Британдық көміршілер ереуілі (1984-1985)

Кіріспе

Ұлыбританиядағы көмір өндірушілердің еңбекке қарсы іс-қимылы

1984–1985 жылдардағы Ұлыбритания шахтерлер ереуілі – британдық көмір өнеркәсібіндегі шахталардың жабылуын болдырмау мақсатымен өткізілген маңызды еңбекке қарсы іс-қимыл. Оған Ұлттық шахтерлер одағының (NUM) төрағасы Артур Скаргилл жетекшілік етті. Ереуілге қарсылықты премьер-министр Маргарет Тэтчердің консервативтік үкіметі бастады, ол кәсіподақтардың ықпалын азайтуды көздеді. NUM Йоркширде басталған іс-қимыл бойынша жарылып, кейбір шахтерлер, әсіресе Мидлендс аймағында, ереуілге қарамастан жұмысын жалғастырды. Көптеген ірі кәсіподақтар NUM-ді қолдамады, себебі ұлттық деңгейде дауыс беру өткізілмегенін алға тартты. Бір жылға созылған ереуілде «ұшатын пикеттер» мен полиция арасындағы зорлық-зомбылық жиі болды, нәтижесінде консервативтік үкімет шешуші жеңіске жетіп, Ұлыбританияның көптеген шахталарын жабуға мүмкіндік алды. Көптеген сарапшылар бұл ереуілді «Британия тарихындағы ең қатал еңбек дауы» деп санайды. Ереуілге байланысты жұмыс күні жоғалған адамдардың саны 26 миллионнан асты, бұл 1926 жылғы жалпы ереуілден берігі ең үлкен көрсеткіш. 1981 жылдың ақпан айында ереуілдің алдын алуға келгенімен, шахталардың жабылуы мен жалақының шектелуі ресми емес ереуілдерге әкелді. Басты ереуіл 1984 жылдың 6 наурызында Кортонвуд шахтасында басталды, бұл NUM-нің Йоркшир аймағында 1981 жылғы дауыс беру нәтижесіне сүйене отырып ереуілге санкция беруіне себеп болды, бірақ бұл шешім кейіннен сотта күдік тудырды. NUM төрағасы Артур Скаргилл 1984 жылдың 12 наурызында бүкіл Ұлыбритания бойынша ереуілді ресми жариялады, бірақ бұрын ұлттық дауыс беру өткізбегені дау тудырды. NUM стратегиясы 1972 жылғы ереуілде жеңіске жеткендей, ауқымды энергия тапшылығын тудыру болды. Маргарет Тэтчердің стратегиясы үш бағыттан тұрды: көмірдің қорын молайту, мүмкіндігінше көп шахтерлерді жұмыспен қамтамасыз ету және жұмыс істеп тұрған шахтерлерге шабуыл жасайтын пикеттерді тарату үшін полицияны пайдалану. Ең маңызды мәселе – NUM-нің ұлттық ереуілге дауыс беру өткізбеуі болды. 1984 жылдың қыркүйегінде ереуіл заңсыз деп танылды, себебі NUM мүшелерінің ұлттық дауыс беруі өткізілмеген еді. Ол 1985 жылдың 3 наурызында аяқталды. Бұл британдық еңбек қатынастарының тарихындағы шешуші сәт болды, NUM-нің жеңілісі кәсіподақ қозғалысын айтарлықтай әлсіретті. Бұл Тэтчер мен консервативтік партияның үлкен жеңісі болды, Тэтчер үкіметі өздерінің экономикалық бағдарламаларын нығайта алды. «үлгілік әсерінен» кейін 1985 жылы ереуілдердің саны күрт төмендеді және кәсіподақтардың ықпалы жалпы түрде азайды. Бұрынғы көмір өндіру аймақтарында кедейлік артты, ал 1994 жылы Оңтүстік Йоркширдегі Гримторп елдегі ең кедей елді мекен болып саналды.

The 1984–1985 United Kingdom miners' strike was a major industrial action within the British coal industry in an attempt to prevent colliery closures. It was led by Arthur Scargill of the National Union of Mineworkers (NUM) against the National Coal Board (NCB), a government agency. Opposition to the strike was led by the Conservative government of Prime Minister Margaret Thatcher, who wanted to reduce the power of the trade unions. The NUM was divided over the action, which began in Yorkshire, and some mineworkers, especially in the Midlands, worked through the dispute. Few major trade unions supported the NUM, primarily using the argument of the absence of a vote at national level. Violent confrontations between flying pickets and police characterised the year long strike, which ended in a decisive victory for the Conservative government and allowed the closure of most of Britain's collieries. Many observers regard the strike as "the most bitter industrial dispute in British history". The number of person days of work lost to the strike was over 26 million, making it the largest since the 1926 General Strike. After a strike was narrowly averted in February 1981, pit closures and pay restraint led to unofficial strikes. The main strike started on 6 March 1984 with a walkout at Cortonwood Colliery, which led to the NUM's Yorkshire Area's sanctioning of a strike on the grounds of a ballot result from 1981 in the Yorkshire Area, which was later challenged in court. The NUM President, Arthur Scargill, made the strike official across Britain on 12 March 1984, but the lack of a national ballot beforehand caused controversy. The NUM strategy was to cause a severe energy shortage of the sort that had won victory in the 1972 strike. The government strategy, designed by Margaret Thatcher, was threefold: to build up ample coal stocks, to keep as many miners at work as possible, and to use police to break up attacks by pickets on working miners. The critical element was the NUM's failure to hold a national strike ballot. The strike was ruled illegal in September 1984, as no national ballot of NUM members had been held. It ended on 3 March 1985. It was a defining moment in British industrial relations, the NUM's defeat significantly weakening the trade union movement. It was a major victory for Thatcher and the Conservative Party, with the Thatcher government able to consolidate their economic programme. The number of strikes fell sharply in 1985 as a result of the "demonstration effect" and trade union power in general diminished. Poverty increased in former coal mining areas, and in 1994 Grimethorpe in South Yorkshire was the poorest settlement in the country.

