пара беруге тырысқан, бірақ Тестерман бас тартқан. Осы күні Альберт пен Ли тағы 11 адаммен бірге Стоун-Маунтин көмір компаниясының жеріне бет алды. Олар алғашқы отбасыны – әйелді және оның балаларын үйден қуды. Оларды қарумен қоршап, жаңбырдың астында заттарын тастап, жолға шығарды. Бұл көрініске куә болған шахтерлер ашуланып, қалаға хабар жіберді. Агенттер қаладан кету үшін теміржол станциясына бара жатқанда, полиция бастығы Сид Хатфилд және шахтерлерден құралған топ оларды тоқтатып, тұтқындалғанын айтты. Альберт Фелтс Хатфилдті тұтқындауға ордері бар екенін мәлімдеді. Тестерманға хабар берілді, ол Сидті тұтқындағанды естіп, көшеге жүгіріп шықты. Хатфилд дүкенге кірді, ал Тестерман ордерді көруді сұрады. Оны қарап шыққаннан кейін қала әкімі Тестерман: «Бұл жалған ордер!» деп айғайлады. Осы сөздермен атыс басталды, және Хатфилд агент Альберт Фелтсті атты. Тестерман, Альберт және Ли Фелтспен бірге он адам қаза тапты (үшеуі қаладан, жетісі агенттік қызметкерлері). Бұл атыс Матеван қырғыны деп танылды және шахтерлер үшін оның символдық маңызы зор болды. Көшбасшысы Болдуин-Фелтс детективтік агенттігі жеңіліске ұшырады. Сид Хатфилд одақтас шахтерлер үшін бірден аңызға айналды және көмір операторлары мен олардың жалдаған қарулы күштерінің қанауын жеңуге үміт сыйлады. 1920 жылдың жазы мен күзінде Минго округында одақ күшейді, сондай-ақ көмір операторларының қарсылығы да күшейді. Тюг өзенінің бойында және жағасында атыс-шабыс жиі болып тұрды. Маусым айының соңында капитан Брокустың басшылығымен штаттық полиция Уильямсон маңындағы Лик Крик шатырлы лагеріне шабуыл жасады. Шахтерлер Броккус пен Мартиннің адамдарына лагерьден оқ атқан, ал штаттық полиция жауап ретінде шахтерлерді атты, тұтқындады, шатырларды жыртып, шахтер отбасыларының мүліктерін шашыратып жіберді. Екі тарап та қаруларын күшейтті, ал Сид Хатфилд қарсылықты күшейтуді жалғастырды, әсіресе Тестерманның зергерлік дүкенін қару сату орынына айналдырды. 1921 жылдың 26 қаңтарында Альберт Фелтсті өлтіргені үшін Хатфилдке сот басталды. Бұл оқиға бүкіл елге мәлім болды және шахтерлердің мәселесіне көп көңіл бөлді. Сот процесі барысында Хатфилдтің беделі мен аңызы өсті. Ол журналистерге сурет түсіріп, сұхбат беріп, өзінің аңызын одан әрі күшейтті. Барлық ер адамдар ақырында ақталды, бірақ жалпы алғанда одақ елеулі сәтсіздіктерге тап болды. Шахталардың 80% жаңадан келген жұмысшылармен және жұмысқа оралу үшін «сары иттің» шартына қол қойған бұрынғы ереуілшілермен қайта ашылды. 1921 жылдың мамыр айының ортасында одақтас шахтерлер одақтан тыс шахталарға толыққанды шабуыл жасады. Ұзақ уақыттан кейін қақтығыс Тюг өзенінің барлық аймағын қамтыды. Бұл «Үш күндік шайқас» бейтараптық туын көтеріп, әскери жағдай енгізумен аяқталды. Басынан бастап шахтерлер әскери жағдайды бір жақты деп қарады. Жүздеген шахтерлер тұтқындалды, ең кішкентай бұзушылық та түрмеге жазалауға әкелуі мүмкін, ал «заң мен тәртіп» жағындағылар жазадан босатылғандай көрінді. Шахтерлер партизандық тактиканы және саботаж жасауға жауап берді. Осы шиеленісті жағдайда Хатфилд 1921 жылдың 1 тамызында Макдауэл округында көмір тиегішін жарған күдікпен сотталу үшін сапарға шықты. Оныңмен бірге жақын досы Эд Чемберс және олардың әйелдері де болды. Олар сот үйінің баспалдақтарымен көтерілгенде, қарусыз және әйелдерінің қанатында, Болдуин-Фелтс агенттерінің тобы баспалдақтардың үстінде оқ ашты. Хатфилд дереу қаза тапты. Чемберс оқтан тесілген денесімен баспалдақтан төмен құлады. Салли Чемберстің наразылығына қарамастан, агенттердің бірі баспалдақтан төмен түсіп, Чемберстің басына жақыннан оқ атты. Хатфилд пен Чемберстің денелері Матеванға қайтарылды, ал олардың өлтірілуі туралы хабар тауларда таралды. Хатфилдтің өлтірілуіне ашуланған шахтерлер, кісі өлтірушілер жазасыз қалатынын білген соң, қаруланып, таулы елді мекендерінен шығып кетті. Кіші Көмір өзенінің бойындағы шахтерлер бірінші болып ұйымдасып, аймақты патрульдеу және күзету сияқты шараларға кірісті. Логан округының шерифі Дон Чафин Кіші Көмір өзені аймағына жасақшыларды жіберді, онда қарулы шахтерлер жасақшыларды тұтқындап, қаруларын алып, қашып кетті. 