Кіріспе

Бад-Фрайенвальде – Германияның солтүстік-шығысындағы Бранденбург жеріндегі Маркиш-Одерланд ауданында орналасқан шипажайлы қала.

География

Қала Алте Одерде орналасқан, ол Одер өзенінің ескі тармағы, Одербрук бассейнінің солтүстік-батыс шетінде және Барним платосының тік көтерілісінде жатыр. Ол Эберсвальденнен шығысқа қарай және Берлиннен солтүстік-шығысқа қарай, Польша шекарасына жақын орналасқан. Қалалық аумаққа келесі ауылдар кіреді: Altranft, Altglietzen, Bralitz, Hohensaaten, Hohenwutzen, Neuenhagen және Schiffmühle.

Тарих

Бранденбург маркграфындағы Вриенвальде елді мекені алғаш рет 1316 жылғы құжатта еске алынған, ал 1364 жылы қала ретінде танымал болған. 1618 жылдан бастап Фрайенвальде иелігі Бранденбург князь-сайлаушыларының (Курфюрстен) тікелей билігінде болды. 1701 жылдан бастап Бад-Фрайенвальде Пруссия Корольдігінің, ал 1871 жылдан бастап Германия империясының құрамына кірді. 1815 жылдан 1947 жылға дейін әкімшілік тұрғыдан Бранденбург провинциясының бөлігі болды. 1683 жылы минералды су көзі табылды. Алхимик Иоганн Кункель оны "Ұлы сайлаушы" Фредерик Вильгельмге жеткізді, ол келесі жылы подагра ауруымен Фрайенвальдеге келді. 1685 жылы дәрігер Бернхард Альбинус сипаттаған Курфюрстенквелле, Фрайенвальде қаласының емдеу курорты ретінде дамуының негізі болды. Фредерик Вильгельмнің ұлы, Пруссия королі Фредерик I, архитектор Андреас Шлютерге алғашқы сарай-үй (мезон де плязанс) салдырды. 1799 жылы Дэвид Гиллидің жобалары бойынша шағын неоклассикалық Фрайенвальде сарайы, Пруссия королі Фредерик Вильгельм II-нің жесірі, Гессен-Дармштадт князесі Фредерика Луизаның жазғы резиденциясы ретінде салынды, бұл дамуға одан әрі түрткіс берді. Парк 1822 жылы Питер Иосиф Леннемен қайта жоспарланды. Өнеркәсіпші және саясаткер Вальтер Ратенау 1909 жылы сарайды сатып алды, ол 1922 жылы оның қазасынан кейін мемлекеттік меншікке алынды. Фрайенвальде 1925 жылы емдеу курорты (Бад) мәртебесін алды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңінде, 1945 жылдың 11 наурызында Адольф Гитлер соғыс майданындағы соңғы сапарында осы қалаға келді. 1945 жылдың 16-20 сәуірінде аймақта 1-ші поляк армиясы мен 9-шы неміс армиясы арасында шайқас болды, онда поляктар жеңіске жетті. 1947 жылдан 1952 жылға дейін Бранденбург штатының, 1952 жылдан 1990 жылға дейін Шығыс Германияның Франкфурт округінің және 1990 жылдан бері қайтадан Бранденбургтің құрамында.