Өмірбаян

XX ғасырдың бірінші жартысында Ұлыбританияда 1000-нан астам шахта жұмыс істесе, 1984 жылы олардың саны 173-ке дейін азайды. 1922 жылы 1 миллионға жеткен жұмыс орындарының саны 1982 жылға қарай 231 мыңға төмендеді. Көмір өндірісіндегі жұмыс орындарының ұзақ мерзімді азаюы дамыған әлемде кең таралған құбылыс еді. АҚШ-та көмір өндіру саласындағы жұмыс 1985 жылы 180 мыңнан 2000 жылы 70 мыңға дейін азайды. 1947 жылы Клемент Аттлидің лейбористік үкіметі ұлттықтандырған көмір өндіруді 1984 жылы Ян Макгрегор басқаратын Ұлттық көмір кеңесі (ҰКК) басқарды. Еуропаның көп бөлігіндегідей, бұл салаға ауыр субсидиялар берілді. 1982–1983 жылдары тоннаға шаққандағы операциялық шығын 3,05 фунт стерлингті құрады, ал көмірдің халықаралық нарықтағы бағасы ҰКК белгілеген бағадан шамамен 25% арзан болды. Осы операциялық шығындарды есептеу туралы пікір талас тудырды. 1984 жылға қарай ең бай көмір қабаттарының көп бөлігі игерілді, ал қалған көмірге қол жеткізу күрделеніп, қымбаттады. Бұл мәселенің шешімі – механикаландыру және әр жұмысшының өнімділігін арттыру болды, нәтижесінде өндіріс артығынан туындаған себепті көптеген шахтерлер жұмыссыз қалды. 1958–1967 жылдар аралығында өнеркәсіп кәсіподақтармен бірлесіп қайта құрылымдалды, жұмыс күшінің саны екі есеге азайды. Бұл азаюға қарсы үкімет пен өнеркәсіп тарапынан баламалы жұмыс орындарын ұсыну бойынша шаралар қабылданды. 1968–1977 жылдар аралығында жағдай тұрақталды, кәсіподақтардың қолдауымен жабылулар барынша азайтылды, тіпті жалпы экономика да баяулады. 1979 жылдан кейін Тэтчер жүргізген үдемелі қысқартуларға кәсіподақтар қарсылық көрсетті. Соғыстан кейінгі келісім бойынша, жабылулар жұмысшылардың келісімімен ғана жүзеге асырылуы мүмкін еді, ал олар өз кезегінде экономикалық кепілдіктерге ие болды. Бірақ жабылулар күштеп жүргізілген жағдайда консенсус сақталмады және жұмыстан босатылған шахтерлердің жұмысқа орналасу мүмкіндігі өте шектеулі болды.

Ұлттық кеншілер одағы

Тау-кен өнеркәсібі тиімді түрде жабық кәсіпорын болды. Ресми саясат болмаса да, кәсіподаққа мүше емес жұмысшыларды жұмысқа алу кеншілердің жаппай жұмыстан кетуіне әкеп соқтырар еді. Көбірек белсенділік танытқан шахта аймақтарында, жұмыс тастағандарды қорлап, қоғамды сатып кеткені үшін кешірмейтін еді. 1984 жылы кейбір шахталық ауылдардың маңында көптеген шақырым бойы басқа өнеркәсіптер болған жоқ. Бұл жергілікті экономикада тау-кен өнеркәсібінің үстемдігі Оксфорд профессоры Эндрю Глинге кен орнын жабу үкімет кірісіне ешқандай пайда әкелмейді деген қорытындыға келтірді. 1981 жылдан бастап NUM-ді коммунизмге бейімділігі күшті, белсенді кәсіподақ жетекшісі және социалист Артур Скаргилл басқарды. Скаргилл Тэтчер үкіметінің кескілесі қарсыласы болды. 1983 жылғы наурыз айында ол: «Бұл үкіметтің саясаты айқын – көмір өнеркәсібі мен NUM-ді жою» деді. Скаргилл NUM журналында, «The Miner» газетінде былай деп жазды: «Бізді тілімдеп-кесуге асыққан, қанатта күтіп отырған – «Янки» болат сойылы МакГрегор. Жер бетінде үш жылдың ішінде болат жұмысшыларының жартысын қырған, 70 жастағы миллионер импорттаушы, шахталарды жабу үшін әкелінгенге ұқсайды. Ұлыбританияның кеншілері үшін бұл – қазір немесе ешқашан. Біздің күшіміз бар кезде, өнеркәсібімізді сақтаудың соңғы мүмкіндігі осы». 1983 жылғы 12 мамырда консерваторлар жалпы сайлауда қайта сайланса, қалай әрекет ететіні туралы сұраққа Скаргилл: «Менің көзқарасым Германия жұмысшы табының нацистер билікке келген кездегі көзқарасымен бірдей болады. Бір кезде үкімет сайлағаныңыз, оның болуын төзбеуіңізді білдірмейді. Сіз оған қарсы тұрасыз» деді. Ол сондай-ақ екінші мерзімге Тэтчер үкіметіне «мүмкіндігімше қарсылық білдіретінімді» айтты. Скаргилл пайда таппаған шахталардың «экономикалық емес» екені туралы пікірді де қабылдамады: ол экономикалық емес шахта дегеннің жоқ деді және геологиялық тозу немесе қауіпсіздік себептері болмаса, ешқандай шахта жабылмауы керек деп мәлімдеді.

Ұлттық тау-кен өндірушілердің, бақылаушылардың және мергендердің қауымдастығы

Заң бойынша, кез келген кен өндіру басқарушы немесе оның орынбасарының қадағалауысыз жүргізіле алмайтын. 1981 жылы жабылуға ұсынылған көптеген шахталар кеніштерді қарау рәсімі бойынша жеке-жеке жабылды, ал NCB 1981 жылдың наурызынан 1984 жылдың наурызына дейін 41 000 адамды жұмыстан шығарды.

Тэтчердің стратегиясы

Тэтчер Скаргилдің қақтығысқа ұмтылуын күтті және жауап ретінде терең қорғаныс жүйесін құрды. Сондай-ақ, ол жоғары табыс әкелетін электрмен жабдықтау жүйесінен кем дегенде алты айлық көмір қорын жинақтауға қаражат бөлді. Тэтчердің командасы, көмірді электр станцияларына тасымалдауды тоқтатуға тырысқан ұшқыштардың әрекетін бейтараптандыру үшін, ереуіл аймақтарынан тыс жерлердегі күштерді жұмылдыруға мүмкіндік беретін мобильді полиция бөлімшелерін құрды. Олар 1972 жылы Англия мен Уэльс полиция басшыларының қауымдастығы құрған, 43 полиция күшін байланыстыратын Ұлттық тіркеу орталығын (NRC) пайдаланды, бұл полиция күштеріне ірі бұзылыстарда көмектесу үшін саяхаттауға мүмкіндік берді. Скаргилл көмір қорының жинақталуын елемеу арқылы оның қолына ойнады және көмірге деген сұраныс азайып бара жатқан қыстың соңында ереуіл шақырып, қателік жасады. 1983 жылы Тэтчер Иан Макгрегорды Ұлттық көмір басқармасының төрағасы етіп тағайындады. Ол Британдық болат корпорациясын Еуропадағы ең тиімсіз болат өндірушілердің бірінен ең тиімділерінің біріне айналдырып, компанияны пайдаға жақындатты. Осы уақытта Тэтчер үкіметі 1974 жылғы тиімді ереуілдің қайталануына қарсы дайындық шараларын қабылдады: көмірді жинақтады, кейбір электр станцияларын ауыр майға көшірді және егер көміршілерді қолдау үшін теміржолшылар ереуілге шықса, көмірді тасымалдау үшін жүк көліктерінің флотын жалдады.

