Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сидней обсерваториясы – мұраға алынған метеорологиялық станция, астрономиялық обсерватория, шаралар өткізілетін орын, ғылым мұражайы және білім беру мекемесі. Ол Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Сидней қаласындағы Миллерс-Пойнт елді мекенінде, Observatory Hill-де, Upper Fort Street көшесінде орналасқан. Оның жоспарларын Уильям Уивер, ал құрылысын Александр Доусон қадағалауымен 1857 жылдан 1859 жылға дейін Чарльз Бингеманн мен Эбенезер Дьюар салған. Ол Сидней обсерваториясы, Обсерватория, Форт-Филлип, Жел диірмені төбесі және Флагстафф төбесі аттарымен де белгілі. 2000 жылдың 22 желтоқсанында Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мұралар тізіліміне қосылды. Бұл жер бұрын қорғаныс бекінісі, семафор станциясы, уақыт шары станциясы, метеорологиялық станция, обсерватория және жел диірмендері орналасқан жер болған. 19-ғасырдың басында "Жел диірмені төбесіне" салынған бекініс 19-ғасырда обсерваторияға айналды. Қазір ол жұмыс істеп тұрған мұражай, онда кешкі уақытта келушілер заманауи Шмидт-Кассегрен телескопы және 1874 жылы салынған тарихи рефрактор телескопы арқылы жұлдыздар мен планеталарды бақылай алады. Бұл Австралиядағы үздіксіз қолданылып келе жатқан ең көне телескоп.
The Sydney Observatory is a heritage listed meteorological station, astronomical observatory, function venue, science museum, and education facility located on Observatory Hill at Upper Fort Street, in the inner city Sydney suburb of Millers Point in the City of Sydney local government area of New South Wales, Australia. It was designed by William Weaver (plans) and Alexander Dawson (supervision) and built from 1857 to 1859 by Charles Bingemann & Ebenezer Dewar. It is also known as The Sydney Observatory; Observatory; Fort Phillip; Windmill Hill; and Flagstaff Hill. It was added to the New South Wales State Heritage Register on 22 December 2000. The site was formerly a defence fort, semaphore station, time ball station, meteorological station, observatory and windmills. The site evolved from a fort built on 'Windmill Hill' in the early 19th century to an observatory during the nineteenth century. It is now a working museum where evening visitors can observe the stars and planets through a modern Schmidt Cassegrain telescope and an historic refractor telescope built in 1874, the oldest telescope in Australia in regular use.
Сайттың алғашқы кезеңдеріндегі қолданылуы
Сидней обсерваториясы Сиднейде маңызды орын болып табылады және бірнеше рет атауын өзгертті. 1790 жылдары алғашқы жел тегірмені орналасқан жерде ол Жел тегірмені төбесі деп аталды. 1804 жылдан бастап оны Форт-Филипп немесе Цитадель төбесі деп атады, бұл губернатор Кингтің нұсқауымен Сиднейде көтеріліс болған жағдайда пайдалану үшін осы жерде цитадель салу жоспары еді, бірақ ол ешқашан аяқталған жоқ. Бұл 1798 жылы Ирландиядағы көтерілістен кейін «Өлім немесе бостандық» жақтастарының көптеп келуіне байланысты болды, губернатор олардың кейбіреулері ең қауіпті мінезді және үнемі күдік тудыратын адамдар деп санады. Салыныс басталды, бірақ цитадель Блай билікке келгенге дейін аяқталмады. Маккуари кезеңінде цитадель туралы талқылаулар жалғасты, бірақ 1815 жылы азаматтық сәулетші болып тағайындалғаннан кейін Фрэнсис Гринвейдің алғашқы жұмысы – жартылай салынған ұнтақ қоймасынан басқа ештеңе болмады. 