Амстердам мен Роттердам қарымтасы: «Классика» дербиісі

Кіріспе

Нидерланд футбол дербиі
Неміс футбол матчы

"De Klassieker" ("Классика") – Нидерландының ең басты футбол дербиі, "Аякс" (Амстердам) және "Фейеноорд" (Роттердам) командалары арасында өтеді. Көрермендер саны бойынша рекорд 1966 жылғы 9 қаңтарда Роттердамда тіркелді, сол күні 65 562 жанкүйер болды.

Тарих

Бұл екі клуб арасындағы бәсекелестік футболдан асып, Амстердам мен Роттердам қалалары арасындағы қарсыластыққа дейін жетеді. Бұл қарсыластық екі қала 13-шы ғасырда қала құқығын алған кезде басталады. Футбол клубтары осы қалалардың мақтанышы: «Аякс» – Амстердам үшін, «Фейеноорд» – Роттердам үшін. Бұл қалалардың тұрғындарының көзқарастары мен мәдениеті айқын ерекшеленеді, бұл футбол алаңында жақсы көрінеді. Бұл Амстердам суретшілері мен Роттердам жұмысшылары арасындағы қақтығыс. Амстердам мәдениетімен әйгілі, көптеген суретшілер мен актерлерді тәрбиеледі. «Аякс» клубының ойын стилі жанкүйерлер үшін мақтанышқа айналған, ал «Фейеноорд» жанкүйерлері үшін ыза тудырады. Роттердамдықтар Амстердамнан келгендердің құрметке құмар екенін айтады, осы сезімді білдіретін: «Амстердам армандаса, Роттердам жұмыс істейді» деген мақал бар. Роттердам екінші дүниежүзілік соғыста нацистердің ауыр бомбалауынан кейін жұмыс істеуге мәжбүр болды. Порт қаласы, оның халқы еңбекқорлығымен мақтанады және Амстердамның жарқырауына ренжіді. Бұл екі клубтың алғашқы кездесуі 1921 жылдың 9 қазанында Роттердамда өтті, бұл кездесу дау-дамайға толы болды. Матч бастапқыда 3:2 есебімен «Аякс» пайдасына аяқталды. Бірақ кейін «Фейеноорд» наразылығынан кейін, «Аякс» күмәнді гол соққанын айтқандықтан, нәтиже 2:2 деп жарияланды. 1930 және 1940 жылдары ең үлкен стадион кімге тиесілі деген бәсекелестік те болды. Бұл Амстердам мен Роттердамның арасында Нидерландтағы ең үлкен стадион қай қалада екендігін мақтанышпен айту үшін жасалды. 1928 жылы Олимпиадалық стадион салынды, онда 31 600 орын бар, ол Нидерландтағы ең үлкен стадион болды. 1934 жылы 22 000 орындық «Де Меер» стадионы салынды. «Аякс» еуропалық матчтар үшін Олимпиадалық стадионды, ал ішкі матчтар үшін «Де Меер» стадионын пайдаланды. Нидерландтағы ең үлкен стадион мәртебесі 1937 жылы «Фейеноорд» «Де Куйпті» ашқанда өзгерді, стадионда 64 000 орын болды. «Аякс» Олимпиадалық стадионға екінші қабатты қосып, жауап берді, бұл да 1937 жылы жасалды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін «Фейеноорд» 1949 жылы «Де Куйпті» 69 000 орынға дейін кеңейтті. 1947–1948 маусымынан бастап 1955–1956 маусымына дейін бұл екі клуб арасында ешқандай бәсекелестік матч өткізілмеді. Бұл «Фейеноордтың» осы кезеңде аймақтық лигада жеңіске жетпегендігіне және демек, «Аякспен» кездесе алатын Чемпионат плей-оффына шыға алмауына байланысты болды. Осы кезеңде осы клубтардың бір-бірімен ойынды жалғастыруы үшін бірқатар достық кездесулер ұйымдастырылды. 