1921 жылдың 7 тамызында Біріккен шахтерлер одағының (UMW) 17 округінің басшылары, Оңтүстік Батыс Вирджинияның көп бөлігін қамтитын, Чарлстон штатының астанасында митингі шақырып, жиналды. Осы басшылар – бұрынғы шахталық қақтығыстардың ардагерлері Франк Кини мен Фред Муни. Екеуі де жергілікті, оқымысты және сөзді болды. Кини мен Муни губернатор Эфраим Морганмен кездесіп, шахтерлердің талаптарын жазылған петицияны табыс етті. Морган талаптарды бірден қабылдамағаннан кейін шахтерлер көбірек алаңдап, Мингоға тұтқындалған шахтерлерді босату, әскери жағдайды аяқтау және округты ұйымдастыру үшін наурыз ұйымдастыру туралы әңгімелеуге кірісті. Бірақ Блэр Маунтин, Логан округы және шериф Чафин тікелей жолға тұрды.
Шайқас
7 тамыздағы митингте Мэри Харрис "Ана" Джонс кеншілерді Логан және Минго округтеріне жүріп бармауға және одақты күшпен құруға шақырды. Кейбіреулер оны батылдығын жоғалтқаны үшін айыптады, ол жеңіл қаруланған одақ күштері мен ауыр қаруланған Логан округінің шерифтері арасындағы қақтығыста қан төгілуден қорқыды. Бірақ Морган тағы да алдағанын сезген қарулы адамдар 20 тамызда Канахва округінің Мармет маңындағы Ленс-Крик тауына жинала бастады. Төрт күннен кейін шамамен 13 000 адам жиналып, Логан округіне қарай жолға шықты. Қақтығысқа асыққан Канахва округінің Сент-Олбанс маңындағы кеншілер "Көк болат арнайы" деп аталған Chesapeake and Ohio жүк пойзын тартып алып, Бун округінің Данвилл қаласында "Қанды Мингоға" бет алған шерушілер колоннасымен кездесу үшін пайдаланды. Осы уақытта Кини мен Муни Огайоға қашып кетті, ал отты Билл Близзард кеншілердің де-факто басшылығын өз мойнына алды. Темірқасықта кәсіподаққа қарсы шериф Шафин Блэр тауында қорғаныс құрылысын бастады. Ол Логан округінің көмір операторлары қауымдастығынан қаржылық қолдау алды, нәтижесінде елдегі ең ірі жеке қарулы күш – 2000-ға жуық адам құрылды. Алғашқы шайқас 25 тамызда таңертең болды. Кеншілердің көп бөлігі әлі де 24 шақырымдай қашықтықта болды. Келесі күні президент Уоррен Г. Хардинг федералды әскерлерді және Армияның Martin MB 1 бомбалаушыларын жіберумен қорқытты. Боун округінің Мэдисон қаласындағы ұзақ келісімдерден кейін кеншілер үйлеріне қайтуға көндірілді. Бірақ күрес әлі аяқталған жоқ. Чафин жеке армиясын құруға бірнеше күн жұмсағаннан кейін, Логан округінің көмір шахталарын ұйымдастыруға жасалған одақтың әрекеттерін тоқтату үшін күресін тоқтатуға ниеті болмады. Мэдисон шешімінен кейін бірнеше сағат өткен соң, Шафин адамдары Блэр тауының солтүстігіндегі Шарплс қаласында одаққа жақын адамдарды атып тастады деген қауесет тарады, сондай-ақ шайқас кезінде отқа түскен отбасылар туралы да хабарлар болды. Ашуға булыққан кеншілер Блэр тауына қайта бұрылып, көптеген адамдар ұрланған және тартып алынған пойыздармен сапарлады. 29 тамызда шайқас толыққанды басталды. Шафин адамдары, саны жағынан кем болғанымен, биік жағдайлар мен жақсы қару-жараққа ие болды. Кеншілерге қолдан жасалған бомбалар тастау үшін жеке ұшақтар жалданып алынды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан қалған уытты газ бен жарылғыш бомбалардың қосындысы Джеффри, Шарплс және Блэр қалаларының жанында бірнеше жерде тасталды. Кем дегенде біреуі жарылмады және кеншілермен табылды; ол кейін сатқындық және кісі өлтіру ісі бойынша сот процесінде қорғаныс үшін маңызды дәлел ретінде пайдаланылды. Генерал Билли Митчеллдің бұйрығымен Мэрилендтен келген армиялық бомбалаушылар да әуеден бақылау үшін пайдаланылды. Мартин бомбалаушысының біреуі қайтып келе жатқанда апатқа ұшырап, бес экипаждың төртеуі қаза тапты. 