Полицияның жұмылдырылуы

Үкімет бүкіл Ұлыбританиядан, оның ішінде Метрополитен полициясынан полиция күштерін жұмылдырып, ереуілшілердің жұмысына кедергі келтіретін пикеттерді тоқтатуға тырысты. Олар Йоркширден Ноттингемширге баратын пикеттерді тоқтатуға әрекеттенді, бұл көптеген наразылықтарға әкелді. 1984 жылдың 26 наурызында пикеттер полицияның өкілеттіктеріне қарсылық танытып, Донкастер маңындағы M1 және A1 тас жолдарында өте баяу жүрді. Ереуіл кезінде 11 291 адам тұтқындалып, 8 392 адам тәртіп бұзғаны немесе жол торуылғаны үшін айыпталды. Көптеген бұрынғы кен аймақтарында полицияға деген жаман қарым-қатынас көп жылдар бойы сақталды. Пикетке қатысқаны үшін берілетін кепілдік нысандары КҚМ мүлкіне қатысты тұру орны мен қозғалысқа шектеулер қойды. Ереуілшілердің отбасы мүшелеріне "шұғыл қажеттілік" төлемдерін алуға тыйым салынды және ереуілшілердің отбасы мүшелеріне берілетін жәрдемақыдан міндетті түрде шегерім жасалды. Үкімет бұл заңнаманы мемлекеттік қаражатты үнемдеумен байланыстырмай, "жұмыс берушілер мен кәсіподақтар арасындағы әділ келісімді қалпына келтіру" мақсатында қарастырды, осы арқылы жұмысқа оралу қажеттілігін арттыруға тырысты. Әлеуметтік қамсыздандыру департаменті ереуілдегі шахтерлердің кәсіподақтан аптасына 15 фунт стерлинг алатынын ескерді (2019 жылы 49 фунтқа тең), бұл ереуілдің басында төленген, бірақ қаржы жетіспеген кезде кейінірек тоқтатылған төлемдерге негізделген.

МИ5 "әлеуметтік тежеуші"

МИ5 бас директоры Стелла Римингтон 1992-1996 жылдар аралығында 2001 жылы жазған өмірбаянында МИ5-тің NUM және ереуілдегі шахтерлерге қарсы жүргізген "қайта құрылымға қарсы" шараларына кәсіподақ көшбасшыларының телефондарын тыңдау кіргенін айтты. Ол агенттіктің NUM-де құпия хабаршылары болғанын жоққа шығарды, әсіресе бас атқарушы Роджер Виндзордың агент болғанын жоққа шығарды.

Қоғамдық пікірлер мен БАҚ

Джон Кэмпбеллдің айтуынша, "шахташыларға кеңінен көңіл көрсетілгенімен, олардың күнкөрісінен айырылу қаупіне тап болғандарына қарамастан, Скаргиллдің әдістеріне байланысты ереуілге халықтан қолдау өте аз болды". 1984 жылдың шілдесінде кеншілердің қолданған әдістерін мақұлдайсыз ба, жоқ па деген сұраққа 15% мақұлдады; 79% мақұлдамады және 6% білмеді. 1984 жылдың 5-10 желтоқсанында осы сұраққа жауап бергенде, 7% келісті, 88% келіспеді, 5% білмеді. 1985 жылы ереуілден кейін бірден "Industrial Relations Journal" журналына Нотингем университетінің профессоры Брайан Тауэрс бұқаралық ақпарат құралдарының ереуілге қатысушыларды қалай бейнелегеніне тоқталып, "әдетте қарусыз ерлер мен кейбір әйелдердің 'зобылық' көрсетуі туралы еңсеріп жазған, бірақ олар жақсы ұйымдастырылған, тиімді орналастырылған полиция күштерінің таяқтары, қалқандары мен жылқыларына ешқандай қарсылық көрсетпеді" деп жазды. Daily Mirror-дың ұстанымы әртүрлі болды. Бастапқыда дауға қызығушылық танытпаған газеттің иесі Роберт Максвелл 1984 жылдың шілдесінде ереуілдегі кеншілер үшін теңіз жағасындағы саяхат ұйымдастырып, тактиканы талқылау үшін NUM басшыларымен кездесті. БАҚ-та NUM-нің жоғары лауазымды шенеуніктерінің ақшаның бір бөлігін жеке өзі ұстап тұрғаны туралы хабарлар тарады. 1984 жылдың қарашасында NUM басшыларының Ливияға ақша табу үшін барғандығы туралы мәлім болды. Ливия үкіметінен түскен ақша Ливияның агенттері Лондондағы Ливия елшілігінің алдында полиция қызметкері Ивон Флетчерді өлтіргеннен кейін жеті ай өткен соң айрықша зиян келтірді. 1990 жылы Daily Mirror және The Cook Report телебағдарламасы Скаргилл мен NUM Ливия үкіметінен ақша алды деп мәлімдеді. Бұл айыптаулар Ливияның ресми өкілдерімен сөйлескен NUM өкілі Роджер Виндзордың мәлімдемесіне негізделген. "Mirror" газетінің редакторы Рой Гринслейд 18 жылдан кейін "Скаргилл ереуіл қаражатын дұрыс пайдаланбады және кәсіподақ Ливиядан ақша алмады деп сенімдімін" деді. Бұл Сеумас Милннің тергеуінен кейін көп уақыттан кейін болды, ол бұл айыптауларды мүлдем негізсіз және "классикалық жала жабу науқаны" деп сипаттады. МИ5 бақылауы бойынша NUM вице-президенті Мик МакГей Скаргиллдің Ливия режимімен байланысы туралы "өте ашулы және ұялған" екенін анықтады, бірақ ол өз алаңдаушылығын ашық білдірмеді; алайда ол Кеңес Одағынан ақша алуға қуанышты болды. Польшаның кәсіподақ ұйымы "Солидарность" Скаргилды "өте алысқа барып, сайланған үкіметті қорқытқан" деп сынға алды, бұл Ұлыбританиядағы кейбір поляк кеншілерін ереуілге қарсы шығуға итермеледі. Шабуыл кезінде британдық электр станцияларына поляк көмірін жеткізу Польшаның Лондондағы елшілігінің қысқа мерзімді пикетіне әкелді. Сондай-ақ, жұмыс істейтін кеншілердің мүліктері, отбасылары мен үй жануарлары да шабуылға ұшырады. Солтүстік Уэльс хатшысы Тед Маккей ереуілге дейін ұлттық дауыс беруді қолдаған, ол өзіне өлімге қауіп жасалғаны және балаларын ұрлау туралы қауіп-қатерлер түскенін айтты. Ноттингемширдегі жұмыс істейтін кеншілерді қорқыту, автомобильдерге вандализм жасау және оларды таспен, бояумен немесе тежегіш сұйықтығымен лақтыру - бұл UDM-нің құрылуының басты факторы болды. Такси жүргізушісі Дэвид Уилки 1984 жылы 30 қарашада Оңтүстік Уэльстегі Мертир Вейл кен орнына жұмыс істемейтін шахтерді алып бара жатқанда қаза тапты. Екі ереуілші көпірден оның машинасына бетон бағанасын түсіріп, ол сол жерде қайтыс болды. Шахташылар адам өлтіргені үшін түрмеге қамалды. Полиция оқиғаның көптеген пикетшілерге әсерін тигізіп, олардың агрессиясының төмендеуіне әкелгенін хабарлады. Уэйкфилдтен екі кенші ауыр жарақаттар келтіргені үшін айыпты деп танылып, тағы төрт адам тәртіпсіздік пен шабуылдан ақталды. Екі пикет, Дэвид Джонс және Джо Грин, бөлек оқиғаларда қаза тапты, ал үш жасөспірім (15 жастағы Даррен Холмс және 14 жастағы Пол Холмс және Пол Уоммерсли) қыста көмір кен орнынан көмір жинап жүріп қаза тапты. NUM өзінің естелік лекцияларын пикеттердің есімдерімен атайды. Джонстың өлімі ереуілшілер мен жұмысты жалғастырушылар арасында шиеленісті тудырды. 1984 жылдың 15 наурызында ол көкірекке кірпішпен соққан жасөспіріммен бетпе-бет келгенде, оған қарсы шыққан жасөспірімнің көкірегіне соқтығысқан, бірақ сараптама оның өліміне себеп болмағанын және оның күні ертерек шахта қақпасына тығылып қалғаннан болуы мүмкін екенін көрсетті. Уэйкфилд қаласы әкімдігі мектеп демалысында балаларға тегін тамақ беріп отырды. "Қылай отыз" деп аталатын Лестерширдің ереуілші шахташыларына қаражат жинау кең көлемде болды және олар артық көмегінің бір бөлігін NUM-нің басқа бөліктеріне қайтарды. ISTC жазда азық-түлік жиынтығы мен ойыншықтарды сыйлады, бірақ қаржылық көмек көрсетпеді, себебі олар агрессивті пикетке қаржыландырғаны үшін айыпталудан қашқысы келді.