1956–1957 жылдары Эредивизи енгізілгеннен кейін, аймақтық лигалар бір ұлттық лиганың пайдасына жойылды, сондықтан чемпионат плей-оффтары қажет болмады. Осылайша, «Фейеноорд» пен «Аякс» қайтадан бір-біріне қарсы бәсекелестік матчтарды өткізе алды. Содан бері екі клуб жылына бір рет кездеседі. 1960/61 маусымында осы екеуінің арасындағы ең көп гол соғылған матч болды. Жалпы гол саны 14 болды, ал 9:5 есебімен «Фейеноорд» жеңіске жетті. Осы маусымда «Фейеноорд» лига жеңімпазы атанды, ал «Аякс» бірінші орыннан 2 ұпайға артта қалып, екінші орынға шықты. Төрт жылдан кейін 1964/65 маусымында дәл осындай есеп 9:4 есебімен «Фейеноордтың» пайдасына қайталанды. Бұл жетістік Нидерланды құрамасына «Аякс» пен «Фейеноорд» ойыншыларының көпшілігін қосты. Бұл ойыншылар 1974 жылғы және 1978 жылғы ФИФА әлем чемпионаттарында маңызды рөл атқарды, онда олар «Тоталь футбол» деп аталатын ойынды көрсетті. 1980/81 маусымында 15 жыл бойы «Фейеноорд» клубында ойнаған «Фейеноорд» легендасы Вим Янсен «Аякс» клубына ауысып, «Фейеноорд» жанкүйерлерінің ашуын туғызды. «Аякс» үшін дебюті кезінде, ол «Фейеноордқа» қарсы саяхат ойында болды, «Фейеноорд» жанкүйері Янсеннің көзіне мұз шарын лақтырып, оны емделу үшін алаңнан кетуге мәжбүр етті. 1983/84 жылғы маусымда «Аякс» легендасы Йохан Кройф «Аякстан» «Фейеноордқа» ауысқанда, бәсекелестік одан әрі күшейді. Бұл Кройф пен «Аякс» арасындағы келісімшарт даусынан кейін болды; Кройф келісімшартты ұзартқысы келді, бірақ «Аякс» оның жасына байланысты қарсы болды. Бұл трансфер екі жақтасты да ашуланды; «Аякс» жанкүйерлері Кройфтің ең үлкен қарсыласына көтерілгеніне ашуланды, ал «Фейеноорд» жанкүйерлері «Аякс» аңызының өз клубына қосылатынын ұнатпады. Кейбір «Фейеноорд» жанкүйерлері оның келуіне наразылық білдіріп, «Фейеноорд мәңгі, Кройфф ешқашан» деген баннерлерді іліп қойды. Көптеген жанкүйерлер жаңа келгенді достық маусым алдындағы ойындар кезінде сыйқырып, оның атын стадионда жариялағанда наразылық білдірді. Кейбір жанкүйерлер тіпті Кройф ойнап тұрғанда стадионға кірмейтін болды. 1983/84 маусымында «Фейеноорд» мен Кройф «Аяксқа» 8:2 есебімен жеңіліп, «Фейеноордтың» «Аяксқа» қарсы ең ауыр жеңілісі болды. Алайда «Фейеноорд» лига мен кубокты жеңіп алды. Екі клуб та жылдар бойы өркендеуден құлдырауға ұшырады, жанкүйерлер арасындағы зорлық-зомбылық күшейді және дербиде полиция күші күшейтілді. Ең ауыр оқиға 1997 жылы Бевервейк қаласындағы кездесуде болды, онда «Аякс» жанкүйері Карло Пикорни қаза тапты, ал бірнеше адам жарақат алды. 2005 жылғы тәртіпсіздіктер де екі клуб тарихындағы қайғылы оқиға болды. 2024 жылдың 7 сәуірінде «Фейеноорд» «Аякс» командасын 6:0 есебімен жеңіп, «Фейеноордтың» «Аяксқа» қарсы ең үлкен жеңісін және «Аякс» үшін Эредивизидегі ең ауыр жеңілісін тіркеді.