30 тамызда Морган Батыс Вирджиния Ұлттық гвардиясының полковнигі Уильям Эубанксты кеншілерге қарсы тұратын үкіметтік және ерікті күштерге басшылық етуге тағайындады. Бір апта бойы атыс-шабыс жалғасты, бір кезде кеншілер Логан қаласына және олардың мақсатты аймақтарына – оңтүстіктегі одақ құрылмаған Логан және Минго округтеріне жақындап келді. Екі тарап та қосымша атыс күшімен бірге пулеметтер мен гатлинг мылтықтарын қолданды. Шафин күштері Блюфилдтен (Батыс Вирджиния) 90 адамнан, Хантингтоннан (Батыс Вирджиния) 40 адамнан және Батыс Вирджиния штатының полициясынан 120 адамнан тұрды. Шафин күштерінің үш адамы – екі ерікті және шериф орынбасары қаза тапты. 2 қыркүйекке дейін федералды әскерлер келді. Көптеген кеншілердің өзі де ардагерлер болғандықтан, АҚШ әскерлеріне оқ атуға бармады. Билл Близзард кеншілерге келесі күні үйлеріне қайтуды бұйырды. Түрмеге түсуден және қаруларын тәркілеуден қорқып, кеншілер Логан округінен кетер алдында мылтықтары мен тапаншаларын орманға жасырудың жолдарын тапты. Кейбіреулері кейін табылды, сонымен қатар көптеген пайдаланылған және жаңа патрондар археологтарға шайқастың барысын анықтауға көмектесті. Шайқас аяқталғаннан кейін 985 кеншіге кісі өлтіру, кісі өлтіруге сөз байласу, кісі өлтіруге көмектесу және Батыс Вирджиния штатына опасыздық жасағаны үшін айып тағылды. Көпшілігі ақылды қазылар алқасымен ақталды, ал басқалары төрт жылға дейін түрмеде отырды, соңғысы 1925 жылы мерзімінен бұрын босатылды. Близардтың сотында жарылмаған бомба үкімет пен компаниялардың қатыгездігінің дәлелі ретінде пайдаланылды, нәтижесінде ол ақталды.
Federal troops arrived by September 2. The miners, many of whom were veterans themselves, were unwilling to fire on U. S. troops. Bill Blizzard passed the word for the miners to start heading home the following day. Miners fearing jail and confiscation of their guns found clever ways to hide rifles and handguns in the woods before leaving Logan County. Some were found later, along with many spent and live cartridges which helped archeologists reconstruct the course of the fighting. After the battle, 985 miners were indicted for murder, conspiracy to commit murder, accessory to murder, and treason against the State of West Virginia. Though the majority were acquitted by sympathetic juries, others were imprisoned for up to four years, with the last being paroled in 1925. At Blizzard's trial, the unexploded bomb was used as evidence of the government and companies' brutality, and he was acquitted.
Мұра
Қысқа мерзімде бұл шайқас көмір өнеркәсібінің иелері мен басшылығы үшін үлкен жеңіс болды. Америка Кеншілер Одағының (UMWA немесе UMW) мүше саны келесі бірнеше жылда 50 000-нан астам кеншіден шамамен 10 000-ға дейін азайды, және 1935 жылға дейін, Ұлы депрессиядан кейін және президент Франклин Делано Рузвельт басшылығымен «Жаңа мәміле» басталуынан кейін ғана UMW Оңтүстік Батыс Вирджинияда толыққанды ұйымдастырылды. Бұл одақ жеңілісі UMWA үшін жалпы алғанда маңызды салдарға әкелді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін көмір өнеркәсібі құлдырауға бет бұрды. Батыс Вирджиниядағы жеңіліс салдарынан одақ Пенсильвания және Кентуккиде де әлсіреді. 1925 жылдың соңына қарай Иллинойс жұмсақ көмір өндірісі бойынша одақтасқан жалғыз штат болып қалды. Ұзақ мерзімде бұл шайқас Батыс Вирджинияның қауіпті көмір кендеріндегі кеншілердің қорқынышты жағдайларын әйгілеуге көмектесті. Сондай-ақ, бұл заңның еңбекшілердің жағында болуы үшін, қарсылық көрсетіп, зорлық-зомбылыққа ұшыраған басшылыққа қарсы тұру арқылы саяси күрес кезінде одақтың тактикасын өзгертуге әкелді. Бұл, ақырында, 1933 жылы «Жаңа мәміле» кезінде бірнеше жылдан кейін әлдеқайда үлкен ұйымдасқан еңбек жеңісіне әкелді. Бұл өз кезегінде UMWA-ға 1930 жылдардың ортасында Болат жұмысшылары сияқты көптеген танымал одақтарды ұйымдастыруға көмектесуге және Америка Еңбек Федерациясы (AFL) және Өнеркәсіптік Ұйымдар Конгресі (CIO) сияқты еңбек одақтарының және бас ұйымдарының құрылуына ықпал етті. Әдебиет тұрғысынан Диана Гиллиам Фишердің «Қазан төбесі» поэзия жинағы «1920-21 жылдардағы Батыс Вирджиниядағы кен соғыстарын» зерттейді.
