Кіріспе

Әскери қақтығыстың түрі
Әскери қақтығыстың түрі

Жарланбаған соғыс – екі немесе одан көп мемлекет арасындағы, екі тараптың да соғыс жарияламауымен жүзеге асырылатын әскери қақтығыс. Бұл термин кейде ресми түрде жарияланбаған кез келген дауды немесе қақтығысты да қамтуы мүмкін. Біріккен Ұлттар Ұйымының Кореядағы әскери операциясынан кейін, кейбір үкіметтер тәртіптік шаралар мен шектеулі соғыс жүргізуді, оларды әскери іс-қимыл немесе қарулы жауап ретінде сипаттау арқылы іске асырды. Дәстүрлі халықаралық құқық бойынша, соғыс жариялау міндетті емес – жауынгерлік қимылдарды бастау, соғыс ниетін білдіру үшін жеткілікті.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ заңдарында ресми соғыс жариялаудың пішіміне немесе беру тәсіліне қатысты нақты талаптар жоқ. АҚШ Конституциясында былай делінген: «Конгресс [ ] соғыс жариялау, маркировка және репризал хаттарын беру, сондай-ақ құрлықта және судағы тұтқындауларға қатысты ережелерді қабылдау құқығына ие болады». 2013 жылдың тамызына дейін АҚШ Конгресі ресми түрде 11 рет соғыс жариялаған, ал 1942 жылдан бері мұндай шара қолданылмаған; олардың 6-сы Екінші дүниежүзілік соғыс жариялаулары болды. АҚШ Вьетнам соғысына қатысқан кезінде соғыс жарияламады, бірақ Тонкин шығанағының қаулысы ресми соғыс жарияламастан Вьетнамдағы әскери күштерді пайдалануға және күшейтуге рұқсат берді. Кем дегенде 125 рет АҚШ президенті Конгрестің рұқсатынсыз әскери күш қолданды. Осы оқиғалардың ең маңыздысы Корея соғысы болды, онда АҚШ Солтүстік Кореяның Оңтүстік Кореяға жасаған агрессиясын тоқтату үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының бейбітшілік күштерін басқарды. Осы қақтығыста 142 000-нан астам американдық қаза тапты (шамамен 40 000 адам қаза болып, 100 000-нан астам адам жарақат алды).

Ұлыбритания

Аргентина мен Ұлыбритания арасындағы Фолкленд соғысы (1982 жылдың сәуір-маусымы) ешқашан ресми түрде соғыс деп жарияланған жоқ.