The rivalry between these two clubs goes beyond the football rivalry, transcending into the city rivalry between Amsterdam and Rotterdam. This rivalry began when these two cities first received their city rights in the 13th century. The football clubs are the pride of these cities; Ajax to Amsterdam and Feyenoord to Rotterdam. The inhabitants of these cities differ significantly in both attitudes and cultures which is clearly reflected on the football pitch. The clash is seen between the artists of Amsterdam and the workers of Rotterdam. Amsterdam is renowned for its culture, having produced many artists and actors. Ajax’s style of play has long been a source of pride for the supporters, and one of irritation for the Feyenoord fans. The Rotterdammers feel that those hailing from Amsterdam possess delusions of grandeur, and there is a saying to reflect these sentiments: "While Amsterdam dreams, Rotterdam works". Rotterdam was forced to work after being bombed heavily in the Second World War by the Nazis. A harbor town, its people are proud of their work ethic and resentful of Amsterdam's showiness. The first encounter between these two clubs was on 9 October 1921 in Rotterdam which was surrounded by controversy. The match initially ended 3–2 in Ajax' favour. This was later officially declared 2–2 due to Feyenoords protest to what they believed was a dubious goal by Ajax. There has also been a competition as who has the biggest stadium between these two clubs which mainly occurred in the 1930s and 1940s. This was done as bragging rights as which city, between Amsterdam and Rotterdam, had the biggest stadium in the Netherlands. The Olympic Stadium was constructed in 1928 and had a capacity of 31,600 which was the biggest in the Netherlands. In 1934 De Meer Stadion was constructed with a capacity of 22,000. Ajax used the Olympic Stadium for European matches and De Meer for domestic matches. The status of the Olympic Stadium being the largest in Netherlands would change in 1937 when Feyenoord opened De Kuip was constructed with a capacity of 64,000. Ajax responded by adding a second ring to Olympic Stadium, also in 1937. After the Second World War, Feyenoord expanded De Kuip to 69,000 in 1949. From the season 1947–48 up to and including 1955–56 no competitive matches were played between these two clubs. This was due to Feyenoord never winning their regional league in this period and hence not reaching the Championship Playoff where they could face Ajax. In order for these clubs to continue playing each other during this period a number of friendlies were arranged. Once the Eredivisie was introduced in 1956–57, regional leagues were abolished in favour of a single national league and hence no championship playoffs were needed. Therefore, Feyenoord and Ajax were able to play competitive matches against each other once more. The two clubs have faced off once a year since then. In the season 1960/61 the highest scoring match between these two occurred. The total number of goals scored was 14 where the score was 9–5 in the favour of Feyenoord. This season Feyenoord won the league with Ajax being second place with 2 points behind first place. Four years later in the season 1964/65 the same scoreline was almost replicated by a 9–4 scoreline in Feyenoords favour. This success led to the Netherlands squad being filled with a majority of Ajax and Feyenoord players. These players would be important during the 1974 FIFA World Cup and 1978 FIFA World Cup in which they displayed what is known to be Total Football. During the season 1980/81, Feyenoord legend Wim Jansen, who played for Feyenoord for 15 years, made the leap to Ajax which created much anger for the Feyenoord fans. On his debut for Ajax, which happened to be an away game against Feyenoord, a Feyenoord fan threw an iceball in Jansen's eye, forcing him to leave the field for treatment. The rivalry intensified even further during the 1983/84 season when Ajax legend Johan Cruyff made the transfer from Ajax to Feyenoord. This was after a contract dispute between Cruyff and Ajax; Cruyff wanted a contract extension, but Ajax balked on account of his age. This transfer angered both fanbases; Ajax fans were outraged that Cruyff had jumped to their biggest rival, while Feyenoord fans did not like the fact that an Ajax legend would be joining their club. Some Feyenoord fans protested his arrival by hanging banners saying "Feyenoord Forever, Cruijff Never" being one of the more civilised ones. Many fans would also whistle and jeer at the newcomer during the friendly pre season games and whenever his name was announced in the stadium. Some fans even refused to enter the stadium whilst Cruyff played there. In the 1983/84 season, Feyenoord and Cruyff lost 8–2 to Ajax which was Feyenoord's worst loss to them ever. However Feyenoord ended up winning the league and cup. Both clubs have fallen from grace over the years, while fan violence has increased, and there is always a heavy police presence at the derby. The most serious incident occurred in the Beverwijk clash in 1997 when Ajax fan Carlo Picornie was killed and several others injured. The riots of 2005 were also a depressing chapter in the history of the two clubs. On 7 April 2024, Feyenoord beat Ajax 6–0, the biggest win ever for Feyenoord over Ajax and the biggest loss ever for Ajax in the Eredivisie.