According to John Campbell "though there was widespread sympathy for the miners, faced with the loss of their livelihoods, there was remarkably little public support for the strike, because of Scargill's methods". When asked in July 1984 whether they approved or disapproved of the methods used by the miners, 15% approved; 79% disapproved and 6% did not know. When asked the same question during 5–10 December 1984, 7% approved; 88% disapproved and 5% did not know. Writing in the Industrial Relations Journal immediately after the strike in 1985, Professor Brian Towers of the University of Nottingham commented on the way the media had portrayed strikers, stating that there had been "the obsessive reporting of the 'violence' of generally relatively unarmed men and some women who, in the end, offered no serious challenge to the truncheons, shields and horses of a well organised, optimally deployed police force." The stance of the Daily Mirror varied. Having initially been uninterested in the dispute, the paper's owner Robert Maxwell took a supportive stance in July 1984 by organising a seaside trip for striking miners and meeting with NUM officials to discuss tactics. Media reports alleged that senior NUM officials were personally keeping some of the funds. In November 1984, it was alleged that senior NUM officials had travelled to Libya for money. Cash from the Libyan government was particularly damaging coming seven months after the murder of policewoman Yvonne Fletcher outside the Libyan embassy in London by Libyan agents. In 1990, the Daily Mirror and TV programme The Cook Report claimed that Scargill and the NUM had received money from the Libyan government. The allegations were based on allegations by Roger Windsor, who was the NUM official who had spoken to Libyan officials. Roy Greenslade, the editor of the Mirror, said 18 years later he was "now convinced that Scargill didn't misuse strike funds and that the union didn't get money from Libya." This was long after an investigation by Seumas Milne described the allegations as wholly without substance and a "classic smear campaign". MI5 surveillance on NUM vice president Mick McGahey found he was "extremely angry and embarrassed" about Scargill's links with the Libyan regime, but did not express his concerns publicly; however he was happy to take money from the Soviet Union. Polish trade union Solidarity criticised Scargill for "going too far and threatening the elected government", which influenced some Polish miners in Britain to oppose the strike. The supply of Polish coal to British power stations during the strike led to a brief picket of the embassy of Poland in London. Property, families and pets belonging to working miners were also attacked. Ted McKay, the North Wales secretary who supported a national ballot before strike action, said he had received death threats and threats to kidnap his children. The intimidation of working miners in Nottinghamshire, vandalism to cars and pelting them with stones, paint or brake fluid, was a major factor in the formation of the breakaway UDM. Taxi driver, David Wilkie, was killed on 30 November 1984 while driving a non striking miner to Merthyr Vale Colliery, in South Wales. Two striking miners dropped a concrete post onto his car from a road bridge and he died at the scene. The miners served a prison sentence for manslaughter. Police reported that the incident had a sobering effect on many of the pickets and led to a decrease in aggression. Two miners from Wakefield were convicted of causing grievous bodily harm and four others were acquitted of riot and assault. Two pickets, David Jones and Joe Green, were killed in separate incidents, and three teenagers (Darren Holmes, aged 15, and Paul Holmes and Paul Womersley, both aged 14) died picking coal from a colliery waste heap in the winter. The NUM names its memorial lectures after the pickets. Jones's death raised tensions between strikers and those who continued to work. On 15 March 1984, he was hit in the chest by a half brick thrown by a youth who opposed the strike when he confronted him for vandalising his car, but the post mortem ruled that this had not caused his death and it was more likely to have been caused by being pressed against the pit gates earlier in the day. Wakefield Council provided free meals for children during school holidays. Fundraising for the so called "Dirty Thirty" striking Leicestershire miners was extensive and they redirected some of their excess aid to other parts of the NUM. The ISTC donated food parcels and toys during the summer, but gave no money as they did not want to be accused of financing the aggressive picketing.