1803 жылы Губернатор Хантердің басшылығымен жаңа елді мекенді француз шабуылынан және бүлікші сотталғандардан қорғау үшін осы жерде Филип форты салынды. Фортты ешқашан осы мақсаттар үшін пайдалану қажеттілігі тумады. 1825 жылы форттың шығыс қабырғасы сигнал станциясына айналдырылды. Порттағы кемелерге және порттың оңтүстік басындағы сигнал станциясына хабар жіберу үшін тулар қолданылды. Бұл жер Маккуари кезеңінде және одан кейін Флагстафф төбесі деп аталды. 1811 жылға дейін осы жерге ту тіреуі орнатылды. Ту арқылы сигнал беру қиын процесс болды, сондықтан комиссар Бигге Маккуариге Саут-Хед пен Форт-Филиппке семафор орнатудың тиімді екенін кеңес берді. Ту мен семафор сигнал беру үшін әртүрлі комбинацияларда қолданылды. 1848 жылы колониялық сәулетші Мортимер Льюис Виндмилл төбесіндегі форт қабырғасының үстіне жаңа сигнал станциясын салды. Губернатор сэр Уильям Денисонның бастамасымен жеті жылдан кейін сигнал станциясының жанына толық обсерватория салу туралы келісімге қол жеткізілді. 1856 жылы бірінші үкіметтік астроном Уильям Скотт тағайындалды, ал жаңа обсерваторияның құрылысы 1858 жылы аяқталды. Обсерваторияның ең маңызды қызметі – уақыт шары мұнарасы арқылы уақытты беру болды. Күн сайын сағат 13:00-де мұнара үстіндегі уақыт шары төмен түсіп, төмендегі қала мен портқа дұрыс уақытты хабарлайтын. Сол уақытта Дауз-Пойнттегі зеңбірек оқ атып, кейіннен зеңбірек Форт-Денисонға көшірілді. Алғашқы уақыт шары 1858 жылдың 5 маусымында сағат 12:00-де төмен түсті. Бірақ көп ұзамай уақытты сағат 13:00-ге ауыстырды. Уақыт шары әлі күнге дейін күн сайын сағат 13:00-де түсіріледі, бастапқы механизм қолданылады, бірақ электр қозғалтқышының көмегімен, алғашқы күндерде шары қолмен көтерілгендей емес. 1901 жылы Австралия федерациясынан кейін метеорология 1908 жылдан бастап Одақ үкіметінің құзырына өтті, ал обсерватория астрономиялық жұмысын жалғастырды. Обсерватория астрографиялық каталогқа бақылауларын енгізуді, уақытты сақтауды және жұртшылыққа ақпарат беруді жалғастырды. Мысалы, күннің, айдың және планеталардың шығу және бату уақыттарын күн сайын Сидней газеттеріне обсерватория жеткізіп тұрды. 1926 жылы обсерваторияны жабу туралы ұсынысқа қиындықтар туды, бірақ 1970-ші жылдардың ортасына қарай ауаның ластануы мен қала жарығының күшеюі обсерваторияда жұмыс істеуді қиындатты. 1982 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі Сидней обсерваториясын қазіргі Powerhouse мұражайының бөлігі ретінде астрономия және оған байланысты салалар мұражайына айналдыру туралы шешім қабылдады. 1821 жылдың қараша айында губернатор Брисбен астрономиялық құралдар жиынтығымен, обсерватория жоспарымен және астрономиялық тәжірибесі бар екі жеке қызметкермен – Карл Рюмкермен және Джеймс Данлоппен келді. Брисбен Парраматадағы губернатордың резиденциясында обсерватория құрды. Брисбен мен Рюмкер арасында даулар туды. Рюмкер лауазымын жоғалтты және Брисбен шақырылғанға дейін колониялық хатшы Рюмкерді қызметке қайта орналастырды. Келесі жылы жаңа губернатор Дарлинг Рюмкерді Австралиядағы алғашқы үкіметтік астроном болып тағайындады. 1831 жылы Данлоп обсерваторияның басшысы болып тағайындалды, ал Рюмкер Лондонға сапар барысында тағы да лауазымын жоғалтты.