"Аякс" пен "Фейеноорд" арасындағы қақтығыс

70-жылдардан бері екі клубтың жақтастары арасында көптеген қақтығыстар болды, оның ішінде стадиондарда қиратушылықтар да орын алды. 1997 жылғы Бевервик оқиғасы ең танымал болды. «Аякс» жақтасы Карло Пикорниді қарсыластары өлтіріп, голландиялық футбол қауымдастығы KNVB-ның хулигандықпен күресу үшін қатаң шаралар қабылдауына себеп болды. Осы оқиғадан кейін 1997/98 жылғы екі «Классикер» матчы сырттан келген жанкүйерлерсіз өтті. 2004 жылы «Фейеноорд» ойыншысы Хорхе Акунья екі клубтың резервтік командалары арасындағы матчта «Аякс» хулигандарының шабуылынан кейін бас, мойын және қабырға жарақаттарымен ауруханаға түсті. «Фейеноордтың» тағы бір ойыншысы Робин ван Персиді «Аякс» клубының бапкері Джон ван’т Шип және ойыншы Даниэль де Риддер құтқарып қалды. 2005 жылдың сәуірінде «Фейеноорд» стадионы маңында екі тараптың хулигандары мен тәртіп сақшыларының қатысуымен тәртіпсіздіктер болды. «Аякс» жанкүйерлері Роттердамға баратын пойызды қиратты, себебі пойыз Роттердамға жетпей тұрып Амстердамға қайтарылды. Екінші пойыз Роттердамға келді, бірақ жанкүйерлер матч аяқталғанша стадион сыртында күтуге мәжбүр болды. Осыдан кейін, өз командасы 2:3 есебімен жеңілген «Фейеноорд» жанкүйерлері матчты көрмеген Амстердамдық қарсыластарымен қақтығысуға бекінді. Полиция түсірген хулигандардың видеосы ұлттық телеарнада көрсетілді. Телеарнада көрсетілген дерлік барлық хулиган өздерін ұстап берді. 2009 жылдың ақпанында Амстердам мен Роттердам қалаларының әкімдері KNVB-мен келісімге келіп, зорлық-зомбылықты тоқтату мақсатында келесі бес маусымға сырттан келген жанкүйерлерге үйден тыс ойындарға баруға тыйым салу туралы келісті. Алайда, 2014 жылғы KNVB кубогының финалында «Аякс» жанкүйерлері алаңға фейерверктер лақтырғаннан кейін «Аякс» өз жанкүйерлеріне кем дегенде 2016/17 маусымына дейін Роттердамға баруға тыйым салды. 2015 жылдың наурызында «Аякс» клубының үйі өртенді, оның себебі ресми түрде белгісіз. Алайда полиция мен «Аякс» жанкүйерлері «Фейеноорд» жанкүйерлерінің бұл оқиғаның артында тұрғанын күдіктенді. «Аякс» хулигандары «Фейеноорд» жанкүйерлеріне қарсы шабуыл жасауды жоспарлады, бірақ полиция оларды тоқтатты. 2016 жылдың ақпанында Амстердам Аренада оқиға болды, онда «Аякс»тан «Фейеноордқа» өткен Кеннет Вермеердің мүсіні «Аякс» ультра тобы VAK410 орналасқан трибунадан ілінді. Осыған жауап ретінде «Аякс» «Аренадағы» «Классикердің» келесі матчы үшін VAK410 әдетте пайдаланатын бөлімдерді жапты және осы бөлімдерге маусымдық билеттері бар жанкүйерлердің матчқа қатысуына тыйым салды. Хулигандар өз командалары «Аякс»пен кездескенде еврейге қарсы ұрандарды жиі айтады. Себебі «Аякс» қаланың еврей қауымымен тығыз байланыста. Кейде «Аякс» жанкүйерлері өздерін еврейлер деп атайды және Дәуіт жұлдызының символын қолданады. 2019 жылдың мамырында Амстердамдағы AVV Swift пен SC Feyenoord арасындағы әуесқойлық матчтан кейін жанкүйерлер арасында тәртіпсіздіктер болды, себебі «Фейеноорд» жанкүйерлері SC Feyenoord-ты қолдау үшін Амстердамға келген және AVV Swift-ты қолдау үшін келген «Аякс» жанкүйерлерімен қақтығысқа түсті. Сол айдың соңында Амстердамдағы De Toekomst стадионында «Аякс» пен «Фейеноорд» арасындағы U19 лигасының чемпиондық титулы үшін шешуші матч кезінде оқиға болды. Матчтан бұрын «Аякс» жанкүйерлері «Фейеноорд U19» ойыншыларының автобусына тас лақтырды. 30 минуттан кейін «Аякс» жанкүйерлері трибунада «Фейеноорд» ойыншыларының отбасына шабуыл жасауға тырысқандықтан матч тоқтатылды. Матч кейінге қалдырылды, және жанкүйерлерге қатысуға рұқсат етілмеді. 2023 жылдың 5 сәуірінде KNVB кубогының жартылай финалында «Аякс» ойыншысы Дэви Классен 62-ші минутта трибунадан лақтырылған жаққыштан жарақат алды. Матч 30 минутқа тоқтатылды, және ол бас жарақатынан кейін ауыстырылды. 2023 жылдың 24 қыркүйегіндегі екі клуб арасындағы матч «Аякс» жанкүйерлері алаңға фейерверктер лақтырғаннан кейін кейінге шегерілді, «Фейеноорд» 3:0 есебімен жеңіске жеткен кезде. Матчтан кейін жанкүйерлер полициямен қақтығысты. Ойын 2023 жылдың 27 қыркүйегінде қайта басталды, және «Фейеноорд» 4:0 есебімен жеңіске жетті, көрермендерсіз.