Әйелдер ұңғымалардың жабылуына қарсы

Шабуылдың басындағы апталарда, БАҚ Ноттингемширдегі шахтерлердің әйелдері күйеулерін ұшқыш пикеттерге бағынбауға үндегенін және наразылыққа қарсы екенін хабарлады. Оған жауап ретінде, наразылықты қолдаған шахтерлердің әйелдері мен достары "Шахталарды жабуға қарсы әйелдер" деп аталған желі құрды.

Шабуылға қарсы әрекет

Оппозициялық Еңбек партиясы өз ұстанымында екіге бөлінді. Ол пикеттер мен полицияның әрекеттерін "зорыққандық" деп айыптады, бұл Полиция федерациясының кейбір қызметкерлер Еңбек үкіметімен жұмыс істеуге қиналатынын мәлімдеуіне себеп болды. Кейін Киннок Скаргиллді ереуілдің сәтсіздігіне кінәлады. Партияның бұрынғы жетекшісі және премьер-министр Джеймс Каллаган ереуілді қашан тоқтату және жұмысқа қайту туралы шешім қабылдау үшін дауыс беру қажет екенін айтты. 1984 жылдың қарашасында кеншілер залында сөйлеген сөзінде Уиллис зорлық-зомбылықты айыптады және келісімге келуді ұсынды, бұл оның басына жақын болғанша, арқанның баяу төмен түсірілуіне әкелді. NUM ISTC және теміржолшылар одағымен "Үштік одақ" құрды. Теміржол қызметкерлері ынтымақтастық шараларын қолға алып, азасы пикет желісін кесіп өтті. Жұмысқа оралғаннан кейін де жұмыс істейтіндер мен ереуілге қатысушылар арасындағы шиеленіс сақталды. Көптеген ереуіл бұзушылар өнеркәсіптен кетіп, басқа кеншілерден қашқан немесе шабуылға ұшырады. 1986 жылдың сәуірінде Кенттегі ереуіл бұзушылардың барлығы дерлік көптеген шабуылдардан кейін өнеркәсіптен кетті. 2005 жылдың наурызына дейін тек сегіз терең шахта қалды. Содан бері Нортумберлендтегі соңғы шахта – Эллингтон шахтасы жабылды, ал Россингтон мен Харворттағы шахталар консервацияланды. 1983 жылы Ұлыбританияда 174 жұмыс істейтін шахта болды; 2009 жылы – алты. Ұлыбританиядағы соңғы терең шахта, жергілікті тұрғындар "Үлкен К" деп білетін Келлингли шахтасы 18 желтоқсанда соңғы рет жабылып, ғасырлар бойғы терең көмір өндіруге нүкте қойды. 1994 жылғы Еуропалық Одақтың кедейлік туралы сараптамасы Оңтүстік Йоркширдегі Гримторпты елдегі ең кедей елді мекен және ЕО-дағы ең кедей елді мекендердің бірі деп таныды. Оңтүстік Йоркшир 1-мақсатты дамыту аймағына айналды және Уэйкфилд ауданындағы барлық округтерге ерекше көмек қажет деп есептелді. 2003 жылы азайтылған шахта өндірісі Франция, Германия және АҚШ-тағы көмір өндірісімен салыстырғанда бір жұмыскерге шаққанда өнімділік жағынан жоғары болды. 2004 жылы Ноттингемширдегі Аннеслиде болған кісі өлтіру НУМ мен УДМ-нің бұрынғы мүшелері арасындағы даудың салдарынан туды деп саналды, бұл шиеленістің сақталатынын көрсетті, бірақ кейіннен бұл оқиғаның байланысы жоқ екені анықталды. 2016 жылғы Brexit референдумында даудың ортасында болған қалалар мен аймақтар көпшілік дауыспен ЕО-дан шығуға дауыс берді. ЕО-дан шығуды қолдаған Скаргилл Brexit дауысы жабық шахталарды қайта ашуға мүмкіндік беретінін айтты. 2020 жылдың қазан айында Шотландия үкіметі ереуіл кезінде жасалған қылмыстар үшін сотталған шотланд шахтерлерін кешіру туралы заң жобасын енгізу жоспарларын жариялады. Шотландияның әділет министрі Хумза Юсуфтың мәлімдемесі ереуіл кезінде полицияның әрекеттерінің қоғамға тигізген әсерін тәуелсіз сараптама бойынша жасалған ұсыныстарға сәйкес болды. 2021 жылы Ұлы Манчестер полициясының бұрынғы бас комиссары Питер Фахи ереуілді қорғау саяси мақсатта болғанын және полицияның қызметін қалпына келтіруге көп уақыт кеткенін айтты, сондай-ақ ұсынылып жатқан Полиция, қылмыс, сот және соттар туралы заң жобасы полицияны тағы да саясатқа тарту қаупі бар екенін ескертті.

The opposition Labour Party was divided in its attitude, He condemned the actions of pickets and police as "violence", which prompted a statement from the Police Federation that some officers would struggle to work under a Labour government. Kinnock later blamed Scargill for the failure of the strike. Former party leader and prime minister James Callaghan said that a ballot was needed to decide when to end the strike and return to work. When speaking in a miners' hall in November 1984, Willis condemned the violence and advocated a compromise, which led to a noose being lowered slowly from the rafters until it rested close to his head. The NUM had a "Triple Alliance" with the ISTC and the railway unions. Solidarity action was taken by railway workers and few crossed picket lines, The strike emboldened the NCB to accelerate the closure of pits on economic grounds. Tensions between strikers and those who worked continued after the return to work. Many strikebreakers left the industry and were shunned or attacked by other miners. Almost all the strikebreakers in Kent had left the industry by April 1986, after suffering numerous attacks on their homes. but by March 2005, there were only eight deep mines left. Since then, the last pit in Northumberland, Ellington Colliery has closed whilst pits at Rossington and Harworth have been mothballed. In 1983, Britain had 174 working collieries; by 2009 there were six. The last deep colliery in the UK, Kellingley Colliery, known locally as "The Big K" closed for the last time on 18 December 2015, bringing an end to centuries of deep coal mining. The 1994 European Union inquiry into poverty classified Grimethorpe in South Yorkshire as the poorest settlement in the country and one of the poorest in the EU. South Yorkshire became an Objective 1 development zone and every ward in the City of Wakefield district was classified as in need of special assistance. In 2003, the reduced mining industry was reportedly more productive in terms of output per worker than the coal industries in France, Germany and the United States. A murder in Annesley, Nottinghamshire in 2004 was believed to be the result of an argument between former members of the NUM and UDM, indicating continued tensions, but was subsequently found to be unrelated. In the 2016 Brexit referendum, cities and regions at the heart of the dispute voted by a majority to leave. Scargill, a supporter of leaving the EU, said that the Brexit vote presented an opportunity to re open closed coal mines. In October 2020, the Scottish Government announced plans to introduce legislation to pardon Scottish miners convicted of certain offences during the strike. The announcement, by Humza Yousaf, the Scottish justice secretary, followed the recommendation of an independent review on the impact of policing on communities during the strike. In 2021 Peter Fahy, the former chief constable of Greater Manchester Police, argued the policing of the strike was politically motivated and "took policing a long time to recover" from, and warned that the proposed Police, Crime, Sentencing and Courts Bill risked drawing policing into politics once more.