The site of the Sydney Observatory has been a significant place in Sydney and has undergone a number of name changes. It was known as Windmill Hill in the 1790s when it was the site of the first windmill. After 1804 references are made to it as Fort Phillip or Citadel Hill, referring to the construction, but never completion, of a citadel on the site at Governor King's instruction for use in the case of an insurrection in Sydney. This was prompted by an influx of "Death or Liberty" Boys after the abortive 1798 uprising in Ireland, some of whom he believed to be of the most desperate character and cause for constant suspicion. Construction began but the citadel was not completed until Bligh had been installed in office. There were further discussions about a citadel during the Macquarie period but nothing eventuated beyond a half built powder magazine, Francis Greenway's first work after his appointment as civil architect in 1815. In 1803, Fort Philip was built on the site under the direction of Governor Hunter to defend the new settlement against a possible attack by the French and also from rebellious convicts. The fort was never required to be used for any such purposes. In 1825 the eastern wall of the fort was converted to a signal station. Flags were used to send messages to ships in the harbour and to the signal station on the South Head of the harbour. The site was known as Flagstaff Hill during and after the Macquarie era. A flagstaff had been erected on the site by 1811. Flag signalling was a cumbersome process and Commissioner Bigge advised Macquarie that it was expedient to erect a semaphore at South Head and Fort Phillip. The flag and semaphore were used for signalling in a variety of combinations. In 1848, a new signal station was built by the Colonial Architect, Mortimer Lewis, on top of the fort wall on Windmill Hill. At the instigation of the Governor, Sir William Denison, it was agreed seven years later to build a full observatory next to the signal station. The first Government Astronomer, William Scott, was appointed in 1856, and work on the new observatory was completed in 1858. The most important role of the observatory was to provide time through the time ball tower. Every day at exactly 1.00 pm, the time ball on top of the tower would drop to signal the correct time to the city and harbour below. At the same time a cannon on Dawes Point was fired; later the cannon was moved to Fort Denison. The first time ball was dropped at noon on 5 June 1858. Soon after the drop was rescheduled to one o'clock. The time ball is still dropped daily at 1pm using the original mechanism, but with the aid of an electric motor, not as in the early days when the ball was raised manually. After the federation of Australia in 1901, meteorology became a function for the Commonwealth Government from 1908, while the observatory continued its astronomical role. The observatory continued to contribute observations to The astrographic catalogue, kept time and provided information to the public. For example, each day the observatory supplied Sydney newspapers with the rising and setting times of the sun, moon and planets. A proposal to close the observatory in 1926 was narrowly avoided, but, by the mid 1970s, the increasing problems of air pollution and city light made work at the observatory more and more difficult. In 1982, the NSW Government decided that Sydney Observatory was to be converted into a museum of astronomy and related fields as part of what is now the Powerhouse Museum. In November 1821 Governor Brisbane arrived with a set of astronomical instruments, a plan for an observatory and two personal employees with astronomical expertise Carl Rümker and James Dunlop. Brisbane set up an observatory at the Governor's residence in Parramatta. Problems developed between Brisbane and Rümker. Rümker lost his position and it was not until Brisbane had been recalled that Rümker was reinstated by the Colonial Secretary. The following year Governor Darling, the new Governor, appointed Rümker as Government Astronomer, the first to hold the title in Australia. In 1831 Dunlop was appointed Superintendent at the observatory, Rümker again losing his position while on a visit to London.