Since the 70's there have been many clashes between the supporters of both clubs, including destructions inside stadiums. The Beverwijk in 1997 was most infamous. One Ajax fan, Carlo Picornie, was beaten to death by rival supporters, triggering more strict policies from the Dutch football association KNVB to tackle hooliganism. As a result of the incident, the two Klassiekers in 1997/98 were played without away fans. In 2004 Feyenoord player Jorge Acuña was taken to hospital with head, neck and rib injuries after Feyenoord players were attacked by Ajax hooligans during a match between the reserve teams of both clubs. Another Feyenoord player, Robin van Persie, had to be rescued by Ajax coach John van 't Schip and player Daniël de Ridder. In April 2005, riots took place around Feyenoord's ground involving hooligans from both sides and the riot police. Travelling Ajax fans had demolished the train transporting them to Rotterdam after the train was sent back to Amsterdam before arriving in Rotterdam. The second train arrived in Rotterdam but the fans were forced to wait outside the stadium until the match was over. Meanwhile, Feyenoord supporters who had just seen their team lose 2:3, were determined to clash with rivals from Amsterdam, who had not seen the match. Hooligans filmed by police were shown on national TV. Virtually every hooligan on TV handed himself in. In February 2009, the mayors of Amsterdam and Rotterdam made an agreement with the KNVB to ban visiting fans from the away games for the next five seasons in an effort to curb the violence. However, after Ajax fans threw fireworks on the field during the 2014 KNVB Cup Final, Ajax banned its supporters from traveling to Rotterdam through at least the 2016 17 season. In March 2015, the Ajax clubhouse was burned down for which the cause is officially unknown. However the police and Ajax fans suspected Feyenoord fans to have been behind this event. Ajax hooligans planned a revenge attack on Feyenoord fans but were stopped by police. In February 2016, an incident took place in Amsterdam Arena where an effigy of Kenneth Vermeer, who made the crossing from Ajax to Feyenoord, was hanged from a stand occupied by the Ajax ultra group VAK410. In response, Ajax closed the sections normally used by VAK410 for the next edition of De Klassieker at the Arena, and banned season ticketholders from those sections from attending the match. Hooligans often chant anti Jewish slogans when their team faces Ajax. That is because Ajax has had a long association with the city's Jewish community. And Ajax supporters sometimes refer to themselves as Jews and use the Star of David symbol. In May 2019, an amateur match between AVV Swift, of Amsterdam, and SC Feyenoord in Amsterdam was marred by fan trouble after the game when Feyenoord fans travelled to Amsterdam to show support for SC Feyenoord and came into contact with Ajax fans who were there to show support for AVV Swift. Later in the same month, there was an incident during the U19 league title deciding game between Ajax and Feyenoord at De Toekomst in Amsterdam. Before the game, Ajax fans threw stones the players bus of Feyenoord U19. After 30 minutes, the match had to be suspended due to Ajax fans trying to attack the Feyenoord players' families in the stands. The match had to be rescheduled to a later date where no fans were allowed to attend the fixture. On 5 April 2023, during a KNVB Cup semifinal, Ajax player Davy Klaassen was hit with a lighter from the stands during the 62nd minute of the game. The match was suspended for 30 minutes and he was substituted as a result of a head injury. The match between the clubs on 24 September 2023 was suspended until further notice after Ajax fans, with Feyenoord winning 3–0, threw flares onto the pitch. After the match fans clashed with police. The game was resumed on 27 September 2023, which ended with Feyenoord winning 4 0 behind closed doors.