Кино және теледидар

Тәуелсіз кинорежиссерлер ереуілді, полицияның мінез-құлқы, кеншілердің әйелдерінің және БАҚ-тың рөлін құжаттады. Нәтижесінде «Шахташылар науқаны» атты фильмдер түсірілді. Кен Лоуч ереуіл туралы үш фильм жасады. «Сен қай жақтасың?» музыка мен поэзияға бағытталған, «The South Bank Show» бағдарламасы үшін жасалған, бірақ өнер бағдарламасы үшін тым саяси бейтарап емес деп қабылданбады. Италиялық кинофестивальде жүлде алғаннан кейін, ол 1985 жылдың 9 қаңтарында Channel 4 телеарнасында көрсетілді. 1991 жылы 4-арнадағы «Диспетчерлер» бағдарламасында көрсетілген «Артур туралы аңыз» Артур Скаргиллге қатысты қаржылық тәртіпсіздіктер және Ливиямен байланыстар туралы айыптауларды талдады, сондай-ақ «Daily Mirror» және «The Cook Report» жариялаған мәлімдемелердің негізсіз екенін дәлелдеді. 1986 жылы түсірілген «Аспандағы қамал» анимациялық фильмінің түсірілім ортасы Уэльстің ереуілінен шабыт алды. Режиссер Хаяо Миядзаки Уэльске сапар шеккен кезде, уэльстік кеншілердің өмір салтын сақтап қалу үшін күрескеніне және олардың бірлестік сезіміне қатты әсерленді. 2000 жылы шыққан «Билли Эллиот» фильмі 1984 жылы өтеді, оның оқиғасы Изингтон Коллиери және Сихэмдегі кеншілер қауымдастығында болды. Фильмнің бас кейіпкерінің әкесі мен ағасы ереуілдегі кеншілер. Көптеген сахналарда пикет желісіндегі хаос, полиция күштері мен ереуілдегі кеншілер арасындағы қақтығыстар және пикет желісінен өтумен байланысты ұят бейнеленген. Фильм ереуілге байланысты кедейлікті, қыста жылу үшін көмірдің болмауының өрескелдігі мен үмітсіздігін көрсетті. Фильм «Билли Эллиот мюзиклы» музыкалық спектакліне айналдырылды, музыкасын Эльтон Джон, кітапшасын және әндер сөздерін фильмнің сценарийін жазған Ли Холл жазды. 1996 жылы шыққан «Brassed Off» фильмі британдық көмірді жекешелендіруден бұрын көптеген шахталар жабылған кезеңде, ереуілден кейін 10 жыл өткен соң түсірілді. Фильм ереуіл туралы айтады, ал кейбір диалогтар 1984 жылғы қарсылықты 1990-шы жылдардың басындағы шахталардың жабылуына жауап берген көптеген кеншілердің мойынсұнуымен салыстырады. Фильмнің бір бөлігі түсірілген Гримли қалашығы, бұрынғы кеншілер ауылы Гримторптың жасырындығы болды. «Comic Strip Presents» телесериалының «The Strike» (1988) эпизодында идеалистік уэльстік сценарийшінің наразылығы бейнеленген, өйткені оның ереуіл туралы қатты және шынайы сценарийін Голливуд продюсері барлық экшн-триллерге айналдырады. Фильм Голливуд фильмдерін пародиалайды, ереуілді тым драмалық етіп көрсетеді және маңызды тарихи фактілердің көпшілігін өзгертеді. Ол Монтрё фестивалінде «Алтын гүл» және «Пресса» сыйлығын жеңіп алды. 1996 жылы BBC телесериалының «1984» бөлімі «Солтүстіктегі достарымыз» ереуілге арналды, полиция мен ереуілшілер арасындағы қақтығыстар көріністері кеншілер жағында болған нақты оқиғаларға қатысқан көптеген адамдарды қолдана отырып қайта жасалды. 2005 жылы BBC One Уильям Айвори жазған «Faith» драмасын көрсетті. Көптеген әлеуметтік көріністер Донкастердің жанындағы бұрынғы кен қалашығы Торнда түсірілді. Ол ереуілді полиция мен кеншілердің көзқарасынан қарады. Британдық «Үлкен адам» фильмінде Лиам Нисон шабуылдан бері жұмыссыз жүрген шотландтық шахтер рөлін ойнайды. Оның кейіпкері полиция қызметкеріне шабуыл жасағаны үшін қара тізімге енгізіліп, осы қылмысы үшін алты айға бас бостандығынан айырылды. 2014 жылы түсірілген Мэтью Уорхус режиссерлік еткен «Гордость» фильмі Уэльстің кеншілер ауылының бірінде тұратын отбасыларға көмек көрсету үшін қаржы жинаған ЛГБТ белсенділерінің шынайы оқиғасына негізделген. Дэвид Пейстің «GB84» романының оқиғасы ереуіл кезінде өтеді. Вал Макдермидтің «Қараңғылық аймағы» (2008) романында ереуілге негізделген сюжет желісі бар. Көптеген сыншылар кітаптың әлеуметтік және эмоционалдық салдарларын зерттегені үшін мақтады. Кей Сатклифф, Айлешамдағы ереуілдегі кеншінің әйелі, «Көмiр емес, Dole» өлеңін жазды, ол бүкіл елде «Шахталарды жабуға қарсы әйелдер» топтарында танымал болды, кейінірек Норма Уотерсонның әніне айналды. А. Л. Ричардстың 2013 жылы Landfox Press баспасында жарық көрген «Hope Now» роман-поэмасында оқиғалар Оңтүстік Уэльс аңғарларында өтеді және ол ереуіл кезінде болған оқиғаларға негізделген. 2001 жылы британдық бейнелеуші суретші Джереми Деллер 1984 жылы пикетшілер мен полиция арасындағы қатал қақтығыстарға қатысқан адамдармен, тарихи қоғамдармен, шайқас реконструкторларымен және адамдармен жұмыс істеді. Бұл оқиға туралы деректі фильмді Деллер мен режиссер Майк Фиггис түсірді және ол британдық теледидарда көрсетілді; сондай-ақ Деллер жобаны және зерттеген тарихи оқиғаларды құрастырған «Ағылшыл азамат соғысы 2 бөлігі» атты кітапты жариялады. 2010 жылдың 5 наурызында, ереуілдің 25 жылдығында, Сандерленд қалалық орталығында бейнелеуші суретші Дэн Саваждың туындысы ашылды. Сандерленд қалалық кеңесі тапсырыс берген Саваж Дарем кеншілер қауымдастығымен бірлесіп, ереуілдің және Солтүстік-Шығыстың кен мұрасының суреттері мен символдары бар үлкен ескерткіш терезені жасады. 1984 жылдың тамызында фотограф Кит Паттисон Сандерлендтің суретшілер агенттігінен Изингтон Коллиеридегі ереуілді бір ай бойы суретке түсіру үшін шақырылды. Ол 1985 жылдың наурызында оқиға аяқталғанға дейін онда тұра берді, қарсыластың қарсылығына қарсы біріккен қауымдастықтың артынан суреттер түсірді. 25 жыл өткен соң, 2010 жылдың 6 мамырында, сайлау күні Паттисон Дэвид Писті Изингтондағы ереуілге қатысқан үш адаммен сұхбаттасуға алып барды. Суреттердің таңдамасымен қатар сұхбаттар «Құтқару жоқ» (Flambard Press) кітабында жарияланды. 2022 жылдың 13 маусымында алғашқы көрсетілімі болған BBC One телесериалы «Sherwood» (2022 телесериалы) 1984 жыл мен қазіргі заманның арасында Ноттингемширдегі Эшфилд аймағындағы қиын жағдайды бейнелейтін ойдан шығарылған қылмыстық оқиға. 2024 жылы BBC Two телеарнасында «Шахташылар ереуілі: Алдыңғы қатардағы оқия» атты ереуіл туралы деректі фильм көрсетілді. Деректі фильмді Бен Энтони түсірді және ереуілге тікелей қатысқан адамдардың архивтік кадрларын және әңгімелерін ұсынды.