Сипаттама
Обсерватория – итальян стиліндегі құмтастан салынған екі қабатты ғимарат. Сегізбұрышты негіздерде екі телескоп күмбезі және уақыт шары үшін төрт қабатты мұнара бар. Колониялық архитектор Александр Доусон 1858 жылы жобалаған ғимаратта экваторлық телескопты орналастыруға арналған күмбез, транзиттік телескопқа арналған ұзын, тар терезелері бар бөлме, есептеулер жүргізуге арналған кеңсе және астрономның тұрғын үйі болды. 1877 жылы батыс жағына кеңсе және кітапханаға арналған кеңістік, сондай-ақ тағы бір телескопқа арналған екінші күмбез қосылды. Генри Чемберлен Расселдің басшылығымен обсерваторияда Оңтүстік аспанның алғашқы астрономиялық суреттері түсірілді. Обсерватория бүкіл аспанды қамтитын алғашқы атлас – астрографиялық каталогты құрастыруға да қатысты. Сиднейде аяқталған бөлігі 1899 жылдан 1971 жылға дейін 70 жылдан астам уақытқа созылды және 53 томды құрады. Бір кезде обсерваторияда кеңселер, құрал-жабдықтар, кітапхана және астрономның тұрғын үйі орналасқан. Қазір ол қоғамдық обсерватория және астрономия мен метеорология мұражайы болып табылады. 1993 жылы Қазынашылық 1993 жылдың 11 қарашасында Сигнал станциясының хабаршылар үйін босатуға және оны мұражай ретінде пайдалануға принциптік келісім берді. 1995 жылы Сигнал станциясының хабаршылар үйі мұражай қызметкерлерінің кеңселері ретінде пайдалану үшін қайта жөнделді. Барлық қабырғалар сыланған, бірақ жылдар бойы біртіндеп жөнделіп, ауыстырылды. 1997 жылы көптеген түпнұсқа құралдар сақталды және бұрынғы орналасқан жерлеріне қайта орнатылды. 2008 жылы Сигнал станциясы қалпына келтірілді және Сидней обсерваториясының 150 жылдығын мерекелеу үшін Форт қабырғасының оңтүстік бөлігіне флагштоктың көшірмесі орнатылды. Бұл жоба National Trust-тің 2015 жылғы Мұра сыйлығын «Адаптивті қайта пайдалану» номинациясы бойынша жеңіп алды.
The observatory is a sandstone two storey building in the Italianate style. There are two telescope domes on octagonal bases and a four storey tower for the time ball. The 1858 building designed by the Colonial Architect, Alexander Dawson, comprised a dome to house the equatorial telescope, a room with long, narrow windows for the transit telescope, an office for calculations, and a residence for the astronomer. A western wing was added in 1877 with office and library space and a second dome for another telescope. Some of the first astronomical photographs of the southern sky were taken at the observatory, under the direction of Henry Chamberlain Russell. The observatory also took part in the compilation of the first atlas of the whole sky, The astrographic catalogue. The part completed at Sydney took over 70 years, from 1899 to 1971, and filled 53 volumes. The observatory once contained offices, instruments, a library and an astronomer's residence. It is now a public observatory and a museum of astronomy and meteorology. 1993Signal Station Messengers Cottage vacated and use as museum agreed in principle by Treasurer in 11/1993. 1995Signal Station Messengers Cottage refurbished for use as offices by museum staff. All walls were plastered but have been progressively repaired and replaced over the years. 1997Many original instruments were conserved and restored to their former locations. 2008The Signal Station was restored and a replica flagstaff re instated on the South rampart of the Fort wall for the Sydney Observatory 150th celebration. This won the National Trust's 2015 Heritage Award for Adaptive Reuse.