Барлық уақыттағы ең үздік гол салушылар

РанкОйыншыҰлттықКлубГолдар1. Сьяк СвартАякс (18) 182. Кор ван дер ГипФейеноорд (14) 143. Пит ван РиененАякс (12) 12Жари Литманен5. Руд ГелсАякс (10)Фейеноорд (1) 11Хенк ГротАякс (9)Фейеноорд (2) 7. Клаас Ян ХунтеларАякс (10) 108. Жап БарендерегтФейеноорд (9) 9Марко ван БастенАякс (9)Йохан КройфАякс (8)Фейеноорд (1) 11. Эрвин ван ВийнгардэнАякс (8) 8Питер ХоутманФейеноорд (8)Дирк Куйт14. Сейм де ЙонгАякс (7) 7Рональд де БоерХенк ШоутенФейеноорд (7)Джон Даль Томассон

Қиындықты кесіп өту

"Аякс" және "Фейеноорд" командаларында ойнаған көптеген ойыншылар болған. Ең көп дау тудырған ойыншылар – Йохан Кройф, Вим Янсен және соңғы кезде Стивен Бергхуис. Ханс Край аға мен Лео Бэнхакер екі клубты да жаттықтырды (Край аға "Фейеноордта" да ойнаған), ал Питер Боз "Фейеноордта" техникалық директор болып жұмыс істеген, кейін "Аякс" командасын жаттықтырды. Рональд Куман – голландиялық кәсіби футболдың "Үлкен үштігінде" ойыншы және жаттықтырушы ретінде жұмыс істеген жалғыз бұрынғы футболшы, ол "Фейеноорд", "Аякс" және олардың қарсыласы "ПСВ" (Эйндховен) командаларында ойыншы және жаттықтырушы болды.

Басқарушылар

Ханс Край 1974/75 маусымдарында «Аякс» клубының, 1982/83 және 1988/89 маусымдарында «Фейеноорд» клубының жаттықтырушысы болды. Лео Бэнхакер осы екі клубтың да бапкері ретінде бірнеше рет жұмыс істеді. Рональд Куман 2002 және 2005 жылдары «Аякс» клубының жаттықтырушысы, ал 2011 және 2014 жылдары «Фейеноорд» клубының жаттықтырушысы болды. Питер Боз 1991 және 1996 жылдары аралығында «Фейеноорд» клубында ойнады, 2006 және 2009 жылдары «Фейеноорд» клубының техникалық директоры болды. 2016 жылы «Аякс» клубының бапкері болды.