Сайттың болашағы
2006 жылдың ортасынан бастап жергілікті әуесқой археолог Кеннет Кинг кәсіби археологтар тобын шайқас алаңын одан әрі зерттеу үшін жетекшілік етті. Кинг пен команданың алғашқы сараптамасы "15 ұрыс орнын картаға түсіріп, мылтық пен оқ-дәрі қаптамаларынан бастап, монеталар мен батареяларға дейін мыңнан астам артефакттарды тапты [және] алаңға ешқандай бұзушылық келмегенін анықтады", бұл бұрын "Arch Coal Inc." компаниясы жүргізген зерттеулерге қарсы келді, олар Блэр тауының кен пайдалану құқығына ие екі компанияның бірі болып табылады. 2008 жылдың сәуірінде Блэр тауы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне (NRHP) енгізілді. Сайт 2009 жылдың 30 наурызында NRHP тізіміне қабылданды және қосылды, бірақ Батыс Вирджиния штатының тарихи ескерткіштерді сақтау кеңсесінің (SHPO) қателіктері салдарынан барлық наразылықтар нотариалды түрде расталмады, соның салдарынан сайт тізімнен алынып тасталды. 2010 жылдың ортасында "АҚШ-тың ең ірі көмір өндіруші екі компаниясының – "Arch Coal, Inc." және "Massey Energy Company" компанияларының еншілес фирмалары Блэр тауының жоғарғы беткейлері мен қырларын жарып, кең аумақты кенге ашуға рұқсат алды, бұл таудың көп бөлігін жойды", – деп хабарлады National Geographic. 2012 жылдың қазан айында федералды округтік судья тарихи ескерткішті қорғау үшін сотқа жүгінуге арналған қорғау топтарының коалициясының құқығы жоқ екенін шешті. 2014 жылдың 26 тамызында Колумбия округінің апелляциялық соты 2:1 дауыспен бұл шешімді жоққа шығарып, істі қарауға қайтарды. 2016 жылдың сәуірінде федералды сот Блэр тауындағы шайқас алаңын Ұлттық тізілімнен алып тастау туралы бұйрықты күштен шығарды, ал сайтты тізімге қайта қосу туралы шешім Ұлттық тізілімнің сақтаушысына жүктелді. 2018 жылдың 27 маусымында Сақтаушы Кеңсесі 2009 жылғы сайтты тізімнен алып тастау туралы шешімнің "қате" екенін мәлімдеді және сол күнден бастап сайт қайтадан Ұлттық тізілімде тіркелгенін растады.
Тарихи түсінік
Блэр тауының шайқасы Батыс Вирджиния штаты арқылы тарихи жол белгісімен еске алынады. Бұл белгіні Батыс Вирджинияның Мәдениет және тарих бөлімі жасаған. Белгіде жазылған мәтін:
БЛЭР ТАУЫНЫҢ ШАЙҚАСЫ. 1921 жылдың тамыз айында Билл Близзард басқаратын 7000 шахтер Мармет қаласында UMWA үшін оңтүстік көмір кендерін ұйымдастыру мақсатымен Логанға қарай шеруге жиналды. 31 тамызда Блэр тауына жеткен шахтерлер шериф Дон Чафин басқаратын полиция қызметкерлері мен шахта күзетшілерінен тойтарыс алды, олар бекітілген позицияларда күтіп отырған. Бес күндік шайқас АҚШ армиясы мен әуе күштерінің келуімен аяқталды. Оңтүстік Батыс Вирджинияда UMWA ұйымдастыру жұмыстары 1933 жылға дейін тоқтатылды. Белгі Батыс Вирджиния 17 тас жолында, Логаннан шығысқа қарай 8 миль (13 км) жерде, Этель мен Блэрдің арасында орналасқан.