Кіріспе

Неміс математигі (1585–1636)

Даниэль Швентер (Швендер) (31 қаңтар 1585 – 19 қаңтар 1636) – неміс шығыстанушысы, математик, өнертапқыш, ақын және кітапханашы.

Өмірбаян

Швентер Нюрнбергте дүниеге келген. Ол Альтдорф университетінде шығыс тілдері мен математика профессоры болды. Бұл факті Георг Галгемайрдың "Курцер, грандтличер, вархафтер, гебсестер және вермехтер Ундеррихт, Цуберайтюнг және Габраух дес Циркельс, Шрегмес және Линиал" кітабына Швентер жазған алғы сөзінен және Альтдорф университетінің ескі жылнамасынан белгілі. Оның еңбектеріне "Delicia Physico Mathematicae" (Нюрнберг, 1636) және "Geometriae practicae novae et auctae tractatus I IV" (1641 жылы, өлімінен кейін жарық көрді) кіреді. "Geometriae practicae" еңбегінде бакулометрия – қол жетпес қашықтықтарды өлшеу өнері, яғни таяқтар арқылы өлшеу туралы мәліметтер бар. Тіл білгісі Швентер грек, еврей, араб, сирия және арамей тілдерін білген. Ол сонымен қатар Евклидтің сарапшысы да болды. Ол Нюрнберг маңындағы Альтдорф қаласында қайтыс болды.

Швентер және Скиоптриялық доп

Ол 1636 жылы шиоптрикалық шарды ойлап тапты. Бұл – шарға бекітілген микроскопты кез келген жағдайға бұруға мүмкіндік беретін әмбебап қосылыс. Оның өнертабысы Швентердің адам көзін зерттеулерінен шабыттанды. Шиоптрикалық шар микроскоп немесе телескоп үшін сенімді тіреу болды, сонымен бірге телескопты күн немесе ай тұтылуын қадағалау үшін немесе панорамалық көріністер салу үшін барлық бағытта айналдыруға мүмкіндік берді. Микроскоп немесе телескоп шардың ортасынан өтеді, оның негізгі функциясы – қазіргі заманғы фотографтың штативіндегі шарлы (немесе көлденең және тік бұрылу) басына ұқсас.

Швентер және қалам

Швентер қаламды өнертапқан жоқ, бірақ 1636 жылы "Deliciae Physic Mathematicae" еңбегінде жеті қаламның бөліктерін пайдаланып жасалған, екі бөліктен тұратын қаламды сипаттады. Бір бөлігі сия сақтағышы ретінде және жазу ұшын қамтитын. Екінші бөлігі қаламның корпусын (толық ұзындығындағы қауырсын) құрады және бірінші бөліктің артқы жағына бітеу ретінде орнатылды. Сия бірінші бөлікке екінші бөлікпен тығылып, герметикалық жабылды. Қаламды қысып ұстағанда, сия бірінші бөліктің қалам бөліктерінің біріндегі кішкентай тесіктен өтіп, содан кейін жазу ұшына жетіп, ағып шығатын.