Independent filmmakers documented the strike including the behaviour of the police, the role of miners' wives and the role of the media. The outcome was the Miner's Campaign Tapes. Ken Loach made three films about the strike. Which Side Are You On? focussed on music and poetry was made for The South Bank Show but was rejected on the grounds that it was too politically partial for an arts programme. After winning an award at an Italian film festival, it was broadcast on Channel 4 on 9 January 1985. The Arthur Legend, broadcast for Dispatches on Channel 4 in 1991, analysed allegations of financial impropriety and links with Libya against Arthur Scargill, and argued that the claims made by the Daily Mirror and The Cook Report were baseless. The setting for the 1986 anime film Castle in the Sky was inspired by the Welsh strikes. Director Hayao Miyazaki was visiting Wales at the time, and was impressed by the way the Welsh miners fought to save their way of life, and their sense of community. The 2000 film Billy Elliot, set in 1984, was based around mining communities in Easington Colliery and Seaham. The father and brother of the title character are striking miners. Several scenes depict the chaos at picket lines, clashes between armies of police and striking miners, and the shame associated with crossing the picket line. It showed the abject poverty associated with the strike and the harshness and desperation of not having coal for heat in winter. The film was turned into a musical, Billy Elliot the Musical with music by Elton John and book and lyrics by Lee Hall, who wrote the film's screenplay. The 1996 film Brassed Off was set 10 years after the strike in the era when numerous pits closed before the privatisation of British Coal. The film refers to the strike and some of the dialogue contrasts the resistance in 1984 with the resignation with which most miners responded to the pit closures of the early 1990s. It was set in the fictional town of Grimley, a thin disguise for the hard hit ex mining village of Grimethorpe, where some of it was filmed. The satirical Comic Strip Presents episode "The Strike" (1988) depicts an idealistic Welsh screenwriter's growing dismay as his hard hitting and grittily realistic script about the strike is mutilated by a Hollywood producer into an all action thriller. The film parodies Hollywood films by overdramatising the strike and changing most of the important historic facts. It won a Golden Rose and Press Reward at the Montreux Festival. The "1984" episode of the 1996 BBC television drama serial Our Friends in the North revolves around the strike, and scenes of clashes between the police and strikers were re created using many men who had taken part in the real life events on the miners' side. In 2005, BBC One broadcast the one off drama Faith, written by William Ivory. Many of the social scenes were filmed in the former colliery town of Thorne, near Doncaster. It viewed the strike from the perspective of both the police and the miners. The British film The Big Man casts Liam Neeson as a Scottish coalminer who has been unemployed since the strike. His character has been blacklisted due to striking a police officer and has served a six month prison sentence for the offence. The 2014 film Pride, directed by Matthew Warchus, is based on a true story of a group of LGBT activists who raised funds to assist and support families in a Welsh mining village. David Peace's novel GB84 is set during the strike. Val McDermid's novel A Darker Domain (2008) has a plotline set in the strike. Multiple reviewers gave the book acclaim for exploring its social and emotional repercussions. Kay Sutcliffe, the wife of a striking miner at Aylesham, wrote the poem "Coal not Dole", which became popular with the Women Against Pit Closures groups across the country and was later made into a song by Norma Waterson. The verse novel Hope Now by A. L. Richards, published 2013 by Landfox Press, is set in the South Wales Valleys and is based on events during the strike. In 2001, British visual artist Jeremy Deller worked with historical societies, battle re enactors, and people who participated in the violent 1984 clashes between picketers and police to reconstruct and re enact the Battle of Orgreave. A documentary about the re enactment was produced by Deller and director Mike Figgis and was broadcast on British television; and Deller published a book called The English Civil War Part II documenting both the project and the historical events it investigates. On 5 March 2010, the 25th anniversary of the strike, an artwork by visual artist Dan Savage was unveiled in Sunderland Civic Centre. Commissioned by Sunderland City Council, Savage worked with the Durham Miners Association to create the large scale commemorative window, which features images and symbols of the strike and the North East's mining heritage. In August 1984, photographer Keith Pattison was commissioned by Sunderland's Artists' Agency to photograph the strike in Easington Colliery for a month. He remained there on and off until it ended in March 1985, photographing from behind the lines a community rallying together against implacable opposition. Twenty five years later, on 6 May 2010, Election Day, Pattison took David Peace to Easington to interview three of the people caught up in the strike. A selection of the photographs together with the interviews were published in book form – 'No Redemption' (Flambard Press). Premiering on 13 June 2022, the BBC One series Sherwood (2022 TV series) is a fictionalized murder mystery set both in 1984 and in the present day in the Ashfield area of Nottinghamshire surrounding deep divisions in the community between striking miners, police officers, non striking miners, and their descendants. In 2024 a documentary film about the strikes was shown on BBC Two, called Miners’ Strike: A Frontline Story. The documentary was directed by Ben Anthony and presented both archive footage and stories from individuals directly involved in the strike.

Музыка

The Clash Лондондағы Брикстон академиясында ереуілдегі кеншілерге арналған екі қайырымдылық концерті өткізді. Бұл ереуіл көптеген музыкалық топтардың әндеріне арналған тақырып болды, соның ішінде Manic Street Preachers-тің "A Design for Life" және "1985" (Lifeblood альбомынан); Pulp-тың "Last Day of the Miners' Strike"; Funeral for a Friend-тің "History", және Эван Макколлдың NUM-ді қолдаған әндерінің кассетасы "Daddy, What Did You Do In The Strike?". Стинг 1985 жылы өзінің алғашқы жеке альбомы "The Dream of the Blue Turtles" үшін "We Work the Black Seam" атты ереуіл туралы ән жазды. Билли Брэггтің "Which Side Are You On?" әні британдық қоғамның үлкен бөлігінің бейжай қанағаттанғандығынан туған ереуілшілердің сатқындық сезімін бейнеледі. Брэгг өзінің музыкасы және Тэтчер үкіметімен келіспеушілігі арқылы жағдайға назар аударды. The Smiths-тің 1987 жылғы "Last Night I Dreamt That Somebody Loved Me" әнінің басында ереуіл кезіндегі наразылықтың шуы естіледі. Дегенмен, бұл нұсқа тек "Strangeways, Here We Come" альбомында ғана бар, ал кейінгі жинақтарда қолданылмаған. Ереуіл кезінде Оңтүстік Лондондық Test Dept тобы "жауынгерлік автобусында" Йоркшир, Дурхам, Нортумберленд, Паддингтон және Глазго қалаларына сапар шекті. Олар бір қаладағы ереуілдің кадрларын түсіріп, келесі концертінде көрсетті, онда кеншілермен кездесіп, пикетке қосылып, қаржы жинады. Оңтүстік Уэльстің ереуілдегі кеншілер хорының әндері және Кент кеншісі Алан Сатклифтің сөздері 1985 жылғы "Shoulder to Shoulder" альбомына енді. Henry Cow тобынан Крис Катлер, Тим Ходжкинсон және Линдси Купер, Роберт Уайт және ақын Адриан Митчелл 1984 жылдың қазан айында ереуілшілер мен олардың отбасыларына көмектесу үшін "The Last Nightingale" әнін жазды. U2 тобының "Red Hill Mining Town" әні ереуіл кезіндегі қарым-қатынастардың бұзылуын көрсетеді. Роджер Уотерстің 1987 жылғы "Radio K.A.O.S." альбомының сюжеті ереуіл мен оның салдарына бірнеше сілтеме жасайды. Ереуіл кезінде көмір өндіру туралы дәстүрлі халық әндері қайта жанданды. Дик Гоган өзінің "True and Bold" LP-сінде ескі және жаңа әндердің қосындысын шығарды. 1970 жылы Steeleye Span тобы жазған "Blackleg Miner" атты ескі Нортумбриалық халық әні, NUM-ді қолдау және ереуілді бұзушыларды қорқыту үшін танымал болды.

The Clash staged two benefit concerts for the striking miners at Brixton Academy in London. The strike is the subject of songs by many music groups including the Manic Street Preachers' "A Design for Life", and "1985", from the album Lifeblood; Pulp's "Last Day of the Miners' Strike"; Funeral for a Friend's "History", and Ewan MacColl's cassette of pro NUM songs Daddy, What Did You Do In The Strike?. Sting recorded a song about the strike called "We Work the Black Seam" for his first solo album, The Dream of the Blue Turtles, in 1985. Billy Bragg's version of "Which Side Are You On? ", encapsulated the strikers' feeling of betrayal by the perceived indifference of wider elements within British society. Bragg raised awareness through his music and disagreement with the Thatcher government. Crowd sounds from the strike feature at the start of The Smiths' 1987 song "Last Night I Dreamt That Somebody Loved Me". However, this version only appears on the album Strangeways, Here We Come and not the single edit which has made subsequent compilation albums. Throughout the strike, the South London group Test Dept travelled on their "battle bus" to Yorkshire, Durham, Northumberland, Paddington and Glasgow. They filmed images of the strike in one town and showed at their next gig, where they met the miners, joined pickets and raised funds. The songs of the South Wales Striking Miners' Choir and the speeches of Kent miner Alan Sutcliffe are included on their 1985 album Shoulder to Shoulder. Chris Cutler, Tim Hodgkinson and Lindsay Cooper from Henry Cow, along with Robert Wyatt and poet Adrian Mitchell recorded The Last Nightingale in October 1984 to raise money for the strikers and their families. "Red Hill Mining Town", by U2 is about the breakdown of relationships during the strike. The storyline of Radio K. A. O. S., a 1987 album by Roger Waters, makes several references to the strike and its repercussions. The strike saw the resurgence of traditional folk songs about coal mining. Dick Gaughan released a mixture of old and new songs on his LP True and Bold. An old Northumbrian folk song, "Blackleg Miner" gained attention when recorded by Steeleye Span in 1970 and was played to show support for the NUM and intimidate strikebreakers.

Бейне ойындар

Монти Моль ойындары сериясының алғашқысы, 1984 жылы ZX Spectrum және Commodore 64 платформалары үшін шығарылған Wanted: Monty Mole, шахтерлер отбасыларының ереуіл кезінде көмір ұрлағаны туралы хабарлардан тікелей шабыттанды: ойында Монти Моль үйін жылыту үшін көмір ұрлайды.

Жалпы

Қазылған орындардың жабылу мерзімдерінің тізімі бар. 1984 жылғы карьерлердің орналасқан жерін және 2004 жылға дейінгі жылдар бойынша жабылуларын көрсететін карта.

Өңірлік және жергілікті зерттеулер

Роман.