Мұра тізімі
2005 жылдың 20 қазанындағы мәлімет бойынша, обсерватория еуропалық мәдениет тұрғысынан ерекше маңызға ие. Оның портовый қаланың жанында және үстінде орналасқан ықпалды орны, кейіннен Сидней қаласы болған жерде, оны колонияның даму кезеңдерін көрсететін және оларға әсер ететін түрлі мақсатта қолдануға мүмкіндік берді. Осы мақсаттардың ішінде: диқандық (алғашқы жел жалпағы); қорғаныс (алғашқы және қазірге дейін сақталған форт құрылысы); байланыс (флагштоктар, алғашқы семафор және алғашқы электр телеграф желісі); астрономия, метеорология және уақытты есептеу. Жер астындағы және жер үстіндегі сақталған құрылыстар 195 жылдық қолданылу, техникалық даму және өмір салтының өзгеруіне куәлік ететін нақты құжаттық деректер болып табылады. Осылайша, олар зерттеулер мен халыққа түсіндіру үшін үздіксіз ресурс болып табылады. Сидней обсерваториясы 2000 жылдың 22 желтоқсанында Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мұра тізіліміне төмендегі критерийлерге сай келуіне байланысты енгізілді. Бұл орын Жаңа Оңтүстік Уэльстегі мәдени немесе табиғи тарихтың бағытын немесе үлгісін көрсетуде маңызды. Обсерваторияның портовый қаланың жанында және үстінде, кейіннен Сидней қаласының үстінде орналасқан орны оны түрлі мақсатта қолдануға ыңғайлы етті. Олардың барлығы колонияның дамуындағы өзгерістерді көрсететін маңызды факторлар болды. Бұл орын көптеген тарихи тұлғалармен байланысты, олардың көпшілігі оның қалыптасуына үлес қосты. Олардың ішінде отарлық губернаторлар, әскери шенеуніктер мен инженерлер, сотталғандар, сәулетшілер және астрономдар бар. Бұл орын Жаңа Оңтүстік Уэльстегі эстетикалық ерекшеліктерді және/немесе жоғары деңгейдегі шығармашылық немесе техникалық жетістіктерді көрсетуде маңызды. Айналасындағы саябақтағы ескі инжір ағаштарымен шектелген порты мен қаланың көрінісі мен панорамасы оны ең әдемі және таңғажайып орындардың біріне айналдырады. Обсерватория мен тұрғын үй ғимаратының көркем итальяндық стилі мен стильдік ерекшелігі, сондай-ақ барлық негізгі құрылыстардың (тас және кірпіштен) жоғары сапасы, ерекше сапалы аумақ құруға мүмкіндік береді. Бұл орын Жаңа Оңтүстік Уэльстің мәдени және табиғи тарихын түсінуге көмектесетін ақпарат алуға әлеуетті. Жер астындағы және жер үстіндегі сақталған құрылыстар 195 жылдық қолданылу, техникалық даму және өмір салтының өзгеруіне куәлік ететін нақты құжаттық деректер болып табылады. Осылайша, олар зерттеулер мен халыққа түсіндіру үшін үздіксіз ресурс болып табылады.
As at 20 October 2005, the observatory is of exceptional significance in terms of European culture. Its dominant location beside and above the port town and, later, City of Sydney made it the site for a range of changing uses, all of which were important to, and reflected, stages in the development of the colony. These uses included: milling (the first windmill); defence (the first, and still extant, fort fabric); communications (the flagstaffs, first semaphore and first electric telegraph connection); astronomy, meteorology and time keeping. The surviving structures, both above and below ground, are themselves physical documentary evidence of 195 years' changes of use, technical development and ways of living. As such they are a continuing resource for investigation and public interpretation. Sydney Observatory was listed on the New South Wales State Heritage Register on 22 December 2000 having satisfied the following criteria. The place is important in demonstrating the course, or pattern, of cultural or natural history in New South Wales. The observatory's dominant location beside and above the port town, and later, city of Sydney, made it the site for a range of changing uses. All of these were important to, and reflected changes in the development of the colony. The place has an association with an extensive array of historical figures, most of whom have helped shape its fabric. These include colonial governors, military officers and engineers, convicts, architects and astronomers. The place is important in demonstrating aesthetic characteristics and/or a high degree of creative or technical achievement in New South Wales. The elevation of the site with its harbour and city views and vistas framed by the mature fig trees of the surrounding park, make it one of the most pleasant and spectacular locations. The picturesque Italianate character and stylistic interest of the observatory and residence building, together with the high level of competence of the masonry (both stone and brick) of all major structures on the site, combine to create a precinct of unusual quality. The place has potential to yield information that will contribute to an understanding of the cultural or natural history of New South Wales. The surviving structures, both above and below ground, are themselves physical documentary evidence of 195 years of changes of use, technical development and ways of living. As such they are a continuing resource for investigation